حدود و اختیارات یک وکیل مالیاتی

حدود و اختیارات یک وکیل مالیاتی

اجرای  توام با اختیار کارهای مالیاتی به همراه تصمیم گیری در مواردی مانند تمکین، اعتراض، توافق، تقسیط، درخواست احاله و طرح پرونده در هیئت های حل اختلاف بدوی و تجدید نظر ، شورای عالی مالیاتی ، ماده 251 مکرر ، دیوان عدالت اداری در کلیه شهرهای کشور

طراحی انواع لایحه نسبت به آرا صادره توضیح و دفاع در مورد پرونده های موکل، توافق با کلیه واحدهای اجرایی اداره دارایی، اختیار لازم در مورد پرداخت و یا دریافت وجه بابت اصل بدهی و جرائم ، موارد سپرده های موقت یا استرداد مالیاتی، ارائه انواع چک و یا ضمانت ( از طرف ادارات مربوط مورد پذیرش باشد)

تحویل و تحول انواع اوراق مالیاتی مانند برگ مطالبه یا تشخیص درآمد و اقدامات لازم در مورد پرونده ای که مودی درگیر آن باشد

وکیل مالیاتی باید به چه مواردی مسلط باشد؟

مالیات در درآمد شغل های مختلف

رسیدگی و نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات مشاغل

معافیت مالیاتی

مراجع حل اختلاف مالیاتی

یک وکیل مالیاتی همچنین باید به زمینه های دیگر فعالیت آشنا باشد:

حسابداری

نرم افزار حسابداری

امور مالیاتی

وکیل مالیاتی در چه زمانی لازم است ؟

شما زمانی به وکیل مالیاتی نیاز دارید که باید تمام انواع وضعیت ها را مدیریت کنید:

وقتی در امور مالیاتی خود دچار مشکل می شوید و نمی توانید از آن دفاع کنید

پیش بینی اینکه یک دارایی مشمول مالیات دارید هنگامی که فوت می کنید

وقتی که یک تجارت را شروع میکنید

وقتی یک تجارت بین المللی را به کار می گیرید و در واقع استخدام می کنید

اگر دارای تجربه در زمینۀ یک تجارت هستید و یا اینکه تجربه فعالیت در قسمت مالی یک شرکت را دارید حتماً با کسانی آشنا شده اید که همان وکیل یا مشاور مالیاتی بوده است. حتی اگر تاکنون تجربه بکارگیری یک وکیل مالیاتی را ندارید باز هم مسلماً در زندگی خود مقاطعی را تجربه کرده اید که احساس کردید به یک مشاور در زمینه حسابداری و یا مالیاتی نیاز دارید.

بنابراین وکیل مالیاتی یا مشاور مالیاتی شخصی است که در زمینه های مالی و حسابدار یک متخصص تحصیل کرده و با تجربه است. وکیل مالیاتی در زمینۀ حسابداری و یا حسابرسی بسیار ماهر است و از تمام جزئیات کامل حقوق و قوانین مالیاتی مطلع است و مدیریت پرونده های مالیاتی در دادگاه ها و یا مراجع قضایی تجربه دارد. یک مشاور مالیاتی قطعاً مانند مشاغل دیگر دارای وظایف مشخصی می باشد که به آنها اشاره می کنیم. وکیل مالیاتی قوانین، بخشنامه ها و آیین نامه های مالیاتی را بخوبی می داند و می تواند کمک کند تا شما مالیات کمتری پرداخت کنید.

وظایف یک وکیل مالیاتی

وکیل یا مشاورۀ مالیاتی شرح وظایف مشخصی دارد که عبارتند از:

پشتیبانی مالیاتی:

شاید پشتیبانی مالیاتی مهمترین وظیفۀ یک وکیل مالیاتی باشد. در این مورد وی یه مدیر مالی یک شرکت مشاوره می دهد و سعی می کند آنها را با قوانین پیچیدۀ مالیاتی آشنا کرده و اطلاع رسانی کند. کارمندان مالی شرکت و یا در زمینۀ تنظیم کردن صورت های مالی آن شرکت فعالیت می کنند و به صورتی این کار را انجام می دهند که صورت های مالی کاملاً شفاف و ساده تنظیم شود و باعث می شود پرداخت مالیات را به حداقل می رسانند. وکیل مالیاتی همچنین بر روی قراردادهایی که بسته می شود، نحوۀ پرداختی ها و دریافتی های شرکت نظارت دارند و راه حل هایی ارائه می دهند تا شرکت مشمول معافیت های مالیاتی شود.

دادرسی مالیاتی:

پرونده های مالیاتی را در دست می گیرند و مشکلات آن را در هیأت های حل اختلاف و مراجع قانونی که به پرونده های مالیاتی رسیدگی می کنند و راهکار ارائه می دهند. هر شرکت باید هر سال اظهارنامه مالیاتی را پر کرده و به ادارۀ مالیات ارجاع دهند. گاهی اوقات به دلایلی این اظهارنامه های مالیاتی رد می شود (علی الراس) و میزان مالیات تغییر می کند. در این مواقع است که شرکت به وکیل مالیاتی نیاز پیدا می کنند تا با استفاده از تجربه و تخصص خود و تسلطی که به قوانین مالیاتی دارد از اظهارنامه مالیاتی شرکت دفاع کرده و باعث می شود شرکت مجبور به پرداخت مالیات مضاعف نشوند.

اگر نیاز به وکیل مالیاتی دارید همین الان تماس بگیرید :

خدمات حسابداری،خدمات حسابرسی،خدمات مشاوره ای،مالی،مالیاتی،مشاور
خدمات حسابداری و حسابرسی،خدمات مالیاتی،شرکت حسابرسی،آنلاین،مالی

ویژگی‌های وکیل مالیاتی

ویژگی‌های وکیل مالیاتی

یک وکیل مالیاتی باید به اندازه‌ای از قوانین دانش و آگاهی داشته باشد که به راحتی بتواند لایحه‌ای با دلایل و مدارک قانع کننده برای دفاع از مسائل پیش آمده شرکت تنظیم کرده و در هیات حل اختلاف و یا دیگر ارگان‌های که وظیفه رسیدگی به مالیات را دارند ارائه دهد.

این لوایح دفاعیه باید به گونه‌ای تنظیم شده باشد که بتواند تمام حق و حقوق شرکت را در هیات حل اختلاف پس بگیرد. مشاوره یا همان وکیل مالیاتی باید تمام مبالغ اضافی که به هر دلیل بر مالیات شرکت افزوده شده را پیگیری کند و اجازه ندهد که حق و حقوق شرکت پایمال شود.

مشاوره مالیاتی به این دلیل که اطلاعات دقیق و کاملی از بازار رقابت نیز دارد می‌تواند کسب و کار شما را به سمتی که سود بیشتری دارد راهنمایی کرده و جلو ضرر و زیان شرکتتان را در مشاغل پر رقابت بگیرد. آنان در این زمینه تجربه و اطلاعات به روزی دارند که جای نگرانی برای شما نمی‌گذارند.

منظور از دانش به روز مشاوران مالیاتی این است که آنان از آخرین مصوبات قوانین مالیاتی و بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی در مورد مشاغل مختلف آگاهی کاملی دارند. و همچنین اگر در روند پرداخت مالیات تغییراتی ایجاد شود وکیل مالیاتی به سرعت از آن مطلع می‌شود.

جرائم مالیاتی که امروز به وفور دیده می‌شود بیشتر به دلیل عدم آگاهی صاحبان کسب و کارها از قوانین تازه و زمان اجرای این قوانین مالیاتی است. اما با مراجعه به یک مشاوره مالیاتی باتجربه و آگاه به مسائل مالیاتی روز از ضرر و زیان خود جلوگیری کنید.

شاید برخی از شما گمان کند که اگر خود از قوانین جدید آگاه شود دیگر نیاز به مراجعه به وکیل مالیاتی نداشته باشد. درست است که یکی از ویژگی‌های وکیل مالیاتی آگاهی از قوانین جدید مالیاتی می‌باشد اما مهمترین ویژگی وکیل مالیاتی نحوه اجرای این قوانین است.

خیلی از مشاوران مالی و مالیاتی به استخدام شرکت‌ها و کارخانه‌های مختلف درمی‌آیند تا تمام وظایف قانونی آنان را دقیق و در زمان تعیین شده به درستی انجام دهند. زیرا تاخیر در انجام امور مالیاتی موجب جریمه شدن و ضرر به شرکت می‌شود؛ پس باید آنقدر در کار خود ماهر باشد که تمام شرایط را کنترل و مدیریت کند.

وکیل مالیات دارای مدرک تحصیلی در رشته های مالی و اقتصاد ، مسلط بر نحوه استفاده از قوانین مالیاتی به همراه تمامی تبصره ها و بخشنامه ها ، تسلط کافی بر قوانین بیمه تامین اجتماعی ، حضور روزانه در اداره دارایی و هیات های مختلف می باشد.

ویژگی های اصلی یک وکیل مالیاتی حر فه ای

تسلط بسیار بالا بر فنون مذاکره

مسلط بر نحوه استفاده از قوانین مالیاتی به همراه تمامی تبصره ها و بخشنامه ها

مطالعه روزانه قوانین به لحاظ نیاز دفاعی در انواع پرونده ها

حضور روزانه در اداره دارایی و هیات های مختلف

برقراری ارتباطات تنگاتنگ قانونی با انواع حوزه های مالیاتی

تسلط بر کوتاه کردن مسیر پرونده ها و استفاده از فرصت ایجاد شده برای پرونده جدید

تسلط کافی بر قوانین بیمه تامین اجتماعی

وکیل مالیاتی کیست؟

وکیل مالیاتی کیست؟

اگر دارای تجربه در زمینۀ یک تجارت هستید و یا اینکه تجربه فعالیت در قسمت مالی یک شرکت را دارید حتماً با کسانی آشنا شده اید که همان وکیل یا مشاور مالیاتی بوده است.  وکیل مالیاتی همان وکیلی می باشد که در زمینه های مربوط به قانون مالیات دارای تخصص است. وکیل مالیاتی برای اداره و مدیریت کردن موارد پیچیدگی، فنی و قانونی وضعیت مالیاتی شما بهترین گزینه محسوب می باشد. یک وکیل مالیاتی پس از اینکه شما دجار مشکل شدید می تواند میانجیگری کند.  اما مشاوره از قبل در مورد یکی از این مشکلات نیزمی تواند از بروز مشکل جلوگیری کند. وکیل مالیاتی کسی است که بر تمام قوانین مالیاتی با همه تبصره‌ها و بخشنامه‌های مالیاتی تسلط کامل داشته باشد و با مهارت بالا بر فنون مذاکره و مطلع بودن از قوانین جدید بتواند از هر نوع پرونده‌ی مالیاتی دفاع کند و آن را حل و فصل نماید.

وکیل متخصص در امور مالیاتی به قدری حضور فعال در مراکز مختلف مالیاتی دارد که هر ماه رزومه خود را با سوابق اجرایی جدیدتری که به آن اضافه می‌کند بروزرسانی کرده و همچنین نه تنها در زمینه مالیات بلکه در حیطه قوانین بیمه تامین اجتماعی تسلط کامل دارد.
با توضیحاتی که گفته شده شاید تصور کنید مانند وکیل حقوقی عمل می‌کند اما بهتر است بدانید کار وکیل مالیاتی بسی دشوارتر از وکیل حقوقی است. بهترین وکیل مالیاتی باید تحصیلکرده و کارآزموده در مباحث مالیاتی و حقوقی باشد. به گونه‌ای که بر تمام قوانین مالیای مسلط بوده و به بهترین نحو پرونده‌های مالیاتی را حل و فصل کند. بهترین وکیل مالیاتی باید به شما کمک کند که تا جریمه مالیاتی نشوید یا اینکه جریمه مالیاتی شما را کاهش دهد.

وکیل مالیاتی در پرداخت انواع و اقسام مالیات های پرداختی نظارت داشته و با هدف معافیت از مالیات طبق قوانین مالیاتی فعالیت اصلی او می باشد. مثلاً وکیل مالیاتی این را می داند که چه اشخاصی مشمول مالیات نمی باشند. در ضمن لازم به ذکر است که شرکت هایی که تمام سرمایه خود و یا بخشی از سرمایه شان به موسسات مذکور تعلق داشته باشد مشمول معاف مالیاتی نمی باشند.

اگر نیاز به وکیل مالیاتی دارید همین الان تماس بگیرید :

خدمات حسابداری،خدمات حسابرسی،خدمات مشاوره ای،مالی،مالیاتی،مشاور
خدمات حسابداری و حسابرسی،خدمات مالیاتی،شرکت حسابرسی،آنلاین،مالی

خدمات وکیل مالیاتی

خدمات وکیل مالیاتی

عدم‌ آگاهی کافی اشخاص حقیقی و حقوقی از مسائل حقوقی و مالیاتی و همچنین نحوه مراجعه به وکیل و مشاور مالیاتی، یکی از علل افزایش مراجعه به هیأت های حل اختلاف مالیاتی است؛ زیرا بعضاً تصور می‌شود اولین و آخرین مرجعی که می‌تواند اختلافات طرفین را فیصله دهد این هیأت ها هستند، درحالی‌ که مراجعه به یک وکیل و مشاور مالیاتی می‌تواند از کشانده شدن خیل عظیم این پرونده‌ها که خیلی از آنها نیازی به مداخله هیأت ها ندارد، جلوگیری کرده و مرجعی دیگر را جایگزین حل‌ و‌ فصل اختلافات کند.

وکیل مالیاتی کنار شماست تا استرس و فشار روانی سازمان امور مالیاتی بر دوش شما نباشد …

از جمله خدماتی که وکلای مالیاتی در جلسات خود به شما عرضه می‌کنند آگاهی از معافیت‌های مالیاتی و تنظیم و اصلاح صورت‌های مالی استاندارد برای ارائه به سازمان‌ها و نهادهای ذینفع که به بررسی اسناد و صورت‌های مالی و مالیاتی شرکت‌ها می‌پردازند. دیگر خدمات آنان این است که یک زمان مشخص را برای بررسی پرونده‌های مالیاتی شرکت‌ها تعیین می‌کنند. این جلسه زمانی برگزار می‌شود که کارفرمایان و مدیران مشغله کاری و فکری کمتری داشه باشد. درواقع در مورد زمان جلسه با آنان هماهنگی لازم صورت می‌گیرد. بخشی از خدمات وکیل مالیاتی:

مشاور مالیاتی شرکت ها و اصناف

مشاوره کاهش جرائم مالیات عملکرد و ارزش افزوده

آنالیز و بررسی سیستم مالیاتی و ارائه راهکارها و نقشه راه مالیاتی کسب و کار شما

مشاوره تخصصی در زمینه بررسی انعقاد قرارداد از لحاظ مالیاتی

 راهنمایی در نحوه انجام امور اداری مربوط به ادارات امور مالیاتی کشور

راهنمایی در حل مشکلات قانونی مالیات

راهنمایی در نگارش و تنظیم لایحه دفاعی برای هیئت های حل اختلاف مالیاتی

راهنمایی در نحوه تنظیم اظهارنامه مالیاتی

راهنمایی در نحوه تنظیم فهرست خرید و فروش های فصلی

شرکت آریا حساب آسیا تمام امور حسابداری و مالیاتی را به طور دقیق بررسی کرده و توانایی و نیازمندی های شرکت و حتی فعالان اقتصادی را ارزیابی و شناسایی می کند و مشاوره‌هایی که برای کسب و کار شما ضروری و لازم است را به شما ارائه می‌دهد.

خدمات حسابداری،خدمات حسابرسی،خدمات مشاوره ای،مالی،مالیاتی،مشاور
خدمات حسابداری و حسابرسی،خدمات مالیاتی،شرکت حسابرسی،آنلاین،مالی

قوانین حوزه صدور صورتحساب رسمی

بدون شک قوانین و مقررات حوزه صورتحساب از جمله مهمترین مقررات و تکالیف در حوزه مالیات های مستقیم و ارزش افزوده می باشند. آیین نامه تحریر دفاتر موضوع ماده 95 قانون مالیات های مستقیم و همچنین ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده، صدور صورتحساب را از جمله مهترین تکالیف مودی بیان می کنند. در این مطلب قصد داریم نکات کاربردی که درخصوص این تکلیف مهم بر عهده مودی می باشد را شرح دهیم.

قوانین حوزه صدور صورتحساب رسمی

تعریف صورتحساب رسمی

در آیین نامه تحریر دفاتر صورتحساب بدین شکل تعریف شده است که فرمی است که در موارد فروش کالا یا ارائه خدمات بصورت دستی یا شماره سریال چاپی و یا ماشینی با شماره سریال ماشینی و یا توسط سامانه صندوق فروش صادر می گردد. از تعریف فوق همچنین استنباط می شود که صورتحساب فقط منحصر به فروش کالا نبوده و در موارد ارائه خدمات نیز صورتحساب صادر می گردد.

معافیت از صدور صورتحساب رسمی

تنها در شرایط زیر مودی الزامی به صدور صورتحساب ندارد:

طبق تبصره 2 ماده 8 آیین نامه تحریر دفاتر، در صورتی که صاحبان مشاغل گروه سوم این آیین­نامه، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده نباشند، برای معاملات خود تا سقف 5% حد نصاب معاملات کوچک موضوع تبصره 3 قانون برگزاری مناقصات، الزامی به صدور صورت­حساب رسمی نخواهند داشت. حد نصاب معاملات کوچک در سال 98 مبلغ 328 میلیون ریال تعیین شده است؛ که 5 درصد آن مبلغ 16،400،000 ریال می باشد.

بدیهی است که طبق ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مودیان مشمول این قانون مکلف به صدور صورتحساب و درج مبلغ و مقدار مالیات و عوارض هستند.

بنابراین تنها صاحبان مشاغل گروه سوم موضوع آیین نامه تحریر دفاتر که مودی نظام ارزش افزوده نیز نیستند، تا سقف مبلغ 16،400،000 ریال فروش و یا ارائه خدمات ملزم به ارائه صورتحساب رسمی نیستند. خاطر نشان می سازد در صورتی که خریدار تقاضای صورتحساب نماید حتی تحت شرایط مذکور مودی ملزم به ارائه صورتحساب رسمی است.

انواع صورتحساب رسمی

1.      صورتحساب نوع اول

این نوع صورتحساب باید شامل حداقل موارد زیر باشد.

  • شماره سریال
  • تاریخ
  • اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کدپستی فروشنده و خریدار
  • مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ
  • مبلغ مالیات و عوارض ارزش افزوده

نکته: در صورتی که فروشنده یا خریدار هنوز کد اقتصادی خود را دریافت ننموده اند درج شناسه ملی اجباری می باشد.

نکته: تنها در صورتی که فروشنده مودی نظام ارزش افزوده است و گواهی ارزش افزوده دریافت نموده مجاز به درج مالیات و عوارض و اخذ از خریدار می باشد.

نکته: طبق تبصره ماده 19 قانون مالیات بر ارزش افزوده، کالاهای مشمول مالیات که بدون رعایت مقررات وضوابط این قانون عرضه گردد، علاوه بر جرائم متعلق وسایر مقررات مربوط موضوع این قانون، کالای قاچاق محسوب و مشمول قوانین و مقررات مربوط می شود.

2.      صورتحساب نوع دوم

این صورتحساب صرفا در موارد استفاده از سامانه صندوق فروش صادر می شود که حداقل شامل موارد زیر است.

  • شماره سریال
  • تاریخ
  • اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کدپستی فروشنده
  • مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ
  • مبلغ مالیات و عوارض ارزش افزوده

نکته: مهمترین تفاوت های صورتحساب نوع اول و دوم عبارتند از نخست، صورتحساب نوع دوم صرفا در موارد استفاده از صندوق مکانیزه فروش صادر می گردد و دوم، در صورتحساب نوع دوم الزامی به درج اطلاعات هویتی خریدار نیست حتی اگر خریدار شخص حقوقی باشد.

نکته: مودیان مشمول استفاده از سامانه صندوق مکانیزه فروش طی بخشنامه شماره 503/93/200 مورخ 9802/27 اعلام شده اند.

3.      صورتحساب نوع سوم (صورتحساب الکترونیکی)

این نوع صورتحساب که به مراتب کمتر شناخته شده است باید شامل حداقل اطلاعات صورتحساب نوع اول باشد. این صورتحساب از طریق سامانه ثبت برخط معاملات یا سامانه ثامن به نشانی اینترنتی www.oil169.ir صادر و به تایید خریدار رسیده و کد رهگیری سازمان امور مالیاتی را دریافت می کند. الزامات صدور صورتحساب نوع سوم طی بخشنامه 41/96/200 مورخ 96/03/20 ابلاغ شده است.

موارد خاص در صدور صورتحساب

1.      نحوه اعمال مالیات و عوارض ارزش افزوده در صورتحساب رسمی

همانطور که پیش تر عرض کردیم، یکی از فاکتورهای اصلی صورتحساب رسمی درج مبلغ مالیات و عوارض ارزش افزوده است. نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده در سال 98 همچنان 6 درصد مالیات و 3 درصد عوارض جمعا 9 درصد (به استثنای کالاهای خاص) روی کل مبلغ صورتحساب است. یکی از اشتباهات رایج در این خصوص کسر تخفیف فروش پس از مالیات و عوارض است. مالیات و عوارض باید به ماخذ مبلغ فروش پس از کسر تخفیف باشد. پس مراقب باشید این اشتباه را مرتکب نشوید.

2.      شماره سریال صورتحساب رسمی

به جهت اعمال کنترل های داخلی مناسب صورتحساب رسمی شما باید دارای شماره سریال با تسلسل باشند. بدین صورت که اگر حتی در صدور یک صورتحساب اشتباه تایپی، دستی یا ماشینی بوجود آمد آن صورتحساب نباید امحا شود. بلکه صورتحساب باطل شده و صورتحساب شماره بعد بطور صحیح صادر می گردد. صورتحساب های ابطال شده برای اهداف کنترلی در اسناد و بایگانی نگهداری می شوند. 

3.      الزامات شکلی صدور صورتحساب

  • صورتحساب رسمی می تواند با استفاده از نرم افزار یا بصورت فرم آماده و بصورت دستی صادر گردد.
  • حتما در پایین صورتحساب طریقه خرید را اعم از نقدی، غیرنقدی، اقساطی و … و همچنین نحوه تسویه حساب با مشتری را ذکر کنید.
  • اگر توضیحات بیشتری نیاز است در قسمت توضیحات بنویسید.
  • در قسمت مهر و امضای فروشنده، مهر و امضای معتبر شرکت درج شود.
  • مبلغ کل صورتحساب را به عدد و حروف ذکر کنید.
  • بهتر است از هر صورتحساب سه نسخه داشته باشید. یک نسخه جهت ارائه به مشتری نسخه دوم جهت بایگانی اسناد و مدارک شرکت و نسخه سوم جهت ارائه به اداره امور مالیاتی در رسیدگی مالیاتی.

منظور از صورتحساب غیررسمی چیست؟

اگر به عنوان حسابدار در حال فعالیت هستید حتما تاکنون این نام را شنیده اید. صورتحساب غیررسمی!!!

منظور از این نوع صورتحساب چیست؟ درباره این نوع صورتحساب چه نوع الزاماتی در قانون پیش بینی شده است؟ آیا قوانین و مقررات خاصی دارد؟

در ادبیات عامیانه رایج حسابداری، زمانی که شرکت ها قصد فرار مالیاتی و کتمان درآمد دارند از اصطلاح صورتحساب غیررسمی! که هیچ کجای قوانین و مقررات نیست، استفاده می کنند. منظور این است که این صورتحساب در دفاتر قانونی ثبت نشده و در سامانه فهرست معاملات فصلی نیز اعلام نمی شود. با توجه به اینکه کتمان درآمد جرم مالیاتی است، لطفا از پذیرش و صدور چنین صورتحسابی جدا خودداری کنید.

رای شعبه سوم دیوان عدالت اداری

دستورالعمل‌های شماره ۲۰۰/۹۵/۵۰۵ مورخ ۱۳۹۵/۲/۴ و ۲۰۰/۹۶/۵۰۵ مورخ 24/02/96 در مورد نحوه بررسی و رسیدگی به تراکنش‌های بانکی مشکوک است. در دستورالعمل دوم (که در عین حال دستورالعمل اولی را ملغی کرده است)، مقررات مربوط به نحوه رسیدگی به گردش‌های حساب‌های بانکی آمده است و گفته که در حالت‌های مختلف، چه اقداماتی باید نسبت به این حساب‌ها انجام داد. سؤالی که در اینجا می‌خواهیم به آن پاسخ دهیم آن است که آیا با استناد به این دستورالعمل می‌توان بر اساس گردش‌های مالی قبل از سال ۱۳۹۵ (تاریخ لازم‌الاجرا شدن اصلاحیة قانون مالیات‌های مستقیم) برای صاحبان این حساب‌ها درآمد منظور و از محلِ آن‌ها مالیات گرفت؟

موضوع از چه قرار است؟

طبق دستورالعمل‌ مربوط به نحوه رسیدگی به تراکنش‌های بانکی مشکوک که شماره‌های آن‌ها (دستورالعمل سال ۱۳۹۵ با صدور دستورالعمل سال ۱۳۹۶ لغو شده است و اکنون صرفاً دستورالعمل اخیرالذکر، لازم‌الاجراست) در مقدمه آمده است، در هر اداره کل مالیاتی، یک یا چند گروه رسیدگی ویژه جهت رسیدگی به تراکنش‌های بانکی واصله، تشکیل شده و بر اساس آنچه که در این دستورالعمل‌ها آمده، نسبت به بررسی و تعیین وضعیتِ گردش‌های بانکی اقدام می کنند. طبق بند (۱۵) دستورالعمل، اداره مالیاتی می‌تولند با رعایت مهلت ماده (۱۵۷) ق.م.م (مرور زمان پنج‌ساله)، برگ تشخیص مالیات یا متمم آن صادر کند. در همین راستا یکی از ادارات امور مالیاتی استان اصفهان با استناد به دستورالعمل‌های مذکور (در مورد نحوه رسیدگی به تراکنش‌های بانکی مشکوک)، گردش‌های حساب‌ یک مؤدی را که قبل از تاریخ صدور دستورالعمل‌ها انجام گرفته است، مورد رسیدگی قرار داده و با استناد به گردش‌ حسابِ او، برای وی برگ تشخیص مالیات صادر کرده است. مؤدی مذکور نیز به هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی ادارة مالیاتی مربوطه شکایت برده است با این مضمون که نمی‌توان با استناد به دستورالعمل‌های بالا، گردش‌های «قبل از تاریخ قبل از سال ۱۳۹۵» را مورد رسیدگی قرار داد و مبتنیِ بر آن مالیات گرفت؛ توضیح اینکه جوازِ رسیدگی به حساب‌های بانکی و صدور برگ تشخیص مالیات مبتنی بر آن، با اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم در تاریخ 94/04/31 و از زمان لازم‌الاجرا شدنِ اصلاحیه (95/01/01) داده شده است و دستورالعمل‌های مذکور که بر اساس اصلاحیه و پس از سال ۱۳۹۵ صادر شده است، نمی‌تواند با رسیدگی به اطلاعات حساب قبل از سالِ ۱۳۹۵، از مؤدی مالیات دریافت کند؛ در واقع تشخیص درآمد و مالیات بر اساس حساب‌های بانکی صرفاً منحصر به بعد از سال ۱۳۹۵ می‌باشد. هیئت‌های بدوی و تجدیدنظر مربوطه اما اعتراضِ مؤدی را وارد ندانسته و برگ تشخیص مالیات را مورد تأیید می‌دهند. در ادامه، مؤدی نسبت به رأی صادرة هیئت تجدیدنظر به دیوان عدالت اداری شکایت می‌کند و ضمنِ غیرقانونی دانستن اخذ مالیات بر اساس اطلاعاتِ حساب بانکی قبل از تاریخ صدور دستورالعمل‌ها، از دیوان تقاضای نقضِ رأی هیئت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر اداره امور مالیاتیِ مربوطه می‌کند.

شعبه دیوان در مورد شکایتِ مؤدی چه می‌گوید؟

شعبه سوم دیوان عدالت اداری در مقدمة رأی خود که در تاریخ  98/05/06 صادر شده است، دو نکته را به خوبی مورد تأکید قرار می‌دهد. ابتدا با استناد به ماده (۲۳۷) قانون مالیات‌های مستقیم، این نکته را یادآور می‌شود که «برگ تشخیص مالیات باید بر اساس مأخذ صحیح و متکی به دلایل و اطلاعات کافی و … تنظیم گردد». سپس ماده (۲۴۸) ق.م.م را مورد اشاره قرار می‌دهد و می‌گوید: «رأی هیئت حل اختلاف مالیاتی بایستی متضمن اظهارنظر موجّه و مدلّل نسبت به اعتراض مؤدی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات، جهات و دلایل آن توسط هیئت در متن رأی قید شود». در نهایت شعبة دیوان با تکیه بر نظر «هیئت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری»، دستورالعمل‌های صادره را صرفاً در مورد سال‌های بعد از سال ۱۳۹۵ لازم الاجرا می‌داند و ضمن وارد دانستنِ شکایتِ مؤدی، رأی هیئت تجدیدنظر حل اختلاف مالیاتی را نقض و برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارسال می‌کند.

بنابراین حسبِ آنچه در بالا گفته شد و رأی شعبه دیوان نیز حکایت از آن دارد، مخاطبان توجه داشته باشند که ادارت امور مالیاتی نمی‌توانند با رسیدگی به حساب‌های بانکی افراد، بر اساس اطلاعات حسابِ آنها، نسبت به قبل از سال ۱۳۹۵، برگ تشخیص مالیات برای آنها صادر کرده و از آنها مالیات دریافت کنند چرا که جوازِ این کار (یعنی بررسی حساب‌های بانکی افراد) برای بعد از سال ۱۳۹۵ بوده و صرفاً از این تاریخ به بعد است که ادارت می‌توانند با استناد به حساب‌های افراد، از آنها نسبت به اطلاعاتِ حساب بانکی‌شان توضیح خواسته و در صورت احرازِ درآمد، برای آنها برگ تشخیص مالیات صادر کنند. در صورت عدم رعایت این نکته توسط ادارات امور مالیاتی، آشکار است که می‌توان نسبت به آن در ابتدا به هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر شکایت برد و در نهایت اگر هیئت‌های مذکور شکایت مؤدی را وارد ندانستند، با شکایت به دیوان عدالت اداری، اقدامِ ادارات مالیاتی و آرای هیئت‌ها را بی‌اثر کرد.

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول

همیشه بزرگترین ریسک در فروش بخصوص فروش های اقساطی و بلندمدت لاوصول ماندن طلب از بدهکاران بوده است. این واقعیت از دیدگاه علم حسابداری پنهان نمانده و به جهت شفافیت هرچه بیشتر حسابها و از آن مهمتر رعایت اصل تطابق لازم است.که در پایان هر دوره مالی برای مانده حساب بدهکاران (حسابهای دریافتنی) تصمیماتی اتخاذ شود که در این مطلب قصد داریم درباره این تصمیم صحبت کنیم.

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول چیست؟

تجربه ثابت کرده که اغلب اوقات تمام حسابهای دریافتنی وصول نمی شوند. این واقعه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. ورشکستگی یا اعسار مشتری، تقلب در معامله، کلاهبرداری و … . از دیدگاه حسابداری این واقعه باید از پیش بطور مناسب محاسبه و افشا شود. مهمترین دلیل برای انجام این کار رعایت اصل تطابق است. یعنی درآمدها در دوره ای که به وقوع می پیوندند و هزینه های مرتبط با آن درآمدها نیز در همان دوره شناسایی و ثبت شوند.

انواع روش های محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول

انواع روش ها شامل:

1.      روش درصدی از حسابهای دریافتنی

در این روش با توجه به نوع صنعت، مشتریان، میتوان وصول مطالبات و تجارت گذشته درصدی از مانده حساب های دریافتنی در پایان دوره به عنوان ذخیره مطالبات مشکوک وصول در نظر گرفته می شود. درصد مزبور برآوردی بوده و وابسته به نظر مدیریت شرکت است.

مثال: مانده حسابهای دریافتنی شرکتی در ابتدای سال 97 مبلغ 200 میلیون ریال می باشد. طی دوره 700 میلیون ریال فروش نسیه و 500 میلیون ریال وصول حسابهای دریافتنی داشته است. روش محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول 2 درصد مانده حسابهای دریافتنی است. مطلوبست محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول در پایان سال 97.


400 = 500 – 200 + 700
8 = 2% * 400
هزینه مطالبات مشکوک الوصول 8
ذخیره مطالبات مشکوک الوصول 8

2.      روش درصدی از فروش های نسیه

در این روش نیز با توجه به متغیرهای پیش گفته هر شرکت درصدی از فروش نسیه طی دوره را به عنوان ذخیره مطالبات مشکوک الوصول در نظر میگیرد.

مثال: با توجه به مفروضات مثال قبل مطلوبست محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک وصول. رویه شرکت اخذ دو درصد کل فروش نسیه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول است.

14 = 2% * 700

هزینه مطالبات مشکوک الوصول 14

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول 14

3.      روش تجزیه سنی حسابهای دریافتنی

یکی از استانداردترین روش های محاسبه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول روش تجزیه سنی مطالبات می باشد. در این روش با توجه به مدت زمانی که از سررسید طلب گذشته درصدی به عنوان ذخیره در نظر گرفته می شود.

به عنوان مثال شرکت الف با توجه به جدول زیر ذخیره مطالبات مشکوک وصول در حسابهای خود منظور می کند.

سن مطالبات / درصد محاسبه ذخیره

6 ماه 1 درصد
12 ماه 4 درصد
18 ماه 10 درصد
24 ماه 12 درصد
30 ماه 15درصد
36 ماه و بیشتر 20 درصد

ذخیره مطالبات مشکوک الوصول از دیدگاه مالیاتی:

آیا هزینه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول از دید مامور مالیاتی به عنوان هزینه قابل قبول است؟؟!

طبق بند 11 ماده 148 ق.م.م ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر این که:

اولا- مربوط به فعالیت موسسه باشد.

ثانیا- احتمال غالب برای لاوصول ماندن ‌آن موجود باشد.

ثالثا- در دفاتر موسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تا زمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود؛
می توان جزء هزینه های قابل قبول منظور نمود.

براساس مفاد آئین نامه اجرائی موضوع بند (11) ماده 148 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27 /11 / 1380 . هزینه مطالبات مشکوک وصول و منظور نمودن ذخیره آن در صورت رعایت شرایط زیر در حساب مالیاتی قابل قبول خواهد بود:

  • هزینه منظور شده برای مطالبات مشکوک الوصول منحصراً باید در ارتباط با فعالیت موسسه باشد.‎
  • میزان ذخیره مطالبات مشکوک الوصول برای هر یک از بدهکاران که احتمال لاوصول بودن طلب آن موجود باشد به صورت جداگانه مشخص و تعیین شده باشد.‎
  • اسناد و مدارک مربوط به احتمال لاوصول ماندن طلب موسسه که برای آن ذخیره منظور شده است از کفایت لازم برخوردار باشد.
  • هزینه مطالباتی که مربوط به طلب از کارمندان، مدیران، سهامداران یا شرکاء و شرکتهای تابعه می باشد قابل قبول نخواهد بود.
  • چنانچه مطالبات موسسه از پوشش بیمه ای برخوردار باشد، در صورت لاوصول بودن آن، مازاد میزان پوشش بیمه ای قابل قبول برای ایجاد ذخیره خواهد بود.
  • ذخیره ایجاد شده برای مطالبات مشکوک وصول بایستی در دفاتر موسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد، تا زمانی که طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود.
  • مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن به موجب اسناد و مدارک مثبته تا میزان ذخیره مطالبات مشکوک الوصول از محل مزبور تأمین و در صورت مازاد بر میزان ذخیره، در هزینه سال مورد رسیدگی که لاوصول شدن آن محقق شود، قابل احتساب خواهد بود.

موارد پیش گفته در خصوص پذیرفته شدن هزینه مطالبات مشکوک الوصول متن قانون و آیین نامه می باشند. منتهی در عمل تا شرکت اقدام به شکایت از بدهکار ننموده باشد و اسناد و مدارک آن را ارائه ندهد، و بعضا مدت زمان زیادی نگذشته باشد، این هزینه از منظر اداره امور مالیاتی مورد قبول نمی باشد. زیرا فرض بر این می شود که کماکان امکان وصول شدن طلب از راه های عرفی و قانونی وجود دارد.

کنترل های داخلی و ریسک چرخه مطالبات و درآمد

خطر فروش به مشتریان به مشتریان فاقد اعتبار:

یکی از ریسک هایی که همیشه شرکت را تهدید می کند و باعث بوجود آمدن مطالبات لاوصول و مشکوک الوصول می شود فروش به مشتریان فاقد اعتبار است. حتما پیش از فروش نسیه از اعتبار بالای مشتری خود اطمینان حاصل کنید.

راهکارهای کنترل داخلی:

مجوز معامله: اخذ مجوز انجام فروش از مقام بالاتر و تایید واحد اعتبارات

تفکیک وظایف: واحد اعتبارسنجی، فروش، حسابداری مطالبات، دریافت وجوه و انبار از یکدیگر تفکیک باشند و هرکس مسئول امور خود باشد.

استفاده از حساب اسناد در جریان وصول جهت کنترل چک های مشتری: این مهم زمانی بوجود می آید که مثلا چک مشتری توسط واحد خزانه داری به کارپرداز جهت خواباندن به حساب واگذار میگردد. در این هنگام سند زیر صادر می شود.

اسناد در جریان وصول  (بد)

اسناد دریافتنی  (بس)

پیگیری دقیق این مورد سبب جلوگیری از تبانی و تقلب کارکنان می شود بخصوص زمانی که در یک شرکت تفکیک وظایف بطور مناسبی انجام شده باشد. همچنین گزارش دقیق چک ها به مقام بالاتر و تایید توسط او بطور هفتگی یا ماهانه توصیه میشود.

قوانین مالیاتی فعالیت‌های حق‌العمل‌کاری

فعالیت‌های حق‌العمل‌کاری گرچه از قدیم ایام رواج داشته و حتی در قانون تجارت ایران مصوب 1311 یک باب (باب هفتم) به‌طور خاص به قوانین این نوع فعالیت‌ها پرداخته است، با گسترش فضای کسب و کار اینترنتی و استارتاپی امروزه شکل جدیدی به خود گرفته است. از نمونه حق‌العمل‌کاران بزرگ می‌توان به آمازون در سطح جهانی و دیجی کالا، اسنپ و بامیلو در سطح کشور اشاره کرد.

1.      تعریف

ماده 357 قانون تجارت حق العمل کار را اینگونه تعریف میکند: « حق‌العمل‌کار کسی است که به اسم خود ولی به حساب دیگری (‌آمر) معاملاتی کرده و در مقابل حق‌العملی دریافت می‌دارد».

از این تعریف استنباط میگردد که حق العمل کار صاحب کالا نمی شود. بلکه فقط به حساب آمر (صاحب کالا) معامله میکند. لذا مبلغ فروش متعلق به آمر است و حق العمل کار فقط مستحق دریافت حق العمل (کمیسیون) مشخص شده طبق توافق (قرارداد) است.

2.      کالای امانی

کالایی که از طرف آمر به حق العمل کار ارسال میگردد کالای امانی نام دارد. کالای امانی در انبار حق العمل کار نگهداری شده ولی موجودی کالای حق العمل کار محسوب نمیگردد و فقط در حسابهای انتظامی ثبت میشود. کلیه مخارج کالای امانی به عهده آمر است. حق العمل کار مکلف به پرداخت هیچگونه وجهی در رابطه با کالای امانی نبوده و اگر مبلغی پرداخت کند به حساب آمر منظور می شود.

3.      شناسایی درآمد

زمانی درآمد حق العمل کار و آمر قابل شناسایی است که معامله انجام شده باشد (ماده 369 ق. تجارت).زمان قطعی فروش و تحقق درآمد منوط به احراز شروط استاندارد شماره 3 حسابداری با عنوان درآمد عملیاتی می باشد.

مثال: شرکت الف (آمر) کالای تولیدی خود را به شرکت ب (حق العمل کار) ارسال نمود. بهای تمام شده کالا برای شرکت الف 290 میلیون ریال است. مبلغ 20 میلیون ریال توسط شرکت ب بابت هزینه بیمه و حمل پرداخت شد. شرکت ب کالای مذکور را به قیمت 400 میلیون ریال فروخت. حق کمیسیون شرکت ب 10 درصد است. محاسبات مربوط به درآمد و سود شرکت الف به شرح زیر است:

فروش (400)

بهای تمام شده کالای فروش رفته (290)

هزینه بیمه و حمل – پرداختی توسط حق العمل کار (20)

حق کمیسیون شرکت ب- درآمد حق العمل کار (40)

سود فروش شرکت الف (50)

4.      تکالیف مالیاتی

صدور صورتحساب و ارسال فهرست معاملات

طبق بخشنامه شماره 200/97/32 مورخ 06/03/97 ، آمر بابت فروش کالاهایی که به حساب او و توسط حق العمل کار انجام می شود، نیازی به صدور صورتحساب فروش موضوع آیین نامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیات های مستقیم مصوب ۳۱/۴/۱۳۹۴ ندارد. درنتیجه صورتحساب باید توسط حق العمل کار صادر گردد. ارسال فهرست اطلاعات این گونه معاملات بر اساس جداول پیش بینی شده موضوعه در سامانه معاملات فصلی صورت می پذیرد.

مالیات بر ارزش افزوده

درخصوص الزام و نحوه اجرای تکالیف قانون مالیات بر ارزش افزوده تفاوتی میان فعالیت های حق العمل کاری با سایر شرکتها و مشاغل وجود ندارد. در صورتی که حق العمل کار یا آمر مشمول فراخوان های هفتگانه باشند ملزم به ثبت نام و انجام تکالیف نیز هستند.

نکته قابل توجه: در صورتی که آمر مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده نباشد (مودی ارزش افزوده نباشد) و حق العمل کار مشمول باشد در این حالت حق العمل کار حق ندارد به ماخذ کل ارزش کالا ارزش افزوده از خریدار دریافت کند. در این حالت فقط به نسبت کمیسیون دریافتی، حق العمل کار از آمر مبلغ مالیات و عوارض را دریافت میکند.

در مثالی که پیشتر ارائه شد اگر شرکت الف (آمر) مودی نبوده و شرکت ب (حق العمل کار) مودی باشد در رابطه با این فروش، شرکت ب به مبلغ 400 میلیون ریال برای خریدار بدون ارزش افزوده صورتحساب صادر میکند. همچنین شرکت ب صورتحساب به مبلغ 40 میلیون ریال بابت خدمات حق العمل کاری با احتساب 9 درصد ارزش افزوده (3.6) برای شرکت الف صادر میکند.

درصورتی که هر دو شرکت مودی باشند در هر صورتحساب 9 درصد مالیات و عوارض درج و وصول میشود.

قوانین افزایش سرمایه

آیا می‌دانید افزایش سرمایه چیست؟ آیا می‌دانید که افزایش سرمایه مشمول مالیات است؟ آیا می‌دانید نرخ مالیات افزایش سرمایه چقدر است و در صورت عدم پرداخت با چه نرخی، شرکت شما مشمول جریمه خواهد شد؟ آیا توانسته اید با وجود بخشنامه‌های متعدد از افزایش سرمایه ناشی از تجدید ارزیابی سر در آورید؟ پاسخ عمده سؤالات در خصوص مالیات‌ها بر افزایش سرمایه در مقاله حاضر موجود می‌باشد.

افزایش سرمایه چیست؟

معمولأ شرکت‌ها برای تأمین مالی و یا اصلاح ساختار دارایی‌ها و ساختار‌مالی شرکت اقدام به افزایش سرمایه می‌کنند. جهت درک بهتر مطلب، ما روش‌های افزایش سرمایه را به‌صورت زیر دسته بندی کرده‌ایم:

  1. از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران یا از محل سود انباشته
  2. از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها
  3. از محل صرف سهام

مسئله مهم این است که افزایش سرمایه به هر شکلی که صورت گیرد، به‌طور کلی موادی از قوانین مالیات‌های مستقیم، بخشنامه‌ها و همچنین قانون تجارت را هم با خود درگیر می‌کند که اهم قوانین مالیاتی درگیر در این موضوع به شرح زیر می‌باشند:

  1. مواد ۴۸ و ۵۱ قانون مالیات‌های مستقیم که به ترتیب به موضوع مالیات حق تمبر و در صورت عدم پرداخت آن در موعد مقرر، به میزان جریمه آن می‌پردازد.
  2. تبصره ۲ ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم که در خصوص افزایش سرمایه از محل اندوخته صرف سهام موضوعیت دارد.
  3. بند ۷ ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم که به قابل قبول بودن مالیات پرداختی از بابت حق تمبر اشاره دارد.
  4. تبصره ۱ ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم که به تجدید ارزیابی دارایی‌ها پرداخته است.

اثرات مالیاتی در هریک از روش‌های افزایش سرمایه:

1.      افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران یا از محل سود انباشته

آسوده ترین راه از نظر قوانین مالیاتی و سایر بخشنامه‌ها، همین روش افزایش سرمایه است. هنگام افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران و یا افزایش سرمایه از محل سود انباشته، شرکت تنها درگیر با مواد ۴۸ و ۵۱ قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود که ابتدا به شرح آنها می‌پردازیم و سپس با مثال، کاربرد آنها را نشان می‌دهیم.

۱-۱- مالیات حق تمبر سرمایه: مطابق با ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، کلیه شرکت‌های ایرانی به استثنای شرکت‌های تعاونی به قرار نیم درهزار مشمول حق‌تمبر سهام  یا سهم الشرکه، خواهند بود. حسابداران باید توجه کنند که، شرکت‌ها در دو نقطه با این نوع از مالیات که نوعی از مالیات بر دارایی است، مواجه هستند:

الف- هنگام ثبت شرکت: مهلت پرداخت مالیات حق تمبر ثبت سرمایه شرکت، تا دو ماه از تاریخ ثبت قانونی شرکت در اداره ثبت شرکت‌ها می‌باشد.

ب- هنگام افزایش سرمایه: مهلت پرداخت مالیات حق تمبر افزایش سرمایه شرکت،  تا دو ماه از تاریخ ثبت افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت‌ها می‌باشد. همچنین افزایش سرمایه در مورد شرکت‌هایی که قبلأ سرمایه خود را کاهش داده اند (مانند شرکت‌هایی که بر اثر زیان‌های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت را از دست داده‌ و مجمع فوق‌العاده  به انحلال شرکت ندهد که باید مطابق ماده ۱۴۱ قانون تجارت سرمایه شرکت را به مبلغ موجود کاهش دهند) تا میزانی که مالیات حق تمبر آن پرداخت شده است مشمول مالیات مجدد حق تمبر نخواهند بود. این مورد برای شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده تا سقف مجموع سرمایه‌های ثبت شده آنها می‌باشد.

فرض کنید شرکت آلفا، با سرمایه ثبتی به مبلغ یک میلیارد ریال در تاریخ 90/01/15 در اداره ثبت شرکت‌ها ثبت و مالیات حق تمبر ثبت سرمایه شرکت در موعد مقرر پرداخت شده است. این شرکت در تاریخ 97/06/01 سرمایه خود را تا مبلغ هفتصد میلیون ریال، کاهش داده و  در تاریخ 98/01/31 تصمیم به افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران به مبلغ هشتصد میلیون ریال را دارد. این افزایش سرمایه در تاریخ 98/02/31 در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت رسید.

اکنون سرمایه شرکت مبلغ هفتصد میلیون ریال و مالیات حق تمبر سرمایه شرکت به میزان یک میلیارد ریال پرداخت شده است. بنابراین مبلغ سیصد میلیون ریال از مبلغ افزایش سرمایه، مشمول مالیات حق تمبر نخواهد بود. شرکت آلفا بابت پانصد میلیون ریال مازاد بر سرمایه ثبتی اولیه، باید معادل نیم در هزار(۰٫۰۰۰۵) مالیات حق تمبر افزایش سرمایه پرداخت کند. اگر شرکت آلفا این مالیات را در موعد مقرر پرداخت کند، مبلغ آن دویست و پنجاه هزار ریال خواهد بود.

۲-۱- جریمه عدم پرداخت مالیات حق تمبر سرمایه:  مطابق ماده ۵۱ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورتی‌که مالیات حق تمبر در موعد مقرر پرداخت نگردد. این عدم پرداخت، علاوه بر پرداخت اصل مالیات، مشمول جریمه ای معادل دو برابر آن هم خواهد بود.

با توجه به مثال قبل، اگر شرکت آلفا بعد از تاریخ 98/04/31 یعنی بعد از دو ماه مهلت قانونی، اقدام به پرداخت مالیات حق تمبر افزایش سرمایه کند،  باید مبلغ هفتصد و پنجاه هزار ریال نیز پرداخت کند که براساس بند ۷ ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم فقط مبلغ دویست و پنجاه هزار ریال اصل مالیات حق تمبر افزایش سرمایه به عنوان هزینه قابل قبول برای شرکت، محاسبه می‌گردد.

۳-۱- معافیت‌های حق تمبر:

  • مطابق ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، شرکت‌های تعاونی مشمول پرداخت حق تمبر نمی‌باشند.
  • مطابق ماده ۲۷ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار یا بازار خارج از بورس موضوع قانون بازار اوراق بهادار که از محل آورده نقدی یا مطالبات حال شده سهامداران افزایش سرمایه می‌دهند، از پرداخت حق تمبر ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره آن معاف می‌باشند.
  • مطابق بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۴/۱۳ مورخ  94/02/08 و مقررات ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری مصوب 72/06/07 و اصلاحات بعدی آن، اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به انواع فعالیت‌های اقتصادی اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد از تاریخ بهره‌برداری مندرج در مجوز به مدت بیست سال از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم معاف خواهند بود. همانگونه که قبلأ عنوان کردیم مالیات حق تمبر، نوعی مالیات بر دارایی است.

لازم به توضیح است که، هزینه ثبت سرمایه  شرکت با هزینه مالیات حق تمبر سرمایه شرکت  متفاوت است، هزینه ثبت سرمایه شرکت‌ها مطابق با ماده ۱۰ قوانین اداره ثبت شرکت‌ها تعیین می‌شود.

2. افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها

با توجه به شرایط تورمی کشور، برخی شرکت‌ها جهت بهبود ساختار دارایی‌ها و سرمایه شرکت اقدام به تجدیدارزیابی دارایی‌های خود می‌کنند. مطابق با استانداردهای حسابداری، انجام تجدید ارزیابی از یک سو موجب شناسایی درآمدی می‌شود که هنوز تحقق‌نیافته و از سوی دیگر موجب افزایش مبلغ دفتری دارایی تجدید ارزیابی شده و به تبعه آن افزایش هزینه استهلاک می‌گردد. با توجه به تبصره ۱ ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم، افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌های اشخاص حقوقی، با رعایت استانداردهای حسابداری مشمول پرداخت مالیات بر درآمد نیست اما هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی هم به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی نمی‌گردد.

طبق بند ۴۲ استاندارد حسابداری شماره ۱۱، مازاد تجدید ارزیابی به‌عنوان یک درآمد غیرعملیاتی تحقق نیافته در سرفصل حقوق صاحبان سرمایه منعکس می‌شود. از آنجا که مازاد مزبور درآمد تحقق نیافته است، بنابراین افزایش سرمایه به‌طور مستقیم، از محل آن مجاز نیست، مگر در مواردی که به موجب قانون تجویز شده باشد. به استناد بند (ز) تبصره ۱۰ ماده واحده قانون بودجه سال ۹۷ شرکت‌هایی که بر اثر زیان‌های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت را از دست داده‌ و مجمع فوق العاده  به انحلال شرکت ندهد که مطابق ماده ۱۴۱ قانون تجارت سرمایه شرکت را به مبلغ موجود کاهش داده‌اند، می‌توانند تنها بخشی از مبلغ مازاد تجدید‌ارزیابی شناسایی شده را در صورت داشتن شرایط، به حساب سرمایه منتقل کنند تا از شمولیت ماده ۱۴۱ اصلاحیه قانون تجارت خارج شوند و مابقی در حساب مازاد تجدید ارزیابی در بخش حقوق صاحبان سهام باقی بماند، پس افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی به موجب قانون تجویز شده و از منظر استانداردهای حسابداری هم پذیرفته شده است.

مطابق تبصره ۱ ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم،  افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی دارایی‌های اشخاص حقوقی، با رعایت استانداردهای حسابداری مشمول پرداخت مالیات بر درآمد نیست. اما مطابق ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی تبصره ۱ ماده ۱۴۹ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی به منزله عدم رعایت استانداردهای حسابداری و همچنین تحقق درآمد در آن سال بوده و مشمول مالیات بردرآمد با نرخ ۲۵% خواهد بود.

بنابراین تا به اینجا، هنگام تجدید ارزیابی دارایی‌ها، شرکت بابت افزایش سرمایه از این محل، مطابق ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم و مطابق ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی تبصره ۱ ماده ۱۴۹ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم به ترتیب مشمول نیم در هزار مالیات حق تمبر افزایش سرمایه و همچنین ۲۵%مالیات بر درآمد خواهد شد.

باید به اطلاع رساند که در حال حاضر مطابق بند (ز) بودجه سال ۹۷- انتقال مازاد تجدید ارزیابی شرکت‌ها، موضوع ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم به حساب افزایش سرمایه با رعایت شروط ذیل بلامانع است و مشمول مالیات به نرخ صفر خواهد بود. همچنین در تاریخ 98/03/13 این معافیت طبق بخشنامه ای تا پایان سال ۹۸ تمدید گردید:

  1. شرکتهای مذکور باید براساس صورتهای مالی عملکرد سال ۱۳۹۶ مشمول ماده ۱۴۱  لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت شده باشند. به عبارتی صورت‌های مالی سال ۹۶ آن‌ها،زیان‌بودن آن‌ها را نشان دهد.
  2. شرکتهای مذکور باید با این تجدید ارزیابی از شمول ماده ۱۴۱ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت خارج شوند. به عبارتی زیان شرکت‌های بند الف که قبلأ کاهش سرمایه داده‌اند  از طریق افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها، کاهش سرمایه آن‌ها جبران شود.

اگرچه موضوع افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی با ابهاماتی هم از نظر استانداردهای حسابداری و هم قوانین مالیاتی مواجه هست. در هر حال افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی تا پایان سال ۹۸ فقط مشمول نیم در هزار مالیات حق تمبر افزایش سرمایه خواهد بود.

3. افزایش سرمایه از محل صرف سهام

ممکن است افزایش سرمایه از محل صرف سهام، مقداری ناآشنا باشد بنابراین توضیحات و مثالی را در این خصوص ارایه می‌کنیم. به مابه‌التفاوت ارزش اسمی و وجوه دریافتی بابت سهام، صرف سهام گفته می‌شود. به‌عبارت‌دیگر صرف سهام مبلغ مازاد ارزش بازار نسبت به ارزش اسمی سهام است که در سرفصل حقوق صاحبان سهام منعکس می‌شود اما نکته مهم این است که بر اساس قانون تجارت ازآنجاکه صرف سهام بخشی از سهام محسوب نمی‌شود، نمی‌توان آن را در حساب سرمایه منظور کرد. اما شرکت می‌تواند صرف سهام را با حفظ حق تقدم و یا با سلب حق تقدم انجام دهد و به‌صورت سهام جدید به سهامداران قبلی بدهد.

فرض کنید، شرکت آلفا ۲۰،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ریال سرمایه با تعداد ۲۰،۰۰۰،۰۰۰برگ سهام دارد. بنابراین قیمت اسمی هر سهم، مبلغ ۱،۰۰۰ریال می‌باشد. در حال حاضر قیمت بازار هر سهم ۴،۰۰۰ریال می‌باشد. شرکت تصمیم به افزایش سرمایه ۱۰۰درصدی دارد پس از طریق پذیره‌نویسی ۲۰،۰۰۰،۰۰۰برگ سهام ۲،۰۰۰ریالی منتشر میکند. با فروش ۶،۰۰۰،۰۰۰برگ سهام پذیره نویسی شده به قیمت بازار، یعنی ۴،۰۰۰ریال مبلغ ۲۴،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ریال عاید شرکت می‌گردد. بنابراین علاوه بر افزایش ۱۰۰درصدی سرمایه مبلغ ۴،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ریال هم صرف سهام ایجاد شده که بین سهامداران قبلی تقسیم و به حساب سرمایه منظور می‌گردد. به این اقدام افزایش سرمایه از محل صرف سهام گویند.

با عنایت به مقررات تبصره ۲ ماده ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم در شرکت­های سهامی پذیرفته شده در بورس اندوخته صرف سهام مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (0.5%) خواهد بود و به این‌درآمد مالیات دیگری تعلق نمی‌گیرد. شرکتها مکلف‌­اند تا پایان ماه بعد از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز‌کنند.

حسابداری اعتبارات اسنادی

حسابداری اعتبارات اسنادی

یکی از موارد و موضوعات مهمی که در قراردادهای تجاری منعقد بین خریدار و فروشنده باید به وضوح مشخص گردد روش و نحوه پرداخت وجه توسط خریدار به فروشنده است. در تجارت بین الملل پرداخت وجه کالا به اشکال زیر قابل اقدام است:

1- تجارت حساب باز          2- پیش پرداخت             3- وصولی              4- اعتبار اسنادی

 1- تجارت حساب باز (Open account trade)

این روش در عرف بازرگانی خارجی کشورمان با عنوان روش امانی از آن یاد می‌گردد. این روش پرداخت که در تجارت خارجی در مقایسه با سایر روش‌ها صد درصد به نفع خریدار است روشی است که در آن فروشنده کالا به خریدار اعتماد و اطمینان کامل دارد و از لحاظ وصول وجه کالای ارسالی نگرانی ندارد. لذا فروشنده کالا را برای خریدار ارسال می‌دارد تا خریدار در ترخیص کالا از گمرک با مشکلی مواجه نشود. خریدار پس از ترخیص کالا و فروش آن، ارز را به ترتیبی که فروشنده تعیین نموده واریز خواهد کرد. بدین ترتیب خریدار فرصت کافی برای فروش کالا و سپس ارسال وجه آن را به فروشنده خواهد داشت. این روش معمولاً بین شرکت مادر و دفاتر نمایندگی آن در کشورهای مختلف که کنترل ارزی در نظام ارزی آن حاکم نیست کاربرد دارد.

2- پیش پرداخت (Full Advance Payment)

پیش پرداخت در تجارت خارجی دقیقاً نقطة  مقابل روش امانی یا حساب باز است. این روش صد درصد به نفع فروشنده است و چنانچه در قراردادهای تجاری از آن استفاده گردد ریسک خریدار بسیار بالا و ریسک فروشنده از نقطه نظر وصول وجه صفر می‌باشد. این روش که خریدار وجه کالا را در حال به منظور تحویل کالا در آینده پرداخت می کند در عرف تجارت کشورمان به روش بدون انتقال ارز نیز مشهور می باشد. بدیهی است اطلاق بدون انتقال ارز در این خصوص یک غلط مصطلح است. برای اینکه در این روش ریسک خریدار پوشش داده شود پیشنهاد می گردد پرداخت وجه به فروشنده منوط و موکول به دریافت ضمانت‌نامه بانکی معتبر بدون قید و شرط شود.

3- وصول اسنادی (Collection)

این روش تحت عنوان روش براتی نیز یاد می شود. در این روش فروشنده به خریدار اطمینان داشته و با ارسال کالا برای خریدار اسناد حمل و برات را نیز مستقیماً و یا از طریق بانک برای او ارسال می‌دارد. روش وصولی در مقایسه با پیش‌پرداخت و اعتبار اسنادی بیشتر به نفع خریدار است تا فروشنده ، هر چند اگر با روش حساب باز مقایسه شود فروشنده در وضعیت بهتری قرار دارد. برات ممکن است نقد یا مدت‌دار (نسیه) باشد. در برات دیداری یا نقد بانک کارگزار براساس دستورات فروشنده در فرم وصول، زمانی اسناد را در اختیار خریدار قرار می‌دهد که خریدار وجه آن را پرداخت نموده باشد. در برات مدت ‌دار بانک کارگزار وقتی اسناد را در اختیار خریدار قرار می‌دهد که خریدار نسبت به قبولی ‌نویسی برات مدت‌دار اقدام نموده باشد.

4- اعتبار اسنادی (Documentary credit)

اعتبار اسنادی تکنیک رد و بدل نمودن پول کالاها یا خدمات براساس اسناد توسط بانک است. دو بازرگان در دو کشور دور از یکدیگر که آشنایی با وضع و حال یکدیگر ندارند با واسطة دو بانک یکی بانک طرف واردکننده، دیگری بانک کشور صادرکننده وارد معامله می‌شوند و بانک‌های مذکور حسن جریان معامله یعنی پرداخت بهای کالاهای خریداری شده و نیز ترتیب حمل صحیح آنها را از کشور مبدأ به کشور مقصد تضمین می‌کنند. 

تعریف اعتبار اسنادی

طبق ماده 2 مقررات متحدالشکل (ucp 500) اعتبار اسنادی به معنای هرگونه ترتیباتی است که به هر صورت ذکر یا اشاره شده است، که به موجب آن یک بانک (بانک گشاینده اعتبار) بنا به تقاضا و براساس دستورات یک مشتری (متقاضی اعتبار) یا از طرف خود موظف می‌شود تا در مقابل اسناد مقرر شده ، مشروط بر اینکه شرایط اعتبار رعایت شده باشد:

1- پرداختی را به شخصی ثالث (ذینفع اعتبار) یا به حواله کرد او انجام دهد، یا بروات صادره توسط ذینفع را قبول و پرداخت کند.

2- به بانک دیگری اجازه دهد که این پرداخت را انجام دهد و یا چنین برواتی را قبول و پرداخت کند.

3- به بانک دیگری اجازه معامله دهد.

به طور خلاصه اعتبار اسنادی عبارت است از تعهد مشروط بانک گشاینده اعتبار به پرداخت وجه در مقابل ذینفع اعتبار. به بیان دیگر اعتبار اسنادی تعهد بانک گشاینده اعتبار به پرداخت یا قبول پرداخت (در آینده) وجه اعتبار در مقابل ذینفع اعتبار است مشروط بر آنکه ذینفع اعتبار شرایط و مقررات مندرج در اعتبار اسنادی را رعایت و اسناد مقرر شده را، در موعد مقرر ارائه داده باشد.

ارکان اعتبار اسنادی:

1- بانک گشاینده اعتبار : مهمترین و اساسی ترین رکن هر اعتبار اسنادی بانک گشاینده اعتبار است که در مقابل ذینفع اعتبار، متعهد مشروط به پرداخت وجه اعتبار است.

2- متقاضی اعتبار اسنادی:  شخصی است که از بانک گشاینده اعتبار اسنادی درخواست می کند تا نسبت به افتتاح اعتبار به نام و به نفع ذینفع اعتبار، اقدام و از طرف وی متعهد مشروط به پرداخت وجه اعتبار بشود.

3- ذینفع اعتبار اسنادی: شخصی است که اعتبار اسنادی به نام و به نفع او توسط بانک بازکننده اعتبار باز شده است در صورت رعایت شرایط اعتبار، وجه اعتبار را دریافت خواهد نمود.

4- بانک ابلاغ کننده:  بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار انتخاب شده تا متن اعتبارنامه اسنادی را به ذینفع اعتبار ابلاغ کند. بدین ترتیب بانک ابلاغ کننده اعتبار اسنادی، صرفاً یک واسطه بین بانک گشاینده اعتبار و ذینفع اعتبار اسنادی می‌باشد.

5- بانک پرداخت کننده:  بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار انتخاب شده و پذیرفته است که چنانچه ذینفع اعتبار اسنادی با رعایت شرایط اعتبار، اسناد را ارائه دهد نسبت به پرداخت وجه اعتبار اقدام کند.

اعتبار اسنادی نقد یا نسیه (دیداری یا یوزانس) در حال حاضر در سیستم بانکی کشورمان اعتبارات اسنادی را از لحاظ زمان پرداخت ارز به دو دسته زیر می‌توان تقسیم کرد: – اعتبارت اسنادی نقدی (دیداری) Sight LC – اعتبارت اسنادی نسیه (یوزانس) Usance LC در اعتبار اسنادی گشایش شده به صورت دیداری (نقدی) هنگامی که ذینفع اعتبار اسنادی نسبت به حمل کالا اقدام و سپس اسناد حمل بدون مغایرت مطابق با شرایط در متن اعتبار اسنادی را به بانک ذیربط (بانک گشاینده اعتبار) ارائه می دهد بانک مزبور موظف است پس از رسیدگی اسناد نسبت به پرداخت اعتبار اسنادی مطابق آنچه در متن اعتبار اسنادی قید شده عمل نماید. در اعتبارات اسنادی گشایش شده به صورت یوزانس، هنگامی که ذینفع اعتبار اسنادی نسبت به حمل کالا اقدام و اسناد بدون مغایرت را به بانک ذیربط ارائه می دهد. از تاریخ ارائه اسناد و پس از خاتمه دورة یوزانس مبلغ اعتبار را از بانک مربوطه اخذ خواهد نمود. مثلاً چنانچه اعتبار اسنادی به صورت یوزانس یک ساله به نفع شرکت نمونه گشایش شده باشد و شرکت نمونه در تاریخ 84/10/01 اسناد حمل مطابق با شرایط اعتبار و بدون مغایرت به بانک معامله کننده ارائه داده باشد. مبلغ اعتبار در تاریخ 85/10/01 به شرکت نمونه پرداخت خواهد شد. عموماً ذینفع اعتبار با توجه به نوع کالا از قبول اعتبار اسنادی گشایش شده به صورت یوزانس امتناع می‌ورزد و خواستار اعتبار اسنادی دیداری می گردد. در واقع چنان چه کالای موضوع اعتبار دارای بازار (تقاضا) خوبی باشد، فروشنده راساً از قبول اعتبار اسنادی یوزانس خودداری می‌کند و از متقاضی اعتبار درخواست می‌نماید که نسبت به یافتن شرکت های معتبر (مانند بانک‌های تجاری) برای تأمین مالی اعتبار (Finance) اقدام نماید. در صورت قبول شرکت مالی موردنظر ذینفع اعتبار در روز معامله اسناد مبلغ اعتبار را از شرکت مزبور دریافت می‌دارد و این شرکت مبلغ اعتبار به علاوه بهره یوزانس را در سررسید (پایان دوره یوزانس) از بانک ذیربط اخذ می‌نماید. در مواقعی که کشورها به کالاهای خاصی احتیاج مبرمی پیدا نماید و فروشندگان خارجی که بازار را در اختیار دارند و از فروش به صورت یوزانس خودداری می‌کنند بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با برخی از بانک‌های خارجی مانند بانک استاندارد چارتر یا بانک صادرات ایران در دبی یا آی.ان.جی بانک و غیره اقدام به انعقاد قرارداد می‌نماید تا بانک مذبور در روز معامله اسناد نسبت به پرداخت وجه اسناد به ذینفع اعتبارات اسنادی گشایش شده توسط بانک‌های ایرانی اقدام نمایند. بانک‌های فوق الذکر براساس قرارداد در سررسید (پایان دوره یوزانس) مبلغ اعتبار پرداختی به علاوه بهره یوزانس را از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دریافت می ‌دارند. به این نوع یوزانس اصطلاحاً یوزانس داخلی (Refinance) گفته می شود. تفاوت یوزانس داخلی با یوزانس در این است که در یوزانس داخلی بانک مرکزی فاینانس را انتخاب و با آن قرارداد منعقد نموده است یا به عبارت مصطلح از خطوط اعتباری که بانک‌های خارجی در اختیار بانک مرکزی گذاشته‌اند برای تأمین مالی خرید و واردات کالا استفاده می‌شود. در حال حاضر با واردکنندگانی که بانک مرکزی خطوط اعتباری برای خرید و واردات کالا در اختیار آنها می‌گذارد به مثابه اعتبارات اسنادی نقدی رفتار می‌نماید و فقط 10% مبلغ اعتبار را بابت بهره یوزانس از واردکنندگان اخذ می‌نماید. لذا در معاملات یوزانس داخلی خریدار کالا باید مبلغ پیش پرداخت برای گشایش اعتبار اسنادی در روز گشایش را طبق اعتبارات اسنادی نقدی را بپردازد.

گردش کار و مراحل خرید تجاری خارجی

  1. دریافت کارت بازرگانی.
  2. دریافت پروفورما (پیش­فاکتور) از فروشنده.
  3. انعقاد قرارداد خرید.
  4. ثبت سفارش در سایت وزارت بازرگانی و درخواست تأمین اعتبار ارزی از طریق وزارت بازرگانی. (www.sabtaresh.tpo.ir)
  5. درخواست گشایش اعتبار LC به بانک.
  6. ابلاغ اعتبار توسط خریدار به فروشنده.
  7. تهیه کالا و تنظیم اسناد حمل توسط فروشنده.
  8. حمل کالا.
  9. ارسال اسناد حمل توسط بانک کارگزار فروشنده.
  10. دریافت اعلامیه ورود کالا.
  11. اقدام برای ترخیص کالا از گمرک) پروانه سبز گمرکی (به منظور رفع تعهد ارزی.

اصطلاحات مهم در بازرگانی خارجی:

پیش­فاکتور یا پروفورما (Proforma Invoice):

سندی است که فروشندگان کالا پس از ارائه مظنه و نهایی شدن قیمت و سایر شرایط به درخواست خریدار جهت اخذ مجوزهای ورود برای افتتاح اعتبار‌اسنادی صادر می­نمایند.

فاکتور یا سیاه­ی تجاری (Invoice):

از اسناد مهم است که فروشنده کالا به نام خریدار و به همراه سایر اسناد طبق قرارداد برای خریدار ارسال می­نماید.

گواهی مبدأ (Certificate of Origin):

سندی است که مبین نام کشور سازنده کالا در آن می‌باشد و این فرم توسط اتاق بازرگانی محل تکمیل و گواهی می‌شود.

لیست بسته ­بندی (Packing List):

این سند نشان­دهنده تعداد کالاهای موجود در هر کارتن – پالت و یا هر نوع بسته­ بندی مورد توافق خریدار و فروشنده می‌باشد. این سند در هنگام ترخیص کالا در گمرک فروشنده و خریدار بسیار اهمیت دارد.

گواهی بازرسی کالا (Certification of Inspection):

از دغدغه ­های دائمی فروشندگان و خصوصاً خریداران هنگام انجام معامله بین­ المللی عدم اعتماد به طرف مقابل می‌باشد. شرکت‌های بازرسی ابزاری هستند که از طریق آنها خریدار می‌تواند از صحت کیفیت و مقدار کالای مورد حمل اطمینان حاصل کند. 10 نوع گواهی بازرسی ممکن است صادر شود که مهم­ترین آنها گواهی بازرسی کالا (کمی و کیفی) COI و گواهی بازرسی قبل از حمل PSI می­باشند. گواهی­ های بازرسی توسط مؤسسات بازرسی مستقلی که مورد تأیید بانک مرکزی می­باشند با انتخاب خریدار صادر می­گردد.

گواهی بهداشت (Health Certification):

این نوع گواهی­ ها برای خرید مواد غذایی و دامی می‌باشد که توسط خریدار درخواست و گواهی مربوطه توسط وزارت بهداشت – کشاورزی یا دام‌پروری کشور فروشنده تأیید و صادر می­گردد.

گواهی تجزیه کالا – گواهی آنالیز (Analysis Certificate):

این گواهی مبین تجزیه مواد اولیه کالای مورد نظر می‌باشد که می­بایست توسط یک آزمایشگاه مستقل و معتبر تأیید و صادر گردد.

بارنامه (Bill of Lading \ BL):

سندی است که حمل­ کننده یا نماینده وی پس از وصول کالا صادر می­نماید. حاکی از حمل کالای معینی از یک نقطه (مبدأ حمل) به نقطه­ ی دیگر (مقصد حمل) با وسیله حمل مورد توافق در مقابل کرایه حمل معینی می‌باشد.

فاکتور کرایه حمل:

سندی است که توسط شرکت حمل و نقل می­بایست صادر و میزان کرایه حمل – محل و نوع وسیله حمل در آن قید شده باشد و توسط فروشنده طبق شرایط اعتبار جهت معامله اسناد به بانک معامله­کننده ارائه می‌شود. این سند باید به تأیید اتاق بازرگانی محل صدور برسد.

مانیفست (Manifest):

عبارتست از فهرست کل بار حمل شده در یک وسیله حمل (کشتی – قطار – هواپیما). مانیفست شامل مشخصات تجاری کالاست، که این مشخصات شامل: سند حمل، نام فرستنده، گیرنده، علایم تجاری و شماره­ ها، تعداد و نوع بسته­ ها، شرح و مقدار کالاست.

ترخیصیه:

سندی است که توسط شرکت حمل صادر می­گردد. این سند پس از آنکه شرکت حمل مالکیت اسنادی واردکننده را احراز نمود، صادر شده و به وی یا نماینده قانونی وی تسلیم می­گردد. دریافت این سند به این معناست که صاحب کالا با شرکت حمل تسویه­حساب نموده و می‌تواند برای مقدمات انجام تشریفات گمرکی به گمرک مراجعه کند.

قبض انبار:

قبض انبار رسید تحویل کالا به گمرک است، که به واردکننده یا نماینده قانونی وی تسلیم می­گردد. یا به عبارتی دیگر سندی است که توسط انباردار صادر می‌شود و نشان می‌دهد که کالا به چه تعداد و یا چه وزنی در کدام انبار نگهداری می‌شود.

پروانه سبز گمرکی:

سندی است که توسط گمرک صادر می‌شود. صدور این سند نشانه­ ی آن است که عملیات ارزیابی به اتمام رسیده و صاحب کالا با گمرک تسویه ­حساب نموده و می‌تواند مقدمات خروج کالای خود را از گمرک فراهم کند.

پَته گمرکی

همان پروانه سبز گمرکی است با این تفاوت که برای کالاهای با ارزش نازل که در حال حاضر حدود 300 دلار تعیین گردیده صادر می­گردد.

بیجک انبار

سندی است که توسط انباردار برای صاحب کالا و یا نماینده قانونی وی پس از ترخیص کالا و رؤیت پروانه سبز گمرکی صادر می­گردد. این سند نشان می‌دهد که کالا تحویل ذینفع شده است و او می‌تواند برای بارگیری کالای خود اقدام نماید.

کوتاژ (Outage):

دفتری است که کلیه مشخصات و اطلاعات کالا، از روی اظهارنامه در آن درج می­گردد. همچنین مراحل ارزیابی و حتی نام ارزیابان در آن ثبت می‌شود. شماره دفتر کوتاژ روی اظهارنامه، پروانه سبز گمرکی، قبوض درآمد، سپرده و… درج می­گردد.

فورس ماژور (Force Majeure):

در صورتی که حمل دریایی و با کشتی باشد و در زمان بارگیری و یا تخلیه مشکلاتی از قبیل شورش، اعتصاب، جنگ و… به وجود آید کاپیتان کشتی می‌تواند از بارگیری و یا تخلیه خودداری کند. این مورد نیز باید در قرارداد مشخص شود و در زمان فورس ماژور طرفین باید بلافاصله موضوع را با تأیید اتاق بازرگانی محل به طرف دیگر به صورت کتبی اعلام نمایند.

دموراژ (Demurrage):

به طور کلی پرداخت هزینه کشی که جهت بارگیری و تخلیه مجبور به توقف بیش از حد زمان توافق شده باشد را دموراژ می‌نامند. لذا به جهت اینکه بعد از حمل کالا با هزینه­ های سنگین دموراژ مواجه نشویم باید مدت زمانی که در بندر مبدأ برای بارگیری و مدت زمان لازم در بندر مقصد برای تخلیه را قبل از انعقاد قرارداد مورد بررسی قرار داده و سپس در قرارداد ذکر کنیم.

اعتبار‌اسنادی:

تعهدی از بانک است که به خریدار و فروشنده داده می‌شود. تعهد می‌شود که میزان پرداختی خریدار به فروشنده به موقع و با مبلغ صحیح به دست فروشنده خواهد رسید. هرگاه که خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشد، بانک موظف است باقیمانده یا تمام مبلغ خرید را بپردازد. اعتبارات اسنادی اغلب در معاملات بین ­المللی به منظور اطمینان از دریافت مبالغ پرداختی مورد استفاده قرار می‌گیرد اگرچه اعتبار‌اسنادی داخلی هم وجود دارد.

ایفاکنندگان نقش در اعتبارات اسنادی:

خریدار – فروشنده- ذینفع (Beneficiary) بانک گشایش­کننده اعتبار (Opening Bank) و بانک کارگزار (Advising Bank)

توضیح خرید خارجی با استفاده از اعتبار‌اسنادی: واردکننده با در دست داشتن پیش­فاکتور برای واریز ودیعه ثبت سفارش به بانک مراجعه می‌کند.

بانک پس از بررسی در صورت مجاز بودن ورود کالا سپرده ثبت سفارش کالا را بر اساس تعرفه کالا که توسط وزارت بازرگانی تعیین شده معادل 10 تا 100­% بهای پروفرما به نرخ شناور دریافت می‌کند و سند سپرده را ممهور به مهر بانک می‌کند. بهای پروفرما بر اساس ارزش CIF مورد محاسبه قرار می‌گیرد و اگر بهای پروفرما بر اساس ارزش FOB باشد، 20­% به بهای آن اضافه می‌شود و رقم جدید مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت و اگر بهای پروفرما بر اساس ارزش CFR باشد، واردکننده باید کالا را بیمه نموده و با ارائه بیمه­نامه حق بیمه بر اساس نرخ شناور به دلار تبدیل می‌شود.

واردکننده کالا با ارائه پروفرما و سند ودیعه به وزارت بازرگانی درخواست ثبت سفارش می­نماید. (ثبت سفارش از طریق سامانه الکترونیکی ثبت سفارش کالا و در سایت http://sabtaresh.tpo.ir  انجام می‌شود.) درخواست مذکور بعد از موافقت و درج شماره 8 رقمی مهر و امضاء شده (جهت ارائه به بانک) به درخواست‌کننده و برگشت داده می‌شود. درخواست فوق­الذکر از تاریخ تأیید دو ماه برای ارائه به بانک اعتبار خواهد داشت.

متقاضی با در دست داشتن بیمه­نامه و تعهدنامه ارزی و با ارائه مجدد پروفرما و سند ودیعه ثبت سفارش و فرم درخواست ثبت سفارش به بانک مراجعه و طی فرمی تقاضای گشایش اعتبار‌اسنادی می­نماید.

بانک بعد از اخذ مدارک فوق 40 ریال برای هر دلار ارزش CIF پروفرما بابت حق ثبت سفارش از واردکننده دریافت می‌کند و یک نسخه از مدارک دریافتی را به اداره بین­الملل بانک و بانک مرکزی برای صدور موافقت لازم برای گشایش اعتبار‌اسنادی ارسال می‌کند.

بانک مربوطه بعد از تأیید بانک مرکزی نسبت به گشایش اعتبار‌اسنادی اقدام می‌کند و مبلغ نیم در هزارم ارزش CFR پروفرما را به نرخ شناور بابت کارمزد گشایش اعتبار‌اسنادی حداکثر به مدت 6 ماه از متقاضی دریافت می‌کند.

بانک صد در صد ارزش CIF پروفرما را به نرخ صادراتی از واردکننده سپرده اعتبار دریافت می‌کند و فروشنده می‌تواند به طور مستقیم با مراجعه به آن شعبه و یا بانک دیگر با بانک گشایش‌کننده اعتبار ارتباط برقرار سازد.

فروشند زمانی که از گشایش اعتبار مطلع شد، نسبت به ارسال کالا به خریدار بر اساس شرایط اعتبار اقدام می‌کند و اسناد حمل کالا را که شامل صورتحساب فروش کالا (Invoice) – لیست بسته ­بندی (Packing List) – بارنامه (Bill of Lading) و گواهی بازرسی(Certification of Inspection)  می‌باشد به بانک کارگزار تحویل می‌دهد. بانک کارگزار زمانی وجه را به فروشنده پرداخت می‌کند که مدارک فوق با شرایط اعتبار مطابقت داشته باشد. بنابراین اسناد را به بانک گشایش ­کننده اعتبار ارسال کرده، تقاضای تأمین وجه پرداختی به فروشنده را می­نماید. اسناد از طریق پست در دو نوبت به فاصله زمانی چند روز به صورت جداگانه به بانک گشایش­ کننده اعتبار ارسال می‌شود تا در صورت مفقود شدن یک نسخه، نسخه دیگری به بانک برسد.

با دریافت اسناد از بانک کارگزار، بانک گشایش­ کننده اعتبار نسبت به تأمین وجه اعتبار اقدام کرده و رسیدن اسناد را به اطلاع خریدار می­رساند و از او می­خواهد تا هرچه زودتر تسویه­ حساب نهایی اعتبار از محل سپرده انجام گیرد.

بانک گشاینده اعتبار، مبلغ اعتبار را به شکل زیر از محل سپرده و از خریدار دریافت می‌کند. البته در صورتی که سپرده کمتر از کل اعتبار باشد، تفاوت را از خریدار دریافت می­نماید.

– ارزش کالا به نرخ صادراتی.

– بابت هزینه تأخیر 10 درصد مبلغ پروفرما از تاریخ پرداخت وجه توسط کارگزار به فروشنده تا تاریخ دریافت اسناد حمل کالا توسط بانک به نرخ صادراتی از محل سپرده توسط بانک برداشت می‌شود.

– هزینه تلفن و تلگراف به کارگزار در مواردی چون تأیید اعتبار یا تغییر شرایط اعتبار.

بعد از اینکه تسویه­ حساب نهایی صورت پذیرفت، بانک اسناد حمل را پشت ­نویسی کرده و تأیید می­نماید و برای ترخیص کالا از گمرک به خریدار تحویل می‌دهد.

یک نسخه از اظهارنامه گمرکی یا برگ سبز گمرکی که توسط گمرک صادر می‌شود به خریدار کالا تحویل داده می‌شود. خریدار طبق تعهدی که به بانک سپرده اصل برگ سبز گمرکی و فتوکپی آن را به بانک ارائه می‌دهد و بانک پس از بررسی جواز و بایگانی یک نسخه فتوکپی برابر اصل و ودیعه ثبت سفارش را به واردکننده استرداد می‌کند.

انواع اعتبار‌اسنادی

1. اعتبار‌اسنادی وارداتی یا صادراتی

به اعتباری که خریدار برای واردات به کشور خود گشایش می‌کند اعتبار وارداتی و این اعتبار از لحاظ فروشنده کالا که در کشور دیگر قرار دارد اعتبار صادراتی می‌باشد.

2. اعتبارات اسنادی قابل برگشت: Revocable L/C

در این نوع اعتبار، خریدار و یا بانک گشایش­ کننده اعتبار می‌تواند بدون اطلاع ذینفع، هرگونه تغییر یا اصلاحی در شرایط اعتبار به وجود آورد (بدون اجازه فروشنده) این نوع اعتبار اخیراً قابل قبول نمی‌باشد.

3. اعتبار‌اسنادی غیر قابل برگشت: Irrevocable L/C

در اعتبار‌اسنادی غیر قابل برگشت هرگونه تغییر شرایط اعتبار از جانب خریدار یا بانک گشایش‎کننده اعتبار موکول به موافقت و رضایت فروشنده بوده. فروشندگان معمولاً از این گونه اعتبار استقبال بیشتری می‌کنند.

4. اعتبار‌اسنادی تأیید شده: Confirmed L/C

اعتباری است که خریدار ملزم می‌شود تا اعتبار صادره از سوی بانک خود را به تأیید هر بانک معتبر دیگر که مورد نظر فروشنده است، برساند. این نوع اعتبار‌اسنادی حاکی از اطمینان نداشتن به حیثیت اعتباری بانک صادرکننده و یا وضعیت متزلزل سیاسی یا اقتصادی کشور خریدار است.

5. اعتبار‌اسنادی تأیید نشده: Unconfirmed L/C

این نوع اعتبار در شرایط متعارف و بدون نیاز به تأیید بانک دیگری گشایش می­یابد. اگر در شرایط اعتبار کلمه Confirmed ذکر نشود آن اعتبار تأیید نشده تلقی می‌شود.

6. اعتبار‌اسنادی قابل انتقال: Transferable L/C

به اعتباری گفته می‌شود که طبق آن، ذینفع اصلی حق دارد همه یا بخشی از اعتبار گشایش شده را به شخص یا اشخاص انتقال دهد. در واقع این نوع اعتبار یک امتیاز برای فروشنده محسوب می‌شود.

7. اعتبار‌اسنادی غیر قابل انتقال: Untransferable L/C

به اعتباری گفته می‌شود که ذینفع حق واگذاری کل یا بخشی از آن را به دیگری ندارد. در تجارت بین‌الملل عرف بر غیر قابل انتقال بودن اعتبار است و همچنین در ایران برای گشایش اعتبار قابل انتقال نیاز به مجوز بانک مرکزی می‌باشد.

8. اعتبار‌اسنادی نسیه یا مدت­دار (یوزانس): Usance L/C

اعتباری است که وجه اعتبار بلافاصله پس از ارائه اسناد از سوی ذینفع، پرداخت نمی‌شود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعیین شده صورت می‌گیرد. در واقع فروشنده به خریدار مهلت می‌دهد که بهای کالا را پس از دریافت کالا و فروش آن بپردازد. معامله یوزانس معمولاً در کشورهایی انجام می‌گیرد که کمبود ارز دارند.

9. اعتبار‌اسنادی دیداری: At Sight L/C

اعتباری است که طبق آن بانک ابلاغ­کننده پس از رؤیت اسناد حمل ارائه شده از طرف ذینفع (فروشنده)، در صورت رعایت تمامی شرایط اعتبار از سوی وی، بلافاصله وجه آن را پرداخت می‌کند.

10. اعتبار‌اسنادی پشت به پشت (اتکایی): Back to Back L/C

این نوع اعتبار‌اسنادی متشکل از دو اعتبار جدا از هم است. اعتبار اول به نفع ذینفع گشایش می‌یابد که خود به هر دلیلی قادر به تهیه و ارسال کالا نیست. به همین جهت با اتکا بر اعتباری که به نفع وی گشایش یافته است اعتبار دیگری برای فروشنده دوم (ذینفع دوم) که می‌تواند کالا را تهیه و ارسال کند، از طرف ذینفع اول گشایش می‌یابد.

11. اعتبار‌اسنادی ماده قرمز: Red Clause L/C

در این نوع اعتبار فروشنده می‌تواند قبل از ارسال کالا، وجوهی را به صورت پیش‌پرداخت از بانک ابلاغ ­کننده یا تأییدکننده دریافت کند.

12. اعتبار‌اسنادی گردان: Revolving L/C

اعتباری است که پس از هر بار استفاده ذینفع از اعتبار، همان مبلغ اسناد تا سطح اعتبار اولیه افزایش می‌یابد. در واقع بدون احتیاج به افتتاح یا اصلاح اعتبار جدید، اعتبار موجود خود به خود تجدید می‌شود.

مراحل گشایش اعتبار‌اسنادی در بانک گشاینده اعتبار

الف: گشایش اعتبار‌اسنادی

ب: اصلاح (در صورت لزوم): به طور کلی هرگونه تغییر در شرایط و متن اعتبار‌اسنادی در چارچوب مقررات متحدالشکل بین‌المللی و مقررات داخلی انجام می‌گیرد.

پ: ظهرنویسی (پشت‌نویسی) اعتبار‌اسنادی: آخرین مرحله‌ی اعتبار‌اسنادی در بانک می‌باشد که در آن بانک‌ها پس از اخذ تتمه اعتبار (با توجه به میزان پیش‌پرداخت) نسبت به ظهرنویسی و تحویل اسناد اقدام خواهد نمود.

هزینه‌های اعتبار‌اسنادی:

1. هزینه گشایش اعتبار در بانک گشاینده:

آ. مبلغ پیش‌پرداخت اعتبار‌اسنادی:

بانک گشایش ­کننده اعتبار در زمان گشایش با توجه به اعتبار خریدار (واردکننده) قسمتی از مبلغ واردات (حدود 10­%) ارزش پروفورما را از درخواست‌کننده دریافت می‌کند و مابقی را در زمان واریز اسناد و ظهرنویسی اسناد دریافت می‌کند.

ب. هزینه کارمزد گشایش اعتبار:

 * نرخ ارز * ارزش پروفورما = کارمزد گشایش اعتبار

ت. هزینه کارمزد فروش ارز:

 * نرخ ارز * ارزش پروفورما = کارمزد فروش ارز

2. هزینه­ های بانکی در ظهرنویسی اسناد:

آ. کارمزد فروش ارز در زمان ظهرنویسی

ب. کارمزد ظهرنویسی اسناد

 * نرخ ارز * تتمه مبلغ اعتبار (90­% باقیمانده) = کارمزد ظهرنویسی اسناد

ت. هزینه ارسال  SWIFT معادل 100000 ریال

ث. هزینه تمبر مالیاتی 20000 ریال

3. کارمزد ثبت سفارش

کارمزد ثبت سفارش نیم در هزار ارزش CFR کالاست به نرخ ارز مرجع وارداتی.

کارمزد ثبت سفارش =  * نرخ ارز * CFR ارزش کالا

4. حق بیمه باربری با توجه به ارزش کالا در پروفورما از فرمول زیر به دست می­آید:

نکته: CFR  = قیمت کالا در مقصد و FOB  = قیمت کالا در مبدأ حمل می‌باشد.

Insurance Rate   نرخ بیمه­ کالاست که با توجه به نوع بیمه به دست می­آید.

I = (CFR + 10% CFR) * Insurance Rate

I = (FOB + 20% FOB) * Insurance Rate

5- هزینه بازرسی

هزینه­ بازرسی معمولاً بر مبنای خدمات ارائه شده تعیین می‌گردد. اگر این هزینه بر طبق کل ارزش کالا برآورد شود به طور کلی کمتر از نیم درصد کل ارزش محاسبه می‌شود، اما اگر بازرسی شامل فرایندهای پیچیده باشد هزینه با توافق دو طرف تعیین می‌گردد.

6.  هزینه‌های گمرکی

تعریف: وجوهی است که گمرک در ازای خدماتی که به صاحبان کالا ارائه می‌کند از صاحبان کالا اخذ می‌ نماید.

آ. هزینه حقوق ورودی

تعریف: مجموع حقوق گمرکی به اضافه‌ی سود بازرگانی را می‌گویند.

حقوق گمرکی: به موجب قانون حق گمرکی کلیه‌ی کالاها %4­ ارزش ورودی آنهاست.

سود بازرگانی: وجوهی که گمرک از واردات کالا بنا بر تصویب دولت اخذ می‌کند. نرخ سود بازرگانی متغیر است و بستگی به نوع کالا و سیاست دولت دارد و از جدول به دست می‌آید.

نحوه محاسبه­ ارزش کالا در گمرک :(Customs Value) ارزش خرید کالا در گمرک عبارتست از جمع مبلغ فاکتور (Invoice) و حق بیمه پرداختی (Insurance) و کرایه حمل و باربندی (Freight) و سایر هزینه‌ها از جمله هزینه ثبت سفارش و گشایش اعتبار D

CV = (C + I + F) + D

یا به عبارتی حقوق ورودی نیز از فرمول زیر به دست می­آید:

ID = (R%)*CV

ب. هزینه انبارداری

ت. هزینه تخلیه و بارگیری

ث. هزینه تعیین تعرفه و آزمایشگاه

ج. هزینه خدمات ویژه (خدمات فوق­العاده)

ح. هزینه مراقبت و بدرقه­ کالا

حساب‌های موردنیاز در اعتبارات اسنادی:

در سطح کل و در گروه یک برای سفارشات خارجی حسابی با نام اعتبارات اسنادی ایجاد می‌کنیم.

در سطح معین حسابی با عنوان شماره‌ی اعتبار‌اسنادی ایجاد می‌کنیم.

در سطح تفصیل برای تمامی هزینه‌های اصلی مربوط به اعتبار حساب در سطح تفصیل ایجاد می‌کنیم. مانند:

سپرده ثبت سفارش

پیش‌پرداخت اعتبار‌اسنادی

هزینه کارمزد گشایش اعتبار

هزینه کارمزد فروش ارز

هزینه کارمزد تغییر شرایط

هزینه کارمزد فروش ارز در زمان ظهرنویسی

کارمزد ظهرنویسی اسناد

هزینه ارسال SWIFT

هزینه تمبر مالیاتی

کارمزد ثبت سفارش

هزینه حق بیمه باربری

هزینه حقوق ورودی گمرکی

هزینه انبارداری

هزینه تخلیه و بارگیری

هزینه تعیین تعرفه و آزمایشگاه

هزینه خدمات ویژه (خدمات فوق‌العاده)

مواردی که در بستانکار اعتبار‌اسنادی ثبت می‌شود

برگشت سپرده ثابت

برگشت قسمتی از سفارش انجام نشده

وصول خسارت

اینکوترمز 2000

اینکوترمز یک کلمه مرکب است که از ترکیب سه کلمه انگلیسی (International Commercial Terms) به معنی اصطلاحات بین­ المللی بازرگانی تشکیل شده است و به صورت گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اصطلاحات برای تفکیک هزینه‌ها و مسئولیت‌ها بین فروشنده و خریدار استفاده می‌شود.

اینکوترمز به مسائل مرتبط با حمل کالا از فروشنده به خریدار پاسخ می‌دهد. مسائلی شامل حمل کالاها، ترخیص کالاها، واردات و صادرات کالاها، اینکه چه کسی مسئول پرداخت می‌باشد و اینکه ریسک جابجایی و انتقال کالا در مراحل مختلف حمل بر عهده چه کسی می­باشد. اصطلاحات مختلف اینکوترمز (Incoterms) معمولاً با ذکر مکان­ های جغرافیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد نه عناوین مرتبط با جابجایی.

اینکوترمز توسط اتاق بازرگانی بین­المللی International Chamber of Commerce تهیه و تدوین شده است.

اینکوترمز به چهار گروه زیر با اصطلاحات وابسته به هر گروه تقسیم شده است.

EXW  : تحویل کالا در محل کار ( نام محل مقرر)

FCA  : تحویل کالا در محل مقرر به حمل­ کننده (نام محل مقرر)

FAS  : تحویل کالا در کنار کشتی در بندر مبدأ (نام بندر بارگیری)

FOB  : تحویل کالا روی عرشه کشتی در بندر مبدأ (نام بندر بارگیری)

CFR  : قیمت کالا و کرایه تا بندر مقصد ( نام بندر مقصد)

CIF  : قیمت کالا، بیمه و کرایه تا بندر مقصد (نام بندر مقصد)

CPT : پرداخت کرایه حمل کالا تا مقصد (نام محل مقرر در مقصد)

CIP : پرداخت کرایه حمل و بیمه کالا تا مقصد (نام محل مقرر در مقصد)

DAF : تحویل کالا در مرز (نام محل تعیین شده در مرز)

DES : تحویل کالا روی عرشه کشتی در بندر مقصد (نام بندر مقصد)

DEQ : تحویل کالا روی اسکله در بندر مقصد (نام بندر مقصد)

DDU : تحویل کالا در محل مقرر در مقصد بدون ترخیص (نام محل مقرر مقصد)

DDP : تحویل کالا در محل مقرر در مقصد با ترخیص (نام محل مقرر مقصد)

مراحل و تشریفات ترخیص کالا از گمرک

 1.تنظیم اظهارنامه گمرکی توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی وی (ترخیص ­کار) همراه با کلیه اسناد و مدارک و مجوزهای مورد نیاز.

2.بررسی اظهارنامه توسط قسمت احراز هویت.

3.مراجعه به بانک جهت پرداخت مبلغ تعیین شده بابت حقوق و عوارض و هزینه‌های گمرکی در اظهارنامه.

4.ارائه فیش بانکی به دفتر ژورنال گمرک.

5.مراجعه به قسمت پروانه جهت صدور پروانه سبزگمرکی.

6.مراجعه به دفتر کوتاژ جهت ثبت اظهارنامه.

7.مراجعه به سرویس ارزیابی جهت تعیین ارزیاب.

8.مراجعه به انبار در معیت ارزیاب مربوطه جهت ارزیابی کالا.

9.ارزیابی کالای اظهار شده، در این مرحله چنانچه نیاز به ارسال نمونه به آزمایشگاه باشد، می‌باید به آزمایشگاه مراجعه شود.

10.مراجعه به دایره ارزش جهت تأیید ارزش اظهارنامه.

11.مراجعه مجدد به ارزیاب مربوطه پس از انجام مراحل 9 و 10

12.پس از امضای ارزیاب، مراجعه به کارشناس و سپس مسئول سرویس ارزیابی.

13.پس از امضاء و مهر رئیس سرویس ارزیابی، مراجعه به دفتر کل انبارها.

14.مراجعه به درب خروج جهت اخذ مجوز بارگیری.

15.مراجعه به انبار جهت تحویل کالا (بارگیری کالا بر روی وسیله نقلیه).

16.مراجعه به درب خروج و پس از امضای دفتر درب خروج اقدام به خارج نمودن کالا از محوطه‌ گمرک.