با وقوع جنگ، تغییراتی در زمینه نحوه دریافت بیمه بیکاری انجام شد که برخی از مهمترین آنها عبارت است از:
تسهیل شرایط سابقه بیمه طبق این ابلاغیه، حتی کارگرانی که کمتر از ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه دارند، اگر به دلیل جنگ بیکار شده باشند، مانند کسانی که سابقه ۶ ماهه دارند مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری میشوند.
نحوه ثبتنام (بدون نیاز به مراجعه حضوری) برای کارگاههای آسیبدیده: ثبتنام به صورت دستهجمعی انجام میشود. کارفرما لیست کارگران را به اداره کار میدهد و نیازی نیست تکتک کارگران به صورت حضوری یا سیستمی اقدام کنند.
کارگاههای کوچک (زیر ۲۰ نفر بیکار): کارگران باید به صورت انفرادی در سامانه srk.mcls.gov.ir ثبتنام کنند.
افزایش مهلت ثبتنام در حالت عادی کارگر ۳۰ روز فرصت دارد بیکاری خود را اعلام کند، اما طبق این دستورالعمل، برای بیکارشدگان از تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۹ به بعد، این مهلت به ۹۰ روز افزایش یافته است و نیازی به تاییدیه هیاتهای حل اختلاف برای این تاخیر نیست.
تعیین مبلغ مقرری اگر به دلیل شرایط جنگی، لیست حقبیمه ماهِ وقوع بیکاری رد نشده باشد، سازمان تامین اجتماعی موظف است بر اساس لیست حقبیمه ماه قبل از بیکاری، مبلغ مقرری را محاسبه و پرداخت کند.
وضعیت قرارداد کار و بازگشت به کار (مواد ۱۵ و ۳۰ قانون کار) تعلیق قرارداد: بیکاری ناشی از جنگ به معنای اخراج نیست، بلکه قرارداد کار «تعلیق» میشود. اولویت بازگشت: کارفرما مکلف است پس از بازسازی یا فعالیت مجدد کارگاه، همان کارگران قبلی را در مشاغل خودشان به کار بگیرد.
در این دستورالعمل تاکید شده است که نحوه محاسبه مدت بیمه بیکاری، طبق قانون بیمه بیکاری خواهد بود.
دستورالعمل نحوه ثبت درخواست مقرری بیکاری مربوط به کارگاههای آسیب دیده
نکات مهم در دستورالعمل بیمه بیکاری ویژه جنگ رمضان
با عنایت به وقوع جنگ تحمیلی اخیر، ضمن محکوم نمودن حملات رژیم سفاک صهیونیستی و آمریکایی، دستورالعمل اداری مشترک به منظور تسهیل و تسریع در برقراری مقرری بیمه بیکاری برای کارگران مشمول قانون کار واحدهای اسیب دیده ناشی از جنگ تحمیلی ابلاغ میگردد.
(الف) مستندات قانونی:
تبصره ۲ ماده ۲ قانون بیمه بیکاری جنگ :
بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی و… بیکار میشوند با معرفی واحد کار و امور اجتماعی محل از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند کرد.
ماده (۶) آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری:
بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی و… بیکار میشوند در صورتی که سابقه پرداخت حق بیمه آنان کمتر از (۶) ماه باشد. مطابق با مشمولینی که دارای (۶) ماه سابقه پرداخت حق بیمه میباشند از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند نمود.
۲- ثبت درخواست بیمه بیکاری دسته جمعی کارگران کارگاههای آسیب دیده ناشی از جنگ بدون نیاز به مراجعه حضوری کارگران و با مراجعه به درگاه الکترونیکی، بر اساس درخواست کارفرما و معرفی فهرست کارگران بیکار شده توسط ادارات کل تعاون کار و رفاه اجتماعی به ادارات کل تامین اجتماعی صورت میپذیرد.
تبصره ۱- در خصوص کارگاههایی که به صورت مستقیم دچار آسیب فیزیکی شدهاند. کارفرما به همراه فهرست کارگران بیکار شده مکلف است تا مدارک و اسناد مرتبط با آسیب فیزیکی را نیز به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان تقدیم نماید.
تبصره ۲- در خصوص کارگاههایی که به صورت غیر مستقیم دچار آسیب شدهاند، مدارک و مستندات مرتبط توسط کارفرما به ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی تقدیم خواهد شد. کمیته هماهنگی استانی به قید فوریت موضوع را بررسی و اتحاد تصمیم مینماید.
تبصره ۳ – در خصوص کارگاههایی که تعداد کارگران بیکار شده آنان، زیر بیست نفر- ۲۰ نفر- بوده و آسیب غیر مستقیم دیده اند؛ ثبت درخواست متقاضیان به صورت انفرادی در زیر سامانه بیمه بیکاری به نشانی: srk.mcls.gov.ir صورت خواهد گرفت رسیدگی به این قبیل درخواستها طبق روال معمول خواهد بود.
ماده (۱۵) قانون کار بیمه بیکاری جنگ :
در موردی که به واسطه قوه قهریه و با بروز حوادث غیر قابل پیش بینی که وقوع آن، از اراده طرفین خارج است، تمام یا قسمتی از کارگاه تعطیل شود و انجام تعهدات کارگر یا کارفرما به طور موقت غیر ممکن گردد، قراردادهای کار با کارگران تمام با آن قسمت از کارگاه که تعطیل میشود به حال تعلیق در میآید؛ تشخیص موارد فوق با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
ماده (۳۰) قانون کار بیمه بیکاری جنگ :
چنانچه کارگاه بر اثر قوه قهریه (زلزله، سیل و امثال اینها) و یا حوادث غیر قابل پیش بینی (جنگ و نظایر آن) تعطیل گردد و کارگران آن بیکار شوند پس از فعالیت مجدد کارگاه، کارفرما مکلف است کارگران بیکار شده را در همان واحد بازسازی شده و مشاغلی که در آن به وجود میآید به کار اصلی بگمارد.
ب) تکالیف واحدهای اجرایی:
۱- به استناد تبصره ۲ ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، کارگران کارگاههای مشمول قانون کار که به دلیل آسیبهای مستقیم و غیر مستقیم ناشی از جنگ تحمیلی به صورت غیر ارادی بیکار شدهاند، با رعایت جدول بند (الف) ماده ۷ قانون بیمه بیکاری تحت پوشش بیمه بیکاری قرار میگیرند.
تبصره ۴- در خصوص درخواستهای انفرادی که تا زمان ابلاغ این دستورالعمل در زیر سامانه بیمه بیکاری ثبت گردیدهاند، رسیدگی به آنان طبق روال معمول خواهد بود.
3- ملاک برقراری مقرری بیمه بیکاری متقاضیان موضوع تبصره ۲ ماده ۲ قانون بیمه بیکاری، در صورت عدم ارسال فهرست حق بیمه از سوی کارفرما در ماه وقوع بیکاری، فهرست ماه قبل خواهد بود.
۴- با توجه به وجود شرایط خاص کشور، مهلت ثبت «درخواست بیمه بیکاری» از تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۹ به بعد نود روز- ۹۰ روز- از تاریخ بیکاری خواهد بود. بدیهی است این دسته از متقاضیان نیازی به اخذ رای هیأت حل اختلاف (موضوع ذیل بند ب ماده ۶ قانون بیمه بیکاری) مبنی بر موجه نمودن دیرکرد (تأخیر) نخواهند داشت.
نحوه محاسبه مالیات اجاره در سال 1404 – راهنمای جامع برای مالکان و مستأجران
نحوه محاسبه مالیات اجاره در سال 1404 – راهنمای جامع برای مالکان و مستأجران
مالیات اجاره یکی از مهمترین مباحث مالیاتی است که هر مالک و مستأجری باید با آن آشنا باشد. پرداخت بهموقع و دقیق مالیات اجاره نه تنها از جرایم احتمالی جلوگیری میکند، بلکه امکان استفاده از معافیتها و تخفیفهای قانونی را فراهم میسازد. در این مقاله، شما با نحوه محاسبه مالیات اجاره، معافیتها، جرایم، و نکات کاربردی برای کاهش مالیات قانونی آشنا خواهید شد.
نحوه محاسبه مالیات اجاره در سال 1404
مالیات اجاره چیست؟
مالیات اجاره، مالیاتی است که مالک هر ملکی بابت درآمد حاصل از اجاره آن ملک به سازمان امور مالیاتی پرداخت میکند. این مالیات طبق قانون مالیاتهای مستقیم و اصلاحات جدید در سال ۱۴۰۴ برای اشخاص حقیقی و حقوقی تعیین شده است.
اشخاص حقیقی: مالیات بر درآمد اجاره مشمول نرخهای پلکانی ۱۵٪، ۲۰٪ و ۲۵٪ میشود.
اشخاص حقوقی: نرخ ثابت ۲۵٪ بر درآمد اجاره پس از کسر هزینهها اعمال میشود.
نحوه محاسبه مالیات اجاره – گام به گام
مرحله ۱: محاسبه درآمد سالانه اجاره
ابتدا مجموع اجاره سالانه ملک خود را محاسبه کنید:
اجاره سالانه = اجاره ماهانه × ۱۲
مرحله ۲: کسر هزینهها و استهلاک
معمولاً ۲۵٪ از درآمد اجاره به عنوان هزینههای مفروض و استهلاک کسر میشود:
درآمد مشمول مالیات = اجاره سالانه × ۷۵٪
مرحله ۳: اعمال نرخهای مالیاتی
بازه درآمد مشمول مالیات
نرخ مالیات
تا ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
۱۵٪
مازاد بر ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تا ۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
۲۰٪
بیشتر از ۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
۲۵٪
مرحله ۴: مثال عددی
فرض کنید یک ملک مسکونی در تهران، اجاره ماهیانه ۵۰ میلیون تومان دارد:
اجاره سالانه: ۵۰ × ۱۲ = ۶۰۰ میلیون تومان
کسر ۲۵٪ هزینه: ۶۰۰ × ۰٫۷۵ = ۴۵۰ میلیون تومان
محاسبه مالیات طبق جدول:
بازه
محاسبه
مالیات
تا ۲۰۰ میلیون
۲۰۰ × ۱۵٪
۳۰ میلیون
۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون
۲۰۰ × ۲۰٪
۴۰ میلیون
مازاد بر ۴۰۰ میلیون
۵۰ × ۲۵٪
۱۲٫۵ میلیون
جمع مالیات سالانه = ۸۲٫۵ میلیون تومان مالیات ماهانه ≈ ۶٫۸۷۵ میلیون تومان
معافیتها و تخفیفهای مالیاتی
معافیت / تخفیف
شرح
معافیت زیربنایی
املاک مسکونی تا ۱۵۰ متر مربع در تهران و ۲۰۰ متر مربع در سایر شهرها معاف از مالیات هستند.
معافیت قرارداد بلندمدت
قرارداد ۲ ساله → ۷۰٪ تخفیف مالیاتی؛ قرارداد ۳ سال یا بیشتر → ۱۰۰٪ معافیت.
معافیت خانوارهای خاص
اجاره به خانوار با ۳ فرزند یا بیشتر، تحت پوشش کمیته امداد/بهزیستی، یا اقشار سه دهک پایین → ۱۰۰٪ معافیت.
عدم ارسال اظهارنامه در مهلت قانونی → جریمه دیرکرد درصدی از مالیات
مدارک ناقص یا خلاف واقع → لغو معافیتها و پرداخت مالیات + جریمه
عدم ثبت قرارداد رسمی → عدم اعمال معافیتها و تخفیفها
نکات کاربردی برای مالکان و مستأجران
ثبت رسمی قرارداد در دفاتر اسناد رسمی و سامانههای مالیاتی ضروری است.
نگهداری مدارک هزینهها مانند تعمیرات، بیمه و مالیات شهرداری برای کاهش مالیات.
تجمیع معافیتها برای مالکان چند ملک.
مالیات تکلیفی مستاجر حقوقی باید به سازمان مالیاتی پرداخت و رسید ارائه شود.
قرارداد بلندمدت → کاهش مالیات قانونی و بهرهمندی از تخفیفها.
محاسبه مالیات اجاره
مطابق با ماده ۵۴ قانون مالیاتهای مستقیم، مبنای تشخیص مالیات اجاره به قرارداد اجاره اعم از رسمی یا عادی بستگی دارد. همچنین در موارد زیر مبنای محاسبه درآمد اجاره، ارقام درج شده در جدول املاک اعلام شده توسط سازمان مالیاتی است:
در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا از ارائه قرارداد خودداری شود.
مبلغ قرارداد کمتر از ۸۰% ارقام درج شده در جدول اعلامی توسط سازمان مالیاتی باشد.
واحدهای مسکونی مشمول ماده ۵۴ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم.
مالیات بر اجاره املاک در سال جدید چقدر است؟
مالیات بر درآمد اجاره ملک در سال 1404 شمسی بهعنوان یکی از انواع مالیات بر درآمد املاک به حساب میآید که از فرد اجارهدهنده اخذ میشود. بر اساس کمیسیون تلفیق مجلس و بر اساس تصمیم آنها، میزان مالیات بر مستغلات و اجاره در سال جدید افزایش نیافته و مطابق با سال گذشته خواهد بود.
در ادامه مالیات اجاره املاک را بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم برای اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی، با استناد به ماده 131 (برای اشخاص حقیقی) و ماده 105 (برای اشخاص حقوقی) بررسی خواهیم کرد.
مالیات بر اجاره املاک برای اشخاص حقیقی
بر اساس ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم:
درآمد حاصل از اجاره ملک (پس از کسر 25٪ بابت هزینهها و استهلاکات) مشمول مالیات میشود.
نرخ مالیات پلکانی است و به شرح زیر:
درآمد مشمول مالیات سالانه
نرخ مالیات
تا 500 میلیون ریال
15٪
500 میلیون تا 1 میلیارد ریال
20٪
بیش از 1 میلیارد ریال
25٪
نحوه محاسبه:
از کل اجاره سالانه (مثلاً طبق اجارهنامه یا نظر کارشناسی)، 25٪ هزینه فرضی کم میشود.
باقیمانده = درآمد مشمول مالیات
سپس طبق نرخهای ماده 131 مالیات آن محاسبه میشود.
مثال:
اگر اجاره دریافتی سالانه = 1,200,000,000 ریال
25٪ کسر هزینه = 300,000,000 ریال
درآمد مشمول مالیات = 900,000,000 ریال
مالیات = پلکانی بین 15٪ و 20٪ محاسبه میشود.
مالیات بر اجاره املاک برای اشخاص حقوقی
بر اساس ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم:
کل درآمد اجارهای پس از کسر هزینهها، مشمول نرخ ثابت 25٪ مالیات است.
برای اشخاص حقوقی تخفیف پلکانی ماده 131 وجود ندارد.
نکات مهم:
اشخاص حقوقی نمیتوانند از معافیتهای شخص حقیقی (مانند 25٪ هزینه فرضی) استفاده کنند، مگر اینکه مستند ارائه دهند. اما در صورت ارائه اسناد و مدارک مربوط به هزینههای واقعی (مثل تعمیرات، بیمه، مالیات شهرداری و…) میتوانند آنها را کسر کنند.
مثال:
اگر درآمد مشمول مالیات شرکت از اجاره = 2,000,000,000 ریال
نرخ مالیات = 25٪
مالیات پرداختی = 500,000,000 ریال
نحوه محاسبه مالیات اجاره در سال ۱۴۰۴
نحوه محاسبه مالیات اجاره
نحوه محاسبه مالیات بر درآمد اجاره ملک به شرح زیر است:
مبلغ اجارهبهای سالانه: برای محاسبه مبلغ اجارهبهای سالانه، ابتدا اجارهبهای ماهانه در عدد ۱۲ ضرب میشود. در صورتی که بخشی از وجه پرداختی به موجر بهصورت رهن باشد، ۱۸ درصد مبلغ رهن به اجارهبهای سالانه اضافه میشود.
کسر هزینههای ثابت: مطابق با مقررات، ۲۵ درصد از مبلغ به دستآمده بهعنوان هزینههای ثابت کسر میشود. بنابراین، ۷۵ درصد اجارهبهای سالانه بهعنوان درآمد مشمول مالیات در نظر گرفته میشود.
تعیین نرخ مالیات: مبلغ مشمول مالیات با جدول نرخهای مالیاتی تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی، محاسبه میشود.
اشخاص حقیقی: نرخ مالیات برای اشخاص حقیقی بهصورت پلکانی (۱۵ درصد برای درآمد تا ۲۰۰ میلیون تومان، ۲۰ درصد برای درآمد بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان و ۲۵ درصد برای درآمد بالای ۴۰۰ میلیون تومان) محاسبه میشود.
اشخاص حقوقی: نرخ ثابت ۲۵ درصد از کل درآمد، مشمول مالیات میشود.
محاسبه مالیات نهایی: میزان مالیات پرداختی پس از ضرب در نرخ مالیاتی مشخص میشود. این مبلغ معمولاً بهصورت ۱۲ قسط ماهانه پرداخت میشود.
مالیات بر اجاره بر عهده کیست؟
پرداخت کننده مالیات اجاره املاک طبق ماهیت مستاجر اعم از حقیقی یا حقوقی متفاوت است:
در صورتی که مستاجر شخص حقیقی باشد، پرداخت مالیات بر درآمد اجاره بر عهدۀ موجر است. بدین ترتیب، مالیات بر درآمد اجاره پیرو تکمیل و ارسال اظهارنامه محاسبه و مطالبه میشود.
در صورتی که مستاجر شخص حقوقی باشد، مطابق تبصره ۹ ماده ۵۳ ق.م.م، مستاجر موظف است پیش از پرداخت مالالاجاره، مالیات متعلق را کسر و تا پایان ماه بعد از پرداخت اجاره به حساب اداره مالیاتی محل وقوع ملک واریز کرده و رسید آن را به موجر ارائه دهد.
مالیات اجاره اشخاص حقیقی
مالیات اجاره شخص حقیقی نوعی مالیات مستقیم است که از درآمد حاصل از اجاره املاک متعلق به اشخاص حقیقی دریافت میشود. در این حالت، مالک ملک که درآمد حاصل از اجاره را دریافت میکند، موظف است مالیات را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند.
برای محاسبه مالیات اجاره شخص حقیقی ابتدا برخی هزینهها و معافیتهای قانونی (مانند هزینه تعمیرات یا معافیتهای خاص برای املاک مسکونی در برخی مناطق) از کل اجارهبها کسر میشود. سپس بر طبق میزان درآمد مشمول مالیات (پس از کسر معافیتها)، نرخ مالیات که معمولاً به صورت تصاعدی (۱۰ تا ۲۵ درصد) است، اعمال میشود.
مالیات اجاره اشخاص حقوقی
مالیات اجاره اشخاص حقوقی مطابق با قانون مالیاتهای مستقیم و مالیات بر درآمد املاک و مستغلات محاسبه میشود. این مالیات براساس درآمد حاصل از اجاره املاک متعلق به اشخاص حقوقی و با نرخ ثابت ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم تعیین و اشخاص حقوقی را موظف به ارائه اظهارنامه و پرداخت آن میکند.
برای محاسبه مالیات اجاره اشخاص حقوقی از کل درآمد اجارهبها، ابتدا هزینههای قابل قبول (مانند هزینههای تعمیرات، نگهداری و معافیتهای قانونی) کسر میشود. سپس درآمد خالص به عنوان درآمد مشمول مالیات با نرخ ثابت ۲۵% محاسبه میشود.
مالیات مغازه اجارهای بر عهده کیست؟
براساس ماده ۵۴ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات مغازه اجارهای هم مانند سایر املاک بر عهده موجر است، مگر اینکه مستاجر شخص حقوقی باشد. در این صورت، مستاجر حقوقی وظیفه کسر و پرداخت مالیات تکلیفی را دارد. نکته مهم این است که مغازهها معمولاً مشمول معافیت زیربنایی نمیشوند، مگر در موارد خاص مانند اجاره به نهادهای دولتی.
معافیت مالیات بر اجاره مغازه
برخلاف املاک مسکونی، املاک تجاری مانند مغازهها از معافیت مبتنی بر متراژ برخوردار نیستند. با این حال، در صورتی که مغازه به صورت رایگان به نهادهای دولتی اجاره داده شود، ممکن است معافیت اعمال شود.
چه کسانی از مالیات بر اجاره معاف هستند؟
برخی افراد و املاک براساس مادههای ۵۳، ۵۵ و ۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم، مشمول معافیت مالیات اجاره میشوند. این معافیتها به شرح زیر است:
معافیت خانوادگی: اگر ملک مسکونی به اقوام درجه یک بدون دریافت اجاره واگذار شده باشد، معاف از مالیات اجاره خواهد بود.
معافیت برای افراد بدون درآمد جانبی: اگر فردی تنها درآمدش از اجارهبها ملک است میتواند از این معافیت بهرهمند شود.
معافیت زیربنا: همانطور که ذکر شد در تهران ملک کمتر از ۱۵۰ متر و در شهرستان ملک کمتر ۲۰۰ متر از پرداخت مالیات اجاره معاف هستند.
معافیت برای نوسازی: مبلغی که برای نوسازی و بازسازی از ادارات دولتی یا نیمه دولتی دریافت میشود، مشمول مالیات نمیشود.
معافیت به دلیل اجاره به اقشار خاص: اگر ملک به اقشار خاص جامعه مانند افراد تحت حمایت مراکز خاص مثل بهزیستی، خانوادههای دارای ۳ فرزند یا بیشتر و همینطور اقشار سه دهک پایین جامعه اجاره داده شود، مالیاتی به اجاره تعلق نمیگیرد.
معافیت املاک دولتی: خانههای سازمانی که به اشخاص حقوقی داده شده و همچنین املاکی که به وزارتخانهها، موسسات دولتی و تشکیلات وابسته به آنها واگذار شده است، از پرداخت مالیات معاف هستند.
معافیت مالک پس از فروش و عدم تخلیه ملک: فروش ملک توسط مالک و تخصیص مدت شش ماهه برای تخلیه ملک بدون پرداخت اجاره بها.
معافیت طبق ساخت و ساز اصول ساختمان سازی: مالکانی که مجتمعهای مسکونی خود را (بیش از ۳ واحد) مطابق با الگوی مصرف مسکن و به درخواست اداره راه و شهرسازی ساختهاند، شامل این معافیت میشوند.
معافیت ماده ۵۷ قانون مالیات های مستقیم
مطابق با ماده ۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم، اشخاصی که هیچ درآمد دیگری جز اجاره ملک ندارند، تا سقف معافیت مالیاتی ماده ۸۴ از پرداخت مالیات معاف هستند. معافیت ماده ۵۷ در سال ۱۴۰۴، مبلغ ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. برای استفاده از این معافیت، باید اظهارنامه مالیاتی را تکمیل و اعلام کنند که درآمد دیگری ندارند. ارائه اظهارنامه نادرست منجر به جریمهای معادل یک برابر مالیات متعلق میشود.
سامانه مالیات اجاره ملک
سازمان مالیاتی جهت سازماندهی و انجام امور مرتبط با مالیات برای کلیۀ مودیان، سامانه اختصاصی فراهم کرده است. سامانه مالیات بر اجاره ملک به نشانی estr.tax.gov.ir بخشی از درگاه ملی خدمات مالیاتی است که از طریق آن، مودیان مالیاتی میتوانند اظهارنامه مالیات اجاره املاک خود را ثبت کنند.
جریمه عدم پرداخت مالیات اجاره
در صورت عدم پرداخت مالیات اجاره در مهلت تعیین شده، جریمهای به میزان ۱۰ % مالیات متعلق برای مودی در نظر گرفته میشود. همچنین تأخیر در پرداخت مالیات باعث جریمهای به میزان ۲.۵ % مبلغ مالیات به ازای هر ماه تأخیر را به دنبال دارد. در صورت اثبات تنظیم اظهارنامه مالیاتی خلاف واقع، مالک وظیفه دارد غیر از پرداخت مبلغ مالیات، یک برابر آن را هم به عنوان جریمه به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند.
مثالهای عملی
مثال ۱: مالیات یک ملک
اجاره ماهانه: ۵۰ میلیون تومان
مالیات سالانه پس از کسر هزینهها: ۸۲٫۵ میلیون تومان
مثال ۲: مالیات دو ملک
ملک اول: اجاره ماهانه ۳۰ میلیون
ملک دوم: اجاره ماهانه ۴۰ میلیون
مجموع اجاره سالانه = ۳۶۰ + ۴۸۰ = ۸۴۰ میلیون
درآمد مشمول مالیات = ۸۴۰ × ۰٫۷۵ = ۶۳۰ میلیون
اعمال نرخها و محاسبه پلکانی → مالیات کل ≈ ۱۱۵ میلیون تومان
پرسشهای متداول (FAQ)
سؤال ۱: آیا همه مالکان باید مالیات اجاره پرداخت کنند؟
بله، مگر اینکه ملک در محدوده معافیت زیربنایی یا سایر معافیتها باشد.
سؤال ۲: چگونه معافیت زیربنایی اعمال میشود؟
با ثبت قرارداد رسمی و ارائه مستندات ملک به سازمان مالیاتی.
سؤال ۳: مالیات اجاره برای مستأجر حقوقی چگونه است؟
مستاجر حقوقی باید مالیات تکلیفی را کسر و به سازمان مالیاتی پرداخت کند.
سؤال ۴: چه مدارکی برای اثبات هزینهها نیاز است؟
فاکتورهای تعمیرات، بیمه، مالیات شهرداری و سایر هزینههای مرتبط.
سؤال ۵: اثر ثبت قرارداد در سامانههای مالیاتی چیست؟
ثبت رسمی موجب اعمال معافیتها و تخفیفها میشود.
نتیجهگیری
مالیات اجاره سال ۱۴۰۴ بهصورت پلکانی برای اشخاص حقیقی و با نرخ ثابت برای اشخاص حقوقی محاسبه میشود. با رعایت نکات زیر میتوانید مالیات قانونی و بهینه پرداخت کنید:
استفاده از معافیتها و تخفیفهای قانونی
ثبت رسمی قراردادها و مدارک هزینهها
برنامهریزی برای قراردادهای بلندمدت
اطلاع از نرخها و بخشنامههای جدید مالیاتی
منابع رسمی برای مطالعه بیشتر:
سازمان امور مالیاتی ایران
ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم
قانون ساماندهی بازار مسکن و اجاره بها
برای مشاوره مالیاتی، دریافت راهنمایی تخصصی درباره مالیات اجاره و سایر خدمات حسابداری، میتوانید با تیم آریا حساب تماس بگیرید:
تلفن : ۰۲۱۴۴۳۲۵۰۴۷
تلفن : 02188748970
تلفن : 02188747353
تلفن : 02144341340
تلفن : 02144341330
ایمیل: info{@}aryahesab.com
آدرس دفتر مرکزی: تهران، بلوار شهران شمالی، بالاتر از میدان دوم، جنب بانک پاسارگاد، پلاک 153، طبقه 3، واحد 14
سؤال ۱: آیا همه مالکان باید مالیات اجاره پرداخت کنند؟ پاسخ: بله، همه مالکان مشمول مالیات اجاره هستند، مگر اینکه ملک در محدوده معافیت زیربنایی یا سایر معافیتها قرار گیرد.
سؤال ۲: چگونه معافیت زیربنایی اعمال میشود؟ پاسخ: با ثبت قرارداد رسمی در سامانه مالیاتی و ارائه مستندات مالکیت و مشخصات ملک، معافیت زیربنایی به صورت قانونی اعمال میشود.
سؤال ۳: مالیات اجاره برای مستأجر حقوقی چگونه محاسبه میشود؟ پاسخ: مستاجر حقوقی موظف به پرداخت مالیات تکلیفی است و پس از کسر از پرداختیها، رسید آن باید به سازمان امور مالیاتی ارائه شود.
سؤال ۴: چه مدارکی برای اثبات هزینهها و کسر مالیات نیاز است؟ پاسخ: مدارک شامل فاکتورهای تعمیرات و نگهداری، بیمه، مالیات شهرداری و سایر هزینههای مرتبط با ملک هستند.
سؤال ۵: اثر ثبت قرارداد در سامانههای مالیاتی چیست؟ پاسخ: ثبت رسمی قرارداد باعث اعمال معافیتها، تخفیفها و جلوگیری از جرایم احتمالی میشود و روند محاسبه مالیات اجاره را شفاف میکند.
سؤال ۶: چه نکاتی برای کاهش مالیات اجاره قانونی وجود دارد؟ پاسخ: استفاده از معافیتها و تخفیفها، ثبت رسمی قرارداد، نگهداری مدارک هزینهها، برنامهریزی برای قراردادهای بلندمدت و آگاهی از نرخها و بخشنامههای جدید مالیاتی، از مهمترین روشها برای کاهش مالیات قانونی هستند.
نرخ مالیات شرکت های تولیدی در سال ۱۴۰۴ | کاهش به ۱۵٪ + نحوه محاسبه، معافیتها و مشوقها
نرخ مالیات شرکت های تولیدی در سال ۱۴۰۴ | کاهش به ۱۵٪ + نحوه محاسبه، معافیتها و مشوقها
چرا مالیات برای شرکتهای تولیدی اهمیت دارد؟
مالیات یکی از مهمترین ابزارهای اقتصادی در هر کشور است. دولتها از محل مالیات منابع مالی لازم برای اداره کشور، توسعه زیرساختها و حمایت از بخشهای مختلف را تأمین میکنند. در ایران نیز مالیات بهعنوان منبع اصلی درآمد دولت، جایگزین تدریجی درآمدهای نفتی شده است.
نرخ مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴
نرخ مالیات شرکت های تولیدی در سال ۱۴۰۴
در این میان، شرکتهای تولیدی بهعنوان موتور محرک اقتصاد نقش کلیدی دارند. مالیات این شرکتها نهتنها منبع درآمد دولت محسوب میشود، بلکه سیاستهای مالیاتی میتواند اثر مستقیمی بر توسعه یا رکود تولید داشته باشد. اگر نرخ مالیات بالا باشد، هزینههای تولید افزایش مییابد و در نتیجه انگیزه سرمایهگذاری کاهش پیدا میکند. برعکس، کاهش مالیات میتواند محرکی جدی برای رشد صنایع و افزایش اشتغال باشد.
در سال ۱۴۰۴، خبر مهمی برای فعالان اقتصادی اعلام شد: نرخ مالیات شرکتهای تولیدی کاهش یافته و به ۱۵ درصد رسیده است. این تغییر تاریخی میتواند تأثیر زیادی بر سودآوری واحدهای تولیدی داشته باشد. در این مقاله بهطور کامل به بررسی نرخ مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴، انواع مالیاتها، معافیتها، قوانین مرتبط و روشهای محاسبه خواهیم پرداخت.
نرخ مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
طبق قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ پایه مالیات اشخاص حقوقی ۲۵٪ است؛ اما شرکتهای تولیدی با توجه به برخی مشوقها ممکن است مشمول نرخ ۲۰٪ یا در مواردی نرخ صفر شوند.
نرخ پایه مالیات شرکتهای تولیدی طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم ۲۵٪ است، اما با توجه به مشوقهای قانونی و شرایط خاص مانند داشتن پروانه بهرهبرداری، این نرخ میتواند به ۲۰٪ یا حتی کمتر (در برخی مناطق یا صنایع خاص) کاهش یابد، و در مواردی مشمول نرخ صفر شود.برای اطلاعات دقیق در مورد نرخ مشمولیت شرکت خود، مشورت با یک کارشناس مالیاتی توصیه میشود.
جزئیات نرخ مالیات شرکتهای تولیدی:
نرخ پایه:
نرخ مالیات اشخاص حقوقی در ایران، ۲۵٪ است.
کاهش نرخ با مشوقها:
با هدف حمایت از تولید، مشوقهای قانونی وجود دارد که میتواند نرخ مالیات را کاهش دهد.به عنوان مثال، شرکتهای تولیدی دارای پروانه بهرهبرداری ممکن است مشمول کاهش نرخ مالیات شوند.
موارد خاص:
در برخی مناطق خاص جغرافیایی، مانند مناطق آزاد یا مناطق کمتر توسعه یافته، ممکن است معافیتها یا نرخهای مالیاتی متفاوتی اعمال شود که میتواند نرخ را تا ۲۰٪ یا حتی صفر برساند.
مشورت با متخصص:
با توجه به تغییرات قوانین مالیاتی و وجود مشوقهای مختلف، توصیه میشود برای تعیین نرخ دقیق مالیات شرکت تولیدی خود، با یک حسابدار یا کارشناس مالیاتی مشورت کنید.
نکات مهم:
مهلت ارائه اظهارنامه:
شرکتها موظف هستند اظهارنامه مالیاتی خود را در پایان تیرماه هر سال به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند.
جریمه تاخیر:
تاخیر در ارائه اظهارنامه مالیاتی با جریمه مواجه خواهد بود.
تاریخچه نرخ مالیات شرکت های تولیدی در سال ۱۴۰۴ ایران
برای درک بهتر اهمیت کاهش نرخ مالیات در سال ۱۴۰۴، لازم است نگاهی به گذشته بیندازیم.
مالیات در دهههای گذشته
تا سالها، نرخ مالیات بر درآمد شرکتها در ایران ۲۵ درصد بود.
با تصویب قوانین جدید و بهمنظور حمایت از تولید، این نرخ بهتدریج کاهش یافت.
در برخی سالها بسته به سیاستهای دولت و مجلس، تخفیفهایی برای شرکتهای بورسی یا مناطق کمتر توسعهیافته در نظر گرفته شد.
کاهشهای اخیر
در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، کمیسیون تلفیق بودجه تصمیم گرفت برای حمایت از تولید، نرخ مالیات را ۵ واحد درصد کاهش دهد.
بر همین اساس، مالیات از ۲۰٪ به ۱۵٪ رسید و این کاهش از سال ۱۴۰۴ بهطور رسمی اجرا شد.
اهمیت کاهش نرخ مالیات
این کاهش به معنای افزایش سود خالص برای تولیدکنندگان است. بهطور مثال، اگر شرکتی ۱۰ میلیارد تومان سود داشته باشد، در گذشته باید ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان مالیات میپرداخت؛ اما اکنون تنها ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان مالیات پرداخت خواهد کرد.
نرخ مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴
طبق اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی کشور و مصوبات کمیسیون تلفیق بودجه، نرخ مالیات شرکتهای تولیدی دارای پروانه بهرهبرداری در سال ۱۴۰۴ ۱۵ درصد تعیین شده است.
جزئیات نرخ جدید
این نرخ شامل تمامی شرکتهای تولیدی میشود، چه در بورس فعال باشند و چه خارج از آن.
مالیات بر درآمد شرکتهای غیرتولیدی همچنان طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم با نرخ عمومی محاسبه میشود (معمولاً ۲۰ تا ۲۵ درصد).
شرط استفاده از نرخ ۱۵٪، داشتن مجوز رسمی فعالیت تولیدی و ثبت صحیح در سامانه مودیان مالیاتی است.
دلایل کاهش
حمایت از بخش تولید داخلی
افزایش رقابتپذیری صنایع ایرانی در بازارهای جهانی
ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری در خطوط تولید
کمک به اشتغالزایی و کاهش بیکاری
انواع مالیاتهای شرکتهای تولیدی
شرکتهای تولیدی تنها مشمول یک نوع مالیات (مالیات بر درآمد) نیستند. بلکه مجموعهای از مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم بر فعالیت آنها اعمال میشود.
۱. مالیاتهای مستقیم
این دسته مالیاتها بهطور مستقیم بر درآمد یا دارایی شرکتها وضع میشوند.
مالیات بر درآمد (ماده ۱۰۵)
نرخ: ۱۵٪ برای شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴
مبنا: سود خالص پس از کسر هزینهها
مالیات بر حقوق کارکنان (ماده ۸۶)
شرکتها موظفند مالیات حقوق کارکنان خود را بهعنوان مالیات تکلیفی کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند.
نرخ مالیات حقوق در سال ۱۴۰۴ پلکانی است و معافیت پایهای نیز برای آن در نظر گرفته شده است.
۲. مالیاتهای غیرمستقیم
این دسته مالیاتها بهطور غیرمستقیم از طریق مصرفکنندگان پرداخت میشود، اما مسئولیت وصول آن بر عهده شرکتهاست.
مالیات بر ارزش افزوده (VAT)
نرخ کلی مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ ۱۰ درصد است.
شرکتهای تولیدی موظفند مالیات فروش محصولات خود را محاسبه و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند، اما مالیات خرید مواد اولیه را از آن کسر میکنند.
مالیات بر واردات
واردات مواد اولیه، ماشینآلات یا کالاهای واسطهای ممکن است مشمول مالیات و حقوق گمرکی باشد.
این هزینهها نیز بخشی از مالیات غیرمستقیم محسوب میشوند.
قوانین و تکالیف مالیاتی شرکت های تولیدی
پس از شناخت مالیات شرکت های تولیدی، نرخ این مالیات در سال 1404 و همچنین انواع مالیات شرکت های تولیدی و مشمولان پرداخت این نوع مالیات در قسمت های پیشین مقاله، اکنون در بخش از مقاله، قوانین و تکالیف مالیاتی شرکت های تولیدی مورد مطالعه قرار می گیرد.
قانون گذار ایران در قوانین متعددی به بیان مقررات راجع به مالیات شرکت های تولیدی پرداخته است. قانون مالیات های مستقیم همراه با اصلاحات آن، قانون مالیات بر ارزش افزوده و آیین نامه ها و بخشنامه های این حوزه مقررات به بیان مقررات راجع به تکالیف مالیاتی شرکت های تولیدی می پردازد. هم چنین، قانون گذار در قانون بودجه هر سال، احکام مالیاتی شرکت های تولیدی، میزان درصد مالیات و نیز معافیت ها را مورد توجه قرار می دهد.
همچنین؛ قانون گذار تکالیف مالیاتی متعددی را بر عهده شرکت های تولیدی قرار داده است. تهیه و ارسال اظهار نامه مالیاتی در مواعد مشخص، ثبت نام در سامانه مودیان، صدور صورت حساب معاملات، تهیه و نگهداری دفاتر قانونی و تراز نامه و حساب سود و زیان و در نهایت؛ پرداخت مالیات از جمله تکالیف مالیاتی شرکت های تولیدی به شمار می آید. شایسته ذکر است که عدم انجام تکالیف مالیاتی با جریمه های سنگینی همراه خواهد بود
معافیتها و مشوقهای مالیاتی در سال ۱۴۰۴
برای حمایت بیشتر از بخش تولید، علاوه بر کاهش نرخ مالیات، معافیتها و مشوقهای مختلفی نیز در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده است.
مهمترین معافیتها
معافیت مناطق کمتر توسعهیافته: شرکتهای تولیدی مستقر در این مناطق تا چند سال از پرداخت مالیات معاف هستند یا با نرخهای ترجیحی محاسبه میشوند.
حمایت از صادرات: سود حاصل از صادرات کالاهای غیرنفتی در بسیاری از موارد معاف از مالیات است.
معافیت ارزش افزوده برای برخی کالاها و خدمات: کالاهای اساسی و برخی خدمات تولیدی خاص از پرداخت مالیات ارزش افزوده معاف هستند.
مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴
مشوقهای مالیاتی
امکان بخشودگی جرایم مالیاتی در صورت تسویه بهموقع
تخفیف مالیاتی برای شرکتهایی که در بورس یا فرابورس فعالیت دارند
اولویت در استفاده از تسهیلات بانکی و حمایتی دولت برای شرکتهای خوشحساب مالیاتی
مالیات کارگاه های کوچک
صاحبان کارگاه های کوچک اصولا دغدغه مالیات کارگاه خود را دارند. از همین رو، در این بخش از مقاله موضوع پر اهمیت مالیات کارگاه های کوچک مورد بحث قرار می گیرد. به طور کلی، کوچک محسوب شدن یک کارگاه به عوامل متعدی همانند گردش مالی، تعداد کارکنان، ارزش دارایی و… بستگی دارد.
از لحاظ قانونی، انجام فعالیت های واحد های تولیدی نوعی عملیات تجاری محسوب شده و صاحبان آن، مشمول پرداخت مالیات می شوند. کارگاه های کوچک نیز واحد تولیدی محسوب شده و از این امر مستثنی نمی باشند. مالیات کارگاه های کوچک مستقیما از درآمد آن ها کسر می شود.
مالیات کارگاه های کوچک انواع مختلفی دارد و شامل مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر املاک و مستغلات و… می شود. شایسته ذکر است تمامی کارگاه های تولیدی صنایع دستی تا سقف 200 میلیون تومان، معاف از پرداخت مالیات می باشند، اما چنانچه درآمد این کارگاه ها بیش از مقدار مقرر باشد، به اندازه مازاد آن مبلغ تعیین شده مشمول مالیات می شوند.
بخشنامه معافیت مالیاتی شرکتهای تولیدی
بر اساس بخشنامه مذکور، معافیت مالیاتی ماده 132 ق.م.م، شامل واحدهای تولیدی یا معدنی متعلق به اشخاص حقوقی بخش های تعاونی و خصوصی می گردد. (شركت هایی كه بیش از 50 % سرمایه آن ها متعلق به موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و همچنین شركت هایی كه بیش از 50 % سهام آن ها توامان متعلق به دولت و اشخاص یاد شده باشد؛ امكان برخورداری از این معافیت را دارا نمی باشند.)
روش محاسبه مالیات شرکتهای تولیدی
محاسبه مالیات نیازمند دقت بالایی است و باید طبق قوانین سازمان امور مالیاتی انجام شود.
مراحل کلی محاسبه
محاسبه درآمد ناخالص: مجموع فروش محصولات و خدمات
کسر هزینههای قابل قبول مالیاتی: شامل هزینه مواد اولیه، حقوق کارکنان، استهلاک تجهیزات و …
محاسبه سود خالص: درآمد – هزینهها
اعمال نرخ مالیات: در سال ۱۴۰۴ برای شرکتهای تولیدی = ۱۵٪
تهیه و ارسال اظهارنامه مالیاتی: از طریق سامانه مودیان
مثال عددی
فرض کنید یک شرکت تولیدی در سال ۱۴۰۴ دارای شرایط زیر باشد:
درآمد فروش: ۵۰ میلیارد تومان
هزینهها: ۴۰ میلیارد تومان
سود خالص = ۱۰ میلیارد تومان
مالیات قابل پرداخت = ۱۰ میلیارد × ۱۵٪ = ۱٫۵ میلیارد تومان
اگر این شرکت در سالهای گذشته فعالیت داشت، باید برای همین سود ۲٫۵ میلیارد تومان مالیات پرداخت میکرد. بنابراین کاهش نرخ مالیات، صرفهجویی قابل توجهی برای آن به همراه دارد.
اهمیت ثبت صحیح و بهموقع اظهارنامه
یکی از مشکلات رایج شرکتهای تولیدی، بیتوجهی به ثبت صحیح اطلاعات مالی در اظهارنامه است. اشتباه در ثبت هزینهها یا درآمدها میتواند منجر به جرایم مالیاتی شود. برای جلوگیری از این مشکلات:
استفاده از نرمافزارهای حسابداری معتبر توصیه میشود.
مشاوره با کارشناسان مالیاتی (مانند تیم آریا حساب) میتواند جلوی بسیاری از مشکلات را بگیرد.
ارسال بهموقع اظهارنامه در سامانه مودیان الزامی است.
پایه مالیات شرکت های تولیدی
پایه مالیات شرکت های تولیدی معمولاً بر اساس سود خالص آنها در نظر گرفته می شود. سود خالص نیز از طریق کسر هزینه های قابل قبول مالیاتی از درآمدهای شرکت به دست می آید.
هزینه های قابل قبول مالیاتی شامل هزینه های مستقیم تولید، هزینه های اداری و عمومی، هزینه های فروش و توزیع، و سایر هزینه هایی است که مطابق با قانون مالیات های مستقیم قابل قبول هستند، در مقاله ای در همین سایت هزینه های قابل قبول مالیاتی را با جزئیات شرح داده ایم.
نرخ مالیات شرکت های تولیدی
نرخ مالیات شرکت های تولیدی در ایران بر اساس قانون مالیات های مستقیم تعیین می شود. بر اساس آخرین اصلاحات قانونی، نرخ مالیات بر درآمد شرکت ها ۲۵ درصد است. البته این نرخ ممکن است برای شرکت های خاص یا در شرایط ویژه تغییر کند. برای مثال، شرکت های دانش بنیان یا شرکت های فعال در مناطق کمتر توسعه یافته ممکن است از نرخ های ترجیحی برخوردار باشند.
چه کسانی مشمول پرداخت مالیات شرکت های تولیدی هستند
مطابق ماده 1 قانون مالیات های مستقیم، هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران کسب می کند مشمول پرداخت مالیات می باشد. شرکت های تولیدی نیز از جمله اشخاص حقوقی هستند که مشمول پرداخت مالیات قرار می گیرند. لذا در ادامه راجع به اشخاص مشمول پرداخت مالیات شرکت های تولیدی صحبت می شود.
در پاسخ به این پرسش که چه کسانی مشمول پرداخت مالیات شرکت های تولیدی هستند؛ باید بیان کرد که کلیه شرکت های تولیدی مودی مالیاتی محسوب می شوند. در واقع مدیران شرکت های تولیدی مکلف به پرداخت مالیات شرکت تولیدی از محل درآمد این شرکت می باشند. گفتنی است که شرکت ها وواحد هایتولیدی در مواردی خاص مشمول معافیت های مالیاتی می شوند که در قسمت های بعدی به تفصیل راجع به این موضوع صحبت خواهد شد.
لازم به توضیح است که چنانچه مشمولان پرداخت مالیات شرکت های تولیدی،مالیاتی که موظف به پرداخت آن هستند را پرداخت نکنند یا کمتر از میزان قانونی پرداخت نمایند، مرتکب جرم فرار مالیاتی شده و این جرم مجازات های سنگینی همانند حبس و جزای نقدی … را با خود به همراه دارند.
نحوه محاسبه مالیات تولیدی بر درآمد شرکت های تولیدی
گفتیم که درآمد مشمول مالیات شرکت های تولیدی از طریق کسر معافیت ها و هزینه های قابل قبول از درآمد کل شرکت به دست می آید. درآمد کل شامل تمامی درآمدهای ناشی از فروش محصولات، ارائه خدمات و سایر درآمدهای فرعی است. برای مثال، درآمد حاصل از فروش محصولات تولیدی، درآمد حاصل از خدمات پس از فروش، و درآمدهای جانبی مانند اجاره دادن بخشی از کارگاه یا فروش ضایعات، همگی جزو درآمد کل محسوب می شوند.
هزینه های قابل قبول مالیاتی برای محاسبه مالیات شرکت های تولیدی شامل موارد زیر است:
هزینه های مستقیم تولید که این هزینه ها شامل مواد اولیه، دستمزد کارگران، هزینه های انرژی (برق، گاز، آب)، و هزینه های تعمیر و نگهداری ماشین آلات است.
هزینه های اداری و عمومی که این بخش عبارتست از حقوق پرسنل اداری، اجاره ساختمان، هزینه های آب و برق اداری، هزینه های ارتباطی (مانند تلفن و اینترنت)، و هزینه های خدمات مشاوره ای.
هزینه های فروش و توزیع که این هزینه ها شامل هزینه های بازاریابی، تبلیغات، حمل ونقل، و بسته بندی محصولات است.
سایر هزینه های قابل قبول که این بخش هزینه های تحقیقات و توسعه، هزینه های آموزش پرسنل، و هزینه های بیمه را در بر می گیرد.
دقت داشته باشید که برای مالیات شرکت های تولیدی تمامی این هزینه ها باید مطابق با قانون مالیات های مستقیم و با ارائه اسناد و مدارک معتبر به سازمان امور مالیاتی اثبات شوند وگرنه قابل استناد نیستند.
پس از تعیین دو مورد قبل و پس از کسر هزینه های قابل قبول از درآمد کل، سود خالص شرکت به دست می آید. این سود خالص پایه اصلی برای محاسبه مالیات شرکت است. برای مثال، اگر درآمد کل یک شرکت تولیدی ۲۰۰ میلیارد تومان و هزینه های قابل قبول آن ۱۲۰ میلیارد تومان باشد، سود خالص شرکت ۸۰ میلیارد تومان خواهد بود و حالا این مبلغ را برای تعیین مالیات در نظر می گیرند.
با اعمال نرخ مالیات (معمولاً ۲۵ درصد) بر سود خالص، میزان مالیات قابل پرداخت شرکت محاسبه می شود. برای مثال، اگر سود خالص یک شرکت تولیدی ۸۰ میلیارد تومان باشد، مالیات قابل پرداخت آن ۲۰ میلیارد تومان خواهد بود و این پایان مراحل تعیین مالیات بردرآمد شرکت تولیدی است!
بخشنامه بخشودگی جرایم مالیاتی
از آنجا که جرایم مالیاتی ضمانت اجرای قوانین هستند، بخشودگی جرایم مالیاتی، بنا به صلاحدید سازمان مالیاتی و یا سایر مراجع صلاحیتدار و در قالب بخشنامههای بخشودگی مالیاتی مانند بخشنامه بخشودگی 100 درصد جرایم مالیاتی صادر میشوند. به این ترتیب سازمان مالیاتی به صورت مشروط با بخشودگی همه و یا برخی از جرایم مودیان موافقت مینماید. در واقع در متن قانون مالیاتها، قوانین ثابتی برای بخشودگی جرایم وجود ندارد.
نکته: سازمان مالیاتی با هدف حمایت از مودیان در برخی موارد اقدام به تمدید بخشودگی جرایم مالیاتی برای استفاده حداکثری مودیان از تسهیلات اعلامی مینماید.
مشمولین برخورداری از بخشودگی جرایم مالیاتی
مطابق ماده 191 ق.م.م، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی در صورت رعایت شرایط مذکور در این ماده قانونی و همچنین شرایط مندرج در بخشنامهها، مشمول برخورداری از بخشودگی جرایم مالیاتی هستند.
ماده 191 ق.م.م
تمام یا قسمتی از جرایم مقرر در این قانون بنا به درخواست مودی با توجه به دلایل ابرازی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر و با در نظر گرفتن سوابق مالیاتی و خوشحسابی مودی به تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی کشور قابل بخشوده شدن خواهد بود.
! نکته
به موجب بند الف ماده 25 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/3/2، ماده 191 ق.م.م در مورد قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز جاری است. به این ترتیب بخشودگی جرایم ارزش افزوده نیز تابع قوانین مالیاتهای مستقیم است.
شرایط برخورداری از بخشودگی جرائم مالیاتی
بر اساس ماده 191 ق.م.م، شرایط استفاده از بخشودگی مالیاتی برای مودیان عبارتند از:
تسلیم درخواست بخشودگی جرائم در اجرای مفاد ماده 190 ق.م.م
ارائه اسناد و مدارک مورد تایید جهت وجود دلایلی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر
خوش حسابی مودی
تشخیص و تایید مدارک و درخواست مودی و موافقت با بخشودگی از سوی سازمان مالیاتی
مهلت استفاده از بخشودگی مالیاتی
سازمان مالیاتی با هدف پیشگیری از فرار مالیاتی مودیان متخلف، نسبت به اعلام زمان دقیق و مهلت برخورداری از بخشودگیهای مالیاتی از ابتدای سال و یا به صورت قوانین مشخص اقدام نمینماید. بلکه زمان و مهلت برخورداری از تسهیلات مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی توسط بخشنامههایی در موعد مقرر از سوی سازمان مالیاتی تعیین و برای مهلت محدودی به ادارات و مودیان مالیاتی ابلاغ میشود.
به عنوان مثال آخرین بخشنامه بخشودگی جرایم مالیاتی 1403 تا این لحظه مربوط به بخشودگی جرایم ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان دورههای مالیاتی تابستان و پاییز 1403 است که مهلت استفاده از آن مطابق بخشنامه اعلامی سازمان مالیاتی تا 23 بهمن ماه 1403 است.
جدول بخشودگی جرایم مالیاتی
همان گونه که پیشتر اشاره شد، به استثنای جرایم غیرقابل بخشش مالیاتی، در سایر موارد، کلیه و یا بخشی از جرائم مالیاتی مودیان، قابل بخشش هستند. به این ترتیب اطلاع از بخشودگی جرایم کمک بزرگی به مودیان اعم از اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی مینماید. در ادامه به ارائه جدیدترین جداول مربوط به بخشودگی جرایم مالیاتی در سال 1403 میپردازیم.
جدول بخشودگی جرایم ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان دورههای مالیاتی تابستان و پاییز 1403
سازمان مالیاتی طی بخشنامه شماره 200/1403/51 مورخ 1403/11/15 نحوه و میزان بخشودگی جرایم ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان دورههای مالیاتی تابستان و پاییز ۱۴۰۳ را به شرح زیر اعلام نمود:
مطابق تبصره 2 ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان در صورتی که عدم انجام تکلیف قانون مذکور خارج از اختیار مودی بوده باشد، جرایم موضوع ماده 22 قانون یاد شده، میبایست به صورت 100 درصد بخشوده شود.
طبق مفاد این بخشنامه، در صورتی که اشخاص مشمول مالیات بر ارزش افزوده نسبت به مسترد نمودن اظهارنامه دوره دوم (تابستان) سال 1403 تا تاریخ 29 آبان ماه و پرداخت مالیات متعلق تا تاریخ 28 آذر ماه و مسترد نمودن اظهارنامه دوره سوم (پاییز) سال 1403 و پرداخت مالیات متعلق تا تاریخ 23 بهمن ماه اقدام نمایند یا فاقد بدهی باشند (درخواست استرداد و یا انتقالی به دوره بعد مشروط به احراز) در صورت عدم اعتراض به برگ مطالبه، جریمه مورد نظر برای هر دوره حسب مورد به شرح زیر بخشوده میشود:
میزان فروش خارج از سامانه به کل فروش
میزان بخشودگی اشخاص حقوقی (درصد)
میزان بخشودگی صاحبان مشاغل (درصد)
تا 15 درصد
100
100
بالاتر از 15 تا 30 درصد
95
98
بالاتر از 30 تا 70 درصد
90
96
بالاتر از 70 تا 100 درصد
85
94
لازم است بدانید مطابق تبصره 2 ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، سازمان نمیتواند بیشتر از پنجاه درصد (50%) جریمههای موضوع این ماده را مطابق ماده 191 قانون مالیاتهای مستقیم مورد بخشودگی قرار دهد.
اما از آنجا که تاریخ صدور بخشنامه بخشودگی جرایم پس از تصویب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان است، رعایت این بخشنامه در مهلت مقرر در آن بر متن قانون ارجحیت دارد.
مالیات بر ارزش افزوده در شرکت های تولیدی
مالیات بر ارزش افزوده (VAT) از انواع مالیات های غیرمستقیم است که در شرکت های تولیدی نیز اعمال می شود. این مالیات به عنوان یک مالیات چندمرحله ای، بر ارزش افزوده ایجاد شده در هر مرحله از تولید و توزیع کالاها و خدمات محاسبه و دریافت می شود. به عبارت دیگر، این مالیات بر ارزشی که در هر مرحله از زنجیره تولید و توزیع به کالا یا خدمت اضافه می شود، محاسبه می گردد.
شرکت های تولیدی موظفند مالیات بر ارزش افزوده را بر اساس قیمت فروش محصولات خود محاسبه کنند. نرخ مالیات بر ارزش افزوده در ایران معمولاً ۹ درصد است که ۶ درصد آن مالیات و ۳ درصد آن عوارض ارزش افزوده است.
شرکت های تولیدی می توانند مالیات بر ارزش افزوده پرداختی بر خرید مواد اولیه، ماشین آلات، و سایر هزینه های مرتبط با تولید را از مالیات بر ارزش افزوده دریافتی خود کسر کنند. این فرآیند به عنوان «اعتبار مالیاتی» شناخته می شود. برای مثال، اگر یک شرکت تولیدی در طول یک دوره مالیاتی ۵ میلیون تومان مالیات بر ارزش افزوده بر خریدهای خود پرداخت کرده باشد، این مبلغ از مالیات بر ارزش افزوده قابل پرداخت کسر می شود.
در نهایت، مالیات بر ارزش افزوده قابل پرداخت شرکت از طریق کسر مالیات بر خرید از مالیات بر عرضه محاسبه می شود
دقت داشته باشید که شرکت های تولیدی موظفند تکالیف زیر را در رابطه با مالیات بر ارزش افزوده انجام دهند:
شرکت ها باید در سامانه مالیات بر ارزش افزوده ثبت نام کنند و شماره اقتصادی دریافت نمایند.
تولیدی ها موظفند برای تمامی فروش های خود صورتحساب صادر کنند و مالیات بر ارزش افزوده را در آن قید نمایند.
شرکت های تولیدی باید اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده را به صورت فصلی به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند.
مالیات بر ارزش افزوده باید در موعد مقرر پرداخت شود تا از جریمه های مالیاتی جلوگیری شود. معافیت های مالیاتی کارگاه های تولیدی
معمولا در هر کشوری و به تبع در ایران معافیت های مالیاتی یکی از ابزارهای حمایتی دولت از بخش تولید است که با هدف تشویق سرمایه گذاری، ایجاد اشتغال و توسعه صنعتی اعطا می گردد.
معافیت مالیاتی برای شرکت های جدیدالتأسیس یا نوپا
بر اساس قانون مالیات های مستقیم، شرکت های تولیدی جدیدالتأسیس یا همان شرکت های نوپا می توانند از معافیت مالیاتی به مدت ۴ تا ۸ سال بهره مند شوند. مدت این معافیت بستگی به منطقه جغرافیایی فعالیت شرکت دارد. برای مثال، شرکت های فعال در مناطق کمتر توسعه یافته معمولا از معافیت مالیاتی طولانی تری برخوردار خواهند بود. این معافیت با هدف تشویق سرمایه گذاری در مناطق محروم و ایجاد اشتغال در این مناطق اعطا می شود.
معافیت مالیاتی برای شرکت های دانش بنیان
شرکت های دانش بنیان که در حوزه فناوری های نوین فعالیت می کنند، می توانند از معافیت مالیاتی به مدت ۱۵ سال بهره مند شوند. این معافیت با هدف حمایت از نوآوری و توسعه فناوری های پیشرفته اعطا می گردد. شرکت های دانش بنیان باید دارای تأییدیه از مراجع ذی صلاح باشند تا از این معافیت بهره مند شوند.
معافیت مالیاتی برای شرکت های فعال در مناطق ویژه اقتصادی
شرکت های تولیدی که در مناطق ویژه اقتصادی فعالیت می کنند، می توانند از معافیت مالیاتی به مدت ۲۰ سال بهره مند شوند. این معافیت با هدف جذب سرمایه گذاری خارجی و توسعه صادرات اعطا می شود. مناطق ویژه اقتصادی به عنوان مناطق آزاد تجاری-صنعتی شناخته می شوند که از مزایای خاصی مانند معافیت های گمرکی و مالیاتی برخوردار هستند.
جنبه های حقوقی مالیات شرکت های تولیدی
مالیات شرکت های تولیدی علاوه بر جنبه های مالی، دارای ابعاد حقوقی پیچیده ای است که نیاز به توجه ویژه دارد برای نمونه این شرکتها تکالیف مالیاتی خاصی دارند که حتما باید رعایت کنند تا دچار دردسرهای بعدی نشوند از جمله اینکه شرکت های تولیدی موظفند اظهارنامه مالیاتی خود را در موعد مقرر به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند و باید مالیات خود را در زمان تعیین شده پرداخت کنند تا از جریمه های مالیاتی در امان بمانند.
همچنین شرکت ها موظفند اسناد و مدارک مالی خود را به مدت حداقل ۱۰ سال نگهداری کنند تا موقع مناسب بتوانند ارائه دهند، در صورت بروز اختلاف بین شرکت های تولیدی و سازمان امور مالیاتی، مراحل مختلفی برای رسیدگی به این اختلافات وجود دارد. این مراحل شامل ارسال اعتراض به سازمان امور مالیاتی، تشکیل کمیسیون حل اختلاف مالیاتی، و در نهایت، مراجعه به مراجع قضایی است.
جریمه های مالیاتی شرکت های تولیدی
عدم رعایت قوانین مالیاتی می تواند به جرایم مالیاتی منجر شود. این جریمه ها شامل موارد زیر است:
در صورت تأخیر در پرداخت مالیات، شرکت ها مشمول جریمه های سنگین می شوند.
عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، جریمه های قابل توجهی به همراه دارد.
ارائه اطلاعات نادرست یا ناقص به سازمان امور مالیاتی، می تواند به جریمه های مالیاتی منجر شود.
پرسشهای متداول درباره مالیات شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴
نرخ مالیات شرکت تولیدی در سال ۱۴۰۴ چند درصد است؟
نرخ مالیات این شرکتها طبق مصوبه کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۴، به ۱۵٪ کاهش یافته است.
آیا همه شرکتها مشمول این نرخ هستند؟
خیر، تنها شرکتهای تولیدی دارای مجوز و پروانه بهرهبرداری مشمول نرخ ۱۵٪ هستند. سایر شرکتها باید طبق نرخ عمومی مالیات (۲۰ تا ۲۵ درصد) اقدام کنند.
مالیات بر ارزش افزوده شرکتهای تولیدی در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
نرخ کلی VAT در سال ۱۴۰۴ معادل ۱۰ درصد تعیین شده است.
چه معافیتهایی برای شرکتهای تولیدی وجود دارد؟
از جمله معافیتها میتوان به معافیت مناطق کمتر توسعهیافته، صادرات غیرنفتی و برخی کالاهای اساسی اشاره کرد.
جمعبندی و توصیههای عملی
سال ۱۴۰۴ با خبر خوش کاهش نرخ مالیات برای شرکتهای تولیدی آغاز شد. این کاهش از ۲۰ یا ۲۵ درصد به ۱۵ درصد، گام مهمی در حمایت از صنایع داخلی محسوب میشود.
شرکتهای تولیدی باید از این فرصت استفاده کرده و ضمن بهرهمندی از معافیتها و مشوقهای قانونی، حسابداری و امور مالی خود را بهطور دقیق مدیریت کنند.
توصیه ما در آریا حساب:
برای جلوگیری از جرایم مالیاتی، ثبت دقیق و شفاف حسابها ضروری است.
استفاده از خدمات مشاوره مالی و حسابداری میتواند روند اظهارنامه و پرداخت مالیات را برای شرکتها سادهتر کند.
اگر در زمینه محاسبه مالیات یا استفاده از معافیتها نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان آریا حساب آماده پاسخگویی و همراهی هستند.
📞 جهت دریافت مشاوره مالیاتی و حسابداری با ما در ارتباط باشید:
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه چیست؟ آموزش کامل حقوق مالکانه با فرمول، مثال و تحلیل مالی
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه چیست؟ آموزش کامل حقوق مالکانه با فرمول، مثال و تحلیل مالی
نسبت مالکانه (حقوق مالکانه) چیست؟ | بررسی کامل و کاربردی برای همه
در دنیای مالی و حسابداری، نسبتها ابزاری حیاتی برای تحلیل وضعیت اقتصادی شرکتها بهشمار میروند. یکی از مهمترین این نسبتها، نسبت مالکانه یا حقوق مالکانه است؛ نسبتی که نشان میدهد یک شرکت تا چه اندازه از منابع مالی خود را از محل سرمایهگذاری مالکان تأمین کرده و تا چه حد به بدهیها وابسته است.
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
درک صحیح از نسبت مالکانه نه تنها برای مدیران مالی و حسابداران اهمیت دارد، بلکه برای سرمایهگذاران، تحلیلگران، دانشجویان حسابداری و حتی صاحبان کسبوکارهای کوچک نیز ضروری است. چرا که این نسبت میتواند میزان ریسک مالی و پایداری ساختار سرمایه یک شرکت را به خوبی نشان دهد.
در این مقاله جامع، به بررسی دقیق مفهوم نسبت مالکانه، نحوه محاسبه، تحلیل آن، کاربردهای عملی و مثالهای واقعی خواهیم پرداخت. همچنین تفاوت آن را با سایر نسبتهای مالی مانند نسبت بدهی و نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام بررسی خواهیم کرد.
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
نسبت مالکانه چیست؟
نسبت مالکانه (Owner’s Equity Ratio یا Equity Ratio) یکی از نسبتهای مالی کلیدی است که میزان مالکیت صاحبان شرکت در داراییها را نشان میدهد. این نسبت در واقع بیان میکند که چه بخشی از داراییهای یک واحد تجاری، از طریق سرمایهگذاری مالکان تأمین شده است و نه از طریق وام یا بدهی.
یکی از مفاهیم مهم در حسابداری، نسبت مالکانه می باشد که میتواند نقش مهمی در ارزیابی وضعیت مالی یک شرکت ایفا کند. نسبت مالکانه نشاندهنده درصدی از داراییهای یک شرکت است که توسط مالکین آن تامین شده و به عبارت دیگر، درصدی از سرمایهگذاریهای مالکانه در مقایسه با کل داراییها را بیان میکند. این نسبت برای حسابداران، مدیران مالی، و سرمایهگذاران به ویژه اهمیت دارد چرا که میتواند به درک بهتری از ساختار مالی و ریسکهای مربوط به آن کمک کند.
به بیان سادهتر، هرچه نسبت مالکانه بالاتر باشد، نشاندهنده این است که شرکت کمتر به بدهی وابسته است و از نظر مالی، وضعیت باثباتتری دارد.
انواع نسبت های مالی
انواع نسبت های مالی عبارت است از:
نسبت های مالی نقدینگی
نسبت های مالی اهرمی
نسبت های مالی سودآوری
نسبت های مالی کارایی (فعالیت)
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
فرمول نسبت مالکانه
فرمول محاسبه این نسبت به صورت زیر است:
محاسبه نسبت مالکانه و اینکه بدانید نسبت مالکانه چیست به شما این امکان را میدهد که بهسادگی میزان مالکیت مالکان یک شرکت را نسبت به کل داراییهای آن بسنجید. این نسبت یکی از مهمترین شاخصها در تحلیلهای مالی است که میتواند تصویر روشنی از سلامت مالی شرکت و میزان وابستگی آن به منابع مالی خارجی ارائه دهد.
فرمول محاسبه نسبت مالکانه به این شکل است:
نسبت مالکانه= حقوق مالکانه / کل داراییها × 100
در این فرمول، حقوق مالکانه شامل سرمایههایی است که مالکان شرکت بهطور مستقیم وارد کردهاند؛ مانند سرمایه اولیه و سود انباشته. کل داراییها نیز نشاندهنده همه اموال و داراییهای شرکت است که شامل بدهیها نیز میشود.
هرچه این نسبت بالاتر باشد، نشاندهنده این است که شرکت بیشتر به سرمایههای داخلی متکی است تا به بدهیها. این میتواند برای وامدهندگان و سرمایهگذاران جذاب باشد؛ زیرا نشاندهنده استحکام مالی شرکت است. نسبت حقوق مالکانه ارتباط مستقیمی با نسبت مالکانه دارد. این نسبت به مالکان و مدیران کمک میکند میزان سرمایهگذاری مالکانه خود را با سایر منابع مالی مانند بدهیها بررسی کنند و تصمیمات بهتری در زمینه مدیریت مالی بگیرند.
اهمیت نسبت مالکانه در تحلیلهای مالی و تصمیمگیری مدیریتی
چرا نسبت مالکانه اهمیت دارد؟
نسبت مالکانه یکی از شاخصهای مهم برای ارزیابی ساختار مالی شرکت است. این نسبت به سرمایهگذاران و تحلیلگران نشان میدهد که شرکت تا چه حد از منابع مالی داخلی (حقوق صاحبان سهام) استفاده کرده و تا چه حد به منابع مالی بیرونی (بدهیها) وابسته است.
دلایل اهمیت نسبت مالکانه:
سنجش ریسک مالی شرکت نسبت مالکانه پایین نشان میدهد که شرکت بیشتر داراییهای خود را از طریق بدهی تأمین کرده که این موضوع ریسک مالی شرکت را بالا میبرد، بهویژه در شرایط رکود یا بحران اقتصادی.
جلب اعتماد سرمایهگذاران نسبت مالکانه بالا معمولاً بیانگر پایداری و استقلال مالی شرکت است؛ عاملی که موجب افزایش اطمینان سرمایهگذاران، بانکها و نهادهای اعتباری میشود.
بررسی سلامت ترازنامه شرکت تحلیل نسبت مالکانه به همراه سایر نسبتها مانند نسبت بدهی به دارایی، به ما کمک میکند بفهمیم که ساختار سرمایه شرکت چقدر متوازن است.
ابزاری برای مقایسه بین شرکتها نسبت مالکانه به تحلیلگران این امکان را میدهد که شرکتها را از نظر ثبات مالی با یکدیگر مقایسه کنند؛ بهویژه در تحلیلهای بین صنعتی یا بینالمللی.
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
تفسیر عددی نسبت مالکانه چگونه انجام میشود؟
اگر نسبت مالکانه بالای ۷۰٪ باشد: یعنی بخش بزرگی از داراییها توسط صاحبان شرکت تأمین شده و شرکت بهطور کلی دارای استقلال مالی بالاست.
اگر نسبت مالکانه بین ۳۰٪ تا ۷۰٪ باشد: ساختار سرمایه متعادل است و شرکت تا حدی از منابع بیرونی استفاده کرده ولی همچنان در محدوده قابلقبول قرار دارد.
اگر نسبت مالکانه کمتر از ۳۰٪ باشد: این حالت نشاندهندهی وابستگی بالای شرکت به بدهیهاست و ممکن است هشداردهنده باشد، بهویژه اگر سودآوری شرکت پایین یا نوسانی باشد.
جدول نمونه برای تفسیر نسبت مالکانه:
نسبت مالکانه
وضعیت مالی شرکت
تفسیر عمومی
بالای ۷۰٪
بسیار سالم
استقلال مالی بالا
۵۰٪ تا ۷۰٪
نسبتاً سالم
ساختار سرمایه متعادل
۳۰٪ تا ۵۰٪
متوسط
وابستگی نسبی به بدهیها
کمتر از ۳۰٪
پرریسک
وابستگی شدید به منابع خارجی
فرمول نسبت مالکانه + مثال عددی واقعی
فرمول دقیق نسبت مالکانه
همانطور که گفتیم، نسبت مالکانه میزان مشارکت صاحبان سرمایه در تأمین داراییهای شرکت را نشان میدهد.
اهمیت نسبت مالکانه در تحلیل مالی
نسبت مالکانه یکی از ابزارهای حیاتی در تحلیل مالی است که اهمیت فراوانی در ارزیابی سلامت مالی شرکتها دارد. این نسبت به تحلیلگران و سرمایهگذاران کمک میکند تا ساختار سرمایه شرکت را بهتر درک کنند و به تبع آن تصمیمات آگاهانهتری بگیرند. در زیر به برخی از دلایل اهمیت این نسبت اشاره شده است:
پایداری مالی: نسبت مالکانه بالا نشاندهنده پایداری مالی شرکت و کاهش وابستگی به بدهیها است.
ریسک کمتر: شرکتهایی با نسبت مالکانه بالاتر معمولا در برابر نوسانات نرخ بهره و بحرانهای مالی مقاومتر هستند.
جاذبه برای سرمایهگذاران محافظهکار: این نسبت برای سرمایهگذاران محافظهکار جذاب بوده زیرا نشاندهنده امنیت و ثبات مالی بیشتر است.
راهنمایی در تصمیمگیری مالی: تحلیل این نسبت به تعیین استراتژیهای بهینه تامین مالی و مدیریت ریسک کمک میکند.
استفاده از نسبت مالکانه در کنار سایر نسبت های مالی به تحلیل جامعتری از وضعیت مالی شرکت کمک میکند. این نسبت برای ارزیابی توانایی شرکت در مواجهه با چالشهای مالی و مدیریت بهینه منابع کاربرد دارد.
ترکیب نسبت مالکانه با سایر شاخصهای مالی مانند نسبت بدهی و نقدینگی، به سرمایهگذاران و تحلیلگران امکان میدهد تا تصویر کاملتری از سلامت مالی شرکت بدست آورند و تصمیمات سرمایهگذاری خود را با دقت بیشتری پایهگذاری کنند.
تاثیر نسبت مالکانه بر تصمیمگیری مالی
نسبت مالکانه تاثیر بسزایی بر تصمیمگیریهای مالی دارد، علیالخصوص در مواقعی که شرکتها نیاز به جذب سرمایه یا دریافت وام پیدا میکنند. علاوهبراین، سودانباشته که بخشی از حقوق صاحبان سهام است، نقش کلیدی در تصمیمگیریهای مالی داشته دارد. شرکتها اغلب از سود انباشته برای سرمایهگذاری در پروژههای جدید یا پرداخت بدهیها استفاده میکنند.
در صورت تغییرات در حقوق مالکانه، افزایش یا کاهش این نسبت ممکن است بر قابلیت شرکت در جذب سرمایه یا دریافت وام با شرایط مطلوب تاثیرگذار باشد. نسبت مالکانه بالا نشاندهنده توانایی شرکت در پرداخت بدهیها و کاهش ریسک مالی است که جذب سرمایهگذاران و تسهیل دسترسی به منابع مالی را بهبود میبخشند.
فرمول محاسبه نسبت مالکانه
نسبت مالکانه یا Equity Ratio نشاندهنده میزان تامین مالی داراییهای یک شرکت توسط حقوق صاحبانسهام است. این نسبت با تقسیم مجموع حقوق صاحبان سهام بر مجموع داراییها محاسبه میشود. فرمول محاسبه بهصورت زیر است:
Equity Ratio=Total Assets/Total Equity
اجزای فرمول:
حقوق صاحبان سهام (Owner’s Equity): مجموع سرمایه اولیه، سود (زیان) انباشته، اندوختهها، افزایش سرمایه و سایر اجزای حقوقی مالکان شرکت.
کل داراییها (Total Assets): مجموع داراییهای جاری (نقد، حسابهای دریافتنی، موجودی کالا و…) و داراییهای غیرجاری (املاک، ماشینآلات، سرمایهگذاری بلندمدت و…).
✍️ مثال عددی کامل از محاسبه نسبت مالکانه:
فرض کنید اطلاعات ترازنامه یک شرکت صنعتی بهصورت زیر باشد:
عنوان
مبلغ (میلیون تومان)
داراییهای جاری
۱,۰۰۰
داراییهای غیرجاری
۲,۰۰۰
جمع کل داراییها
۳,۰۰۰
بدهیهای جاری
۸۰۰
بدهیهای بلندمدت
۷۰۰
جمع کل بدهیها
۱,۵۰۰
حقوق صاحبان سهام
۱,۵۰۰
اکنون نسبت مالکانه را محاسبه میکنیم:
نسبت مالکانه=15003000×100=50%text{نسبت مالکانه} = frac{1500}{3000} times 100 = 50%نسبت مالکانه=30001500×100=50%
🔍 تفسیر این عدد:
یعنی ۵۰٪ از داراییهای شرکت از محل حقوق صاحبان سهام تأمین شدهاند و ۵۰٪ دیگر از طریق بدهی.
این نسبت بیانگر یک ساختار سرمایه متعادل است؛ نه خیلی ریسکی و نه خیلی محافظهکارانه.
نسبت مالکانه در تحلیل بنیادی شرکتها
نسبت مالکانه در تحلیل بنیادی چه جایگاهی دارد؟
در تحلیل بنیادی، هدف بررسی ارزش ذاتی یک شرکت بر اساس دادههای واقعی و مالی است. نسبت مالکانه یکی از نسبتهای کلیدی برای درک ساختار سرمایه و سطح ریسک مالی شرکت است
سرمایهگذاران بلندمدت، پیش از ورود به سهم یک شرکت، معمولاً نسبت مالکانه را در کنار سایر نسبتها مثل بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)،
نسبت بدهی به دارایی و نسبت جاری بررسی میکنند.
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
چرا نسبت مالکانه در تحلیل بنیادی اهمیت دارد؟
شاخصی برای سنجش پایداری مالی نسبت مالکانه بالا معمولاً بیانگر پایداری مالی و پایین بودن ریسک ورشکستگی است
میزان استقلال مالی شرکت هرچه نسبت مالکانه بالاتر باشد، وابستگی شرکت به وامهای بانکی و هزینه بهره کمتر است، که در بلندمدت به نفع سودآوری است
معیار اعتماد برای اعتباردهندگان بانکها و مؤسسات مالی هنگام بررسی صلاحیت اعتباری، نسبت مالکانه را یکی از معیارهای اصلی در نظر میگیرند
کاربرد نسبت مالکانه در تصمیمگیری سرمایهگذاران
سناریو
نسبت مالکانه
تفسیر سرمایهگذار
شرکت A با نسبت مالکانه 80٪
بسیار بالا
شرکت کمریسک، مالی قوی
شرکت B با نسبت مالکانه 55٪
متعادل
وضعیت مناسب، وابستگی جزئی به بدهی
شرکت C با نسبت مالکانه 20٪
بسیار پایین
ساختار پرریسک، احتمال بحران مالی
مقایسه نسبت مالکانه در صنایع مختلف
مقدار مطلوب نسبت مالکانه در تمام صنایع یکسان نیست. برخی صنایع ذاتاً بدهیمحور هستند (مثل ساختوساز یا هواپیمایی)، درحالیکه برخی دیگر ساختار سرمایه محافظهکارانهتری دارند (مثل صنایع غذایی یا فناوری).
جدول مقایسهای میانگین نسبت مالکانه در چند صنعت
صنعت
میانگین نسبت مالکانه (تخمینی)
فناوری اطلاعات
۶۰٪ – ۸۰٪
بانکداری و مالی
۸٪ – ۱۵٪
ساختوساز
۲۰٪ – ۴۰٪
خدمات عمومی (آب/برق)
۳۰٪ – ۵۰٪
دارویی و بهداشتی
۵۰٪ – ۷۰٪
نکته: بانکها از نظر ساختار سرمایه کاملاً متفاوت عمل میکنند. در بانکداری، نسبت مالکانه بسیار پایین است و این موضوع لزوماً منفی تلقی نمیشود، زیرا مدل درآمدزایی بانک مبتنی بر بدهی است.
📉 نتیجهگیری این بخش
مقایسه نسبت مالکانه بین شرکتها تنها زمانی معنادار است که در یک صنعت مشابه انجام شود
نسبت مالکانه پایین در برخی صنایع طبیعی است، ولی اگر در یک صنعت پایدار مثل دارویی، نسبت مالکانه کمتر از ۳۰٪ باشد، باید دقیقتر بررسی شود
نسبت مالکانه یکی از کلیدیترین معیارها برای سنجش سلامت مالی شرکتهاست. این نسبت که نشاندهنده سهم حقوق صاحبان سهام از کل داراییهای شرکت است، به مدیران و تحلیلگران کمک میکند تا توانایی شرکت در پوشش بدهیها را بهتر ارزیابی کنند.یکی از سوالات متداول این است که چرا این نسبت اهمیت دارد و چگونه محاسبه میشود؟ پاسخ ساده است؛ نسبت مالکانه دیدی جامع ازساختار سرمایه و مدیریت ریسک شرکت ارائه میدهد.
تفاوت نسبت مالکانه با سایر نسبتهای بدهی و سرمایه
آیا نسبت مالکانه همان نسبت بدهی است؟
خیر. اگرچه نسبت مالکانه و نسبت بدهی هر دو به ساختار سرمایه و منابع مالی شرکت میپردازند، اما از زاویه دید متفاوتی به موضوع نگاه میکنند:
نسبت مالکانه تمرکز دارد بر میزان مالکیت صاحبان سرمایه نسبت به کل داراییها
نسبت بدهی (Debt Ratio) نشان میدهد چه درصدی از داراییهای شرکت از طریق بدهی تأمین شدهاند
نسبت بهره مالکانه یا حقوق مالکانه
🔢 فرمول مقایسهای
نسبت
فرمول
تفسیر
نسبت مالکانه
حقوق صاحبان سهام ÷ کل داراییها × ۱۰۰
مالکیت مالکان در داراییها
نسبت بدهی
کل بدهی ÷ کل داراییها × ۱۰۰
وابستگی شرکت به بدهیها
نکته: مجموع این دو نسبت معمولاً باید برابر ۱۰۰٪ باشد (در صورت نبود اقلام خاص مثل زیان انباشته شدید)
تفاوت نسبت مالکانه با نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام (Debt to Equity)
نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام نیز یکی دیگر از نسبتهای پرکاربرد است که رابطه مستقیم بین بدهیها و حقوق صاحبان سهام را نشان میدهد
نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام=کل بدهیهاحقوق صاحبان سهامtext{نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام} = frac{text{کل بدهیها}}{text{حقوق صاحبان سهام}}نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام=حقوق صاحبان سهامکل بدهیها
مثال: اگر شرکتی ۱۰۰۰ میلیون تومان بدهی و ۵۰۰ میلیون تومان حقوق صاحبان سهام داشته باشد
1000500=2frac{1000}{500} = 25001000=2
یعنی بدهیهای شرکت دو برابر سرمایه مالکان است
📌 کاربرد مقایسهای
نسبتها
مناسب برای تحلیل…
نسبت مالکانه
ثبات ساختار مالی در بلندمدت
نسبت بدهی
میزان ریسک تأمین مالی از منابع بیرونی
بدهی به حقوق صاحبان سهام
تراز بین وامگیری و مشارکت مالکانه
🧩 چگونه نسبت مالکانه را بهبود دهیم؟
اگر نسبت مالکانه یک شرکت پایین باشد، به معنی وابستگی زیاد به بدهیهاست. در چنین شرایطی، شرکتها میتوانند با راهکارهای زیر نسبت مالکانه را تقویت کنند:
راهکارهای افزایش نسبت مالکانه
افزایش سرمایه (صدور سهام جدید) جذب منابع جدید از طریق مالکان فعلی یا سرمایهگذاران جدید باعث افزایش حقوق صاحبان سهام میشود
کاهش بدهیهای غیرضروری بازپرداخت وامها یا بازنگری در ساختار بدهی میتواند نسبت بدهی را کاهش و نسبت مالکانه را افزایش دهد
تقویت سودآوری شرکت افزایش سود و نگهداشتن آن در شرکت (سود انباشته) باعث رشد تدریجی حقوق صاحبان سهام میشود
فروش داراییهای کمبازده و جایگزینی با منابع نقد این کار باعث افزایش نقدینگی و بهبود کیفیت ساختار مالی شرکت میشود
🚫 اشتباهات رایج در تحلیل نسبت مالکانه
مقایسه شرکتها در صنایع متفاوت هر صنعت ویژگیهای ساختاری خاص خود را دارد. نباید نسبت مالکانه یک شرکت ساختمانی را با شرکت دارویی مقایسه کرد.
نادیده گرفتن سود و زیان انباشته شرکتهایی با زیان انباشته سنگین ممکن است نسبت مالکانه ظاهراً بالا داشته باشند، ولی در واقعیت ضعیف باشند.
در نظر نگرفتن بدهیهای خارج از ترازنامه بعضی بدهیها (مثل اجارههای عملیاتی یا تعهدات قراردادی بلندمدت) در ترازنامه ثبت نمیشوند و تحلیلگر باید آنها را هم لحاظ کند.
حالا به توضیح دقیقتر درباره نسبت بهره مالکانه (که بعضا بهش میگن «نسبت بازده حقوق مالکانه» یا ROE) و ارتباطش با حقوق مالکانه میپردازیم
نسبت بهره مالکانه یا بازده حقوق مالکانه چیست؟
نسبت بهره مالکانه که در زبان انگلیسی به آن Return on Equity (ROE) گفته میشود، یکی از مهمترین شاخصهای مالی است که میزان سودآوری شرکت نسبت به حقوق صاحبان سهام را نشان میدهد.
سود خالص (Net Profit): سودی که شرکت پس از کسر همه هزینهها، مالیاتها و هزینههای بهره به دست میآورد
حقوق صاحبان سهام (Owner’s Equity): همانطور که قبلا گفته شد، مجموع سرمایهگذاری مالکان به همراه سود انباشته و سایر اقلام حقوقی
مفهوم نسبت بهره مالکانه
این نسبت نشان میدهد که شرکت چه میزان سود نسبت به هر واحد از سرمایه مالکانه به دست آورده است. به عبارت دیگر، هر ۱۰۰ تومان سرمایهگذاری مالکان، چه میزان سود تولید کرده است
اهمیت ROE در تحلیل مالی
سنجش بازده سرمایهگذاری مالکان: ROE معیاری برای نشان دادن کارایی مدیریت در استفاده از سرمایه صاحبان سهام است.
مقایسه بین شرکتها: سرمایهگذاران برای انتخاب سهمهای با سودآوری بالاتر، این نسبت را بررسی میکنند.
پیشبینی روند سودآوری: ROE بالاتر معمولاً نشاندهنده قدرت سودسازی بهتر شرکت است.
مثال ساده
فرض کنید شرکتی در سال مالی اخیر ۲۰۰ میلیون تومان سود خالص داشته و حقوق صاحبان سهام آن ۱۰۰۰ میلیون تومان است
ROE=2001000×100=20%text{ROE} = frac{200}{1000} times 100 = 20%ROE=1000200×100=20%
یعنی شرکت به ازای هر ۱۰۰ تومان سرمایه مالکانه، ۲۰ تومان سود ساخته است
تفاوت ROE با نسبت مالکانه
معیار
نسبت مالکانه (Equity Ratio)
نسبت بهره مالکانه (ROE)
نشاندهنده
سهم حقوق صاحبان سهام در تأمین داراییها
بازدهی سود خالص نسبت به حقوق مالکانه
هدف اصلی
تحلیل ساختار مالی و ریسک
تحلیل سودآوری و کارایی سرمایهگذاری
فرمول
حقوق صاحبان سهام ÷ کل داراییها
سود خالص ÷ حقوق صاحبان سهام
نکات مهم درباره نسبت مالکانه و حقوق مالکانه
نسبت مالکانه نشاندهنده درصد داراییهای شرکت است که از طریق حقوق صاحبان سهام تأمین شده است و شاخصی مهم برای سنجش ساختار مالی شرکت است
نسبت مالکانه بالا معمولاً به معنای ریسک مالی کمتر و استقلال بیشتر شرکت است، در حالی که نسبت پایین نشاندهنده وابستگی بیشتر به بدهیها است
حقوق مالکانه یا حقوق صاحبان سهام، سرمایهای است که مالکان شرکت در آن سرمایهگذاری کردهاند و شامل سرمایه اولیه، سود انباشته و سایر اقلام مالی است
نسبت بهره مالکانه یا ROE نشان میدهد که شرکت چه میزان سود نسبت به سرمایه مالکانه کسب کرده است و معیاری مهم برای ارزیابی سودآوری است
ساختار مطلوب نسبت مالکانه بسته به صنعت و شرایط شرکت متفاوت است و باید در مقایسه با شرکتهای همصنعت تحلیل شود
برای بهبود نسبت مالکانه میتوان از افزایش سرمایه، کاهش بدهیها، افزایش سودآوری و مدیریت بهینه داراییها استفاده کرد
سوالات پرتکرار / (FAQ)
نسبت مالکانه چیست و چرا اهمیت دارد؟
نسبت مالکانه درصد داراییهای شرکت است که از محل حقوق صاحبان سهام تأمین شده و برای ارزیابی پایداری مالی شرکت کاربرد دارد
تفاوت نسبت مالکانه با نسبت بدهی چیست؟
نسبت مالکانه سهم سرمایه مالکانه در داراییها را نشان میدهد، در حالی که نسبت بدهی درصد داراییهای تأمین شده از طریق بدهیها را مشخص میکند
نسبت بهره مالکانه (ROE) چه مفهومی دارد؟
ROE میزان سود شرکت نسبت به سرمایه مالکانه را نشان میدهد و شاخصی برای سنجش بازده سرمایهگذاری مالکان است
نسبت مالکانه مطلوب چقدر است؟
این نسبت بسته به صنعت متفاوت است، اما معمولاً بین ۳۰ تا ۷۰ درصد مطلوب تلقی میشود
چگونه میتوان نسبت مالکانه را بهبود داد؟
افزایش سرمایه، کاهش بدهیها، افزایش سودآوری و مدیریت داراییها از روشهای اصلی بهبود این نسبت است
چگونگی استفاده از نسبت مالکانه در ارزیابی مالی
نسبت مالکانه یکی از ابزارهای مهم در ارزیابی مالی شرکتها است که به تحلیلگران و مدیران کمک میکند میزان پایداری و استحکام مالی یک شرکت را بررسی کنند. این نسبت نشان میدهد چه مقدار از داراییهای شرکت توسط مالکان تأمین شده و چه مقدار از طریق بدهیها بهدست آمده است. برای تحلیلگران مالی این اطلاعات ب شاخص کلیدی در ارزیابی ریسک شرکتها و توانایی آنها در پرداخت بدهیهاست.
در ارزیابی مالی، نسبت مالکانه معیاری برای سنجش ثبات مالی شرکت است. هرچه این نسبت بالاتر باشد، نشاندهنده این است که شرکت به منابع داخلی (حقوق مالکانه) بیشتر متکی است و کمتر از بدهیهای خارجی استفاده میکند. این موضوع به تحلیلگران کمک میکند تا ارزیابی دقیقی از وضعیت مالی شرکت داشته باشند و تصمیمگیریهای بهتری درباره سرمایهگذاری یا همکاری با شرکت انجام دهند.
نسبت مالکانه؛ کلید طلایی برای رشد سریع و جذب سرمایهگذاران
نسبت مالکانه کلید طلایی موفقیت مالی هر کسبوکاری است! اگر به دنبال رشد سریع، جذب سرمایهگذاران قوی و دریافت وامهای بزرگ هستید، نباید این نسبت را نادیده بگیرید. با بررسی دقیق نسبت مالکانه شما میتوانید دریابید که کسبوکارتان تا چه اندازه روی پای خود ایستاده و چقدر به منابع خارجی وابسته است. شرکتهایی که این نسبت را درک و مدیریت میکنند، در مسیر موفقیت مالی و پایداری پیشتاز خواهند بود.
اگر به دنبال آیندهای پرقدرت و بدون ریسک هستید، زمان آن رسیده است که نسبت مالکانه کسبوکارتان را به دقت بررسی و بهبود ببخشید. قدرت مالی شما در دستان خودتان است؛ آن را درست هدایت کنید و در مسیر رشد بیشتر قرار بگیرید
منابع و پیشنهادات مطالعه بیشتر کتاب «اصول حسابداری مالی» – نوشته دکتر ناصر پیروز
مقاله «نسبتهای مالی و تحلیل بنیادی شرکتها» – مجله مدیریت مالی ایران
وبسایت Investopedia (قسمت Financial Ratios)
بررسی نسبت مالکانه (Equity Ratio) با فرمول محاسبه و تحلیل صورتهای مالی
نسبت مالکانه در حسابداری و مالی: تعریف، فرمول، مثال و کاربرد در تحلیل بنیادی
حقوق مالکانه چیست؟ محاسبه نسبت مالکانه و کاربرد آن در ارزیابی وضعیت مالی شرکتها
راهنمای جامع نسبت مالکانه | از تعریف تا تفسیر در تحلیل مالی و ترازنامه شرکتها
آموزشهای رایگان سایت CFA Institute در زمینه تحلیل مالی
نسبت مالکانه چیست؟ آموزش کامل حقوق مالکانه با فرمول، مثال و تحلیل مالی
بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 اشخاص حقیقی و حقوقی
بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 اشخاص حقیقی و حقوقی
اظهارنامه مالیاتی یکی از ارکان اساسی نظام مالیاتی هر کشور است که به منظور تعیین و وصول مالیاتها از مودیان مالیاتی طراحی شده است.
اظهارنامه مالیاتی 1403، باید با توجه به تغییرات اقتصادی و قوانین جدید ارسال شود. مطابق ضوابط مالیاتی، مودیان موظفند
اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود را تا ۱۵ روز پس از پایان هر فصل ارائه دهند. همچنین، اشخاص حقوقی باید اظهارنامه عملکرد
خود را حداکثر تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی تسلیم کنند و افراد حقیقی نیز فرصت دارند تا خرداد ماه سال بعد، اظهارنامه خود را ارائه دهند.
بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403
این مقاله به بررسی جزئیات و الزامات مربوط به اظهارنامه مالیاتی 1403 میپردازد و نکات کلیدی برای مودیان را در راستای رعایت قوانین و بهبود فرآیند مالیاتی ارائه خواهد کرد.
آخرین مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی مشاغل 1403
در سال 1403، مهلتهای مشخصی برای ارسال اظهارنامه مالیاتی مشاغل تعیین شده است که رعایت آنها برای مودیان مالیاتی
از اهمیت ویژهای برخوردار است. آخرین مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی تا ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ تمدید شده است.
این مهلت به مودیان این امکان را میدهد که با دقت بیشتری اطلاعات مالی خود را جمعآوری و تنظیم کنند و از جریمههای احتمالی
ناشی از تاخیر در ارسال جلوگیری نمایند. از سوی دیگر، اشخاص حقوقی موظفند اظهارنامه عملکرد خود را حداکثر تا پایان تیرماه 1403 ارسال کنند
( البته طبق پیش نویس احتمال تمدید اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی تا پایان مرداد 1404 (1404/05/31) می باشد.
این زمانبندی به شرکتها و موسسات این فرصت را میدهد که با توجه به وضعیت مالی و اقتصادی خود، اظهارنامههای دقیقی تهیه کنند و از بروز مشکلات قانونی و مالیاتی جلوگیری به عمل آورند.
اظهارنامه مالیاتی 1403 نه تنها به حفظ اعتبار مالیاتی مودیان کمک میکند، بلکه به بهبود فرآیند مالیاتی و افزایش شفافیت
در امور مالی نیز میانجامد. بنابراین، مودیان باید با دقت و توجه به این زمانبندیها، اقدام به ارسال اظهارنامههای خود کنند.
رعایت این مهلتها برای جلوگیری از جریمههای مالیاتی و مشکلات قانونی بسیار حائز اهمیت است.
بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 اشخاص حقیقی و حقوقی
آیا زمان ارسال اظهارنامه مالیاتی تمدید می شود؟
یکی از سوالات متداول مودیان مالیاتی این است که آیا زمان ارسال اظهارنامه مالیاتی ممکن است تمدید شود یا خیر.
در حال حاضر هیچ خبری از تمدید مهلت ارائه اظهارنامه مالیاتی وجود ندارد. این بدان معناست که مودیان باید در نظر داشته باشند
که باید به این مهلتها پایبند باشند و اظهارنامه های خود را در زمان مقرر ارسال کنند. تمدید مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی
معمولاً به دلایل خاصی مانند شرایط اقتصادی یا مشکلات فنی در سیستم های مالیاتی انجام میشود، اما در حال حاضر،
مودیان باید به زمان های تعیین شده توجه کرده و از هرگونه تأخیر در ارسال اظهارنامه خود پرهیز کنند.بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403
تمدید اظهارنامه حقوقی و حقیقی :
بر اساس تصویب هیئت دولت و تأیید مراجع قانونی ذیربط، و در راستای حمایت از فعالان اقتصادی، اشخاص حقیقی و حقوقی مجاز شدند اظهارنامه مالیاتی خود را تا پایان شهریور ماه ارائه دهند.
⭕️ اطلاعیه رسمی سازمان امورمالیاتی کشور در رابطه با تمدید اظهارنامه حقوقی و حقیقی:
رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور گفت: به جهت حمایت از کسب و کارها و فعالان اقتصادی، با تصویب دولت و تایید مراجع قانونی مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی تا پایان شهریور ماه ۱۴۰۴ تمدید شد.
امید است این اقدام، گامی مؤثر در جهت بهبود فضای کسبوکار، افزایش تعامل مؤدیان با سازمان مالیاتی و ارتقای شفافیت اقتصادی کشور باشد.
دریافت خدمات
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی، به ویژه برای کسبه و صاحبان مشاغل، یکی از جنبههای مهم در مدیریت مالیاتی است
که باید به دقت رعایت شود. طبق قوانین مالیاتی، اشخاص حقیقی موظف بودند اظهارنامه مالیاتی خود را برای دوره مالی که از اول
فروردین ماه سال قبل تا پایان اسفند همان سال است، تا پایان خرداد ماه سال بعد ثبت کنند.بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403
معمولاً افراد مشمول قانون مالیات تا 31 خرداد ماه هر سال فرصت دارند تا اظهارنامه شخص حقیقی مالیات خود را ثبت کنند. با این حال،
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی امسال برای سال 1403 تا 31 تیر ماه تمدید شد.
ثبت اظهارنامه مالیاتی 1403 بهطور آنلاین از طریق سامانه tax.gov.ir این امکان را برای شما فراهم میکند که بهراحتی و بدون نیاز
به مراجعه حضوری، تمامی اطلاعات مالی مربوط به درآمد، هزینهها، سود و زیان خود را به سازمان امور مالیاتی گزارش دهید.
این فرآیند به تسهیل کار و کاهش خطاهای احتمالی کمک میکند و همچنین از بروز مشکلات قانونی در آینده جلوگیری خواهد کرد.
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی
مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی 1404 برای اشخاص حقوقی یکی از نکات کلیدی در فرآیند مالیاتی است که باید به دقت رعایت شود.
اشخاص حقوقی موظف هستند تا در مهلت تعیینشده، اظهارنامه مالیاتی، ترازنامه، اسناد سود و زیان، مدارک هویتی شرکا و سایر مستندات
مرتبط را به سازمان مالیاتی کشور ارسال کنند. بر اساس ماده 110 قانون مالیاتهای مستقیم، مهلت تحویل این مدارک حداکثر تا چهار ماه بعد
از پایان سال مالیاتی است. به طور مثال، اگر سال مالی یک شرکت یا فرد حقوقی در اسفند ماه 1403 به پایان برسد، مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی
اشخاص حقوقی تا 31 تیر ماه 1404 (1404/04/31) خواهد بود. این زمان به مودیان این امکان را میدهد که با دقت و کامل اطلاعات مالی خود را
جمعآوری کرده و اظهارنامه را به طور صحیح تهیه کنند. به این نکته دقت کنید که پس از ارسال اظهارنامه، اشخاص حقوقی باید وضعیت آن را پیگیری کنند
تا از تایید یا رد آن مطمئن شوند. این کار به آنها کمک میکند تا در صورت بروز هرگونه مشکل، به سرعت برای رفع آن اقدام کنند.
بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 اشخاص حقیقی و حقوقی
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر
طبق ماده 92 قانون مالیاتهای مستقیم، در صورتی که افراد حقیقی و حقوقی اظهارنامه مالیاتی خود را در مهلت تعیین شده ارسال نکنند، مشمول جریمهای خواهند شد. این جریمه به میزان 30 درصد از مالیات مصوب برای اشخاص حقیقی و حقوقی است. برای سایر موارد، جریمه به میزان 10 درصد از مالیات تعیین شده است. بنابراین، ارسال به موقع اظهارنامه مالیاتی از اهمیت بالایی برخوردار است تا از جریمههای مالیاتی سنگین جلوگیری شود.
برای اطمینان از رعایت قوانین مالیاتی و جلوگیری از هرگونه مشکل، میتوانید خدمات مالیاتی خود را به شرکتهای معتبر مانند پیشداد بسپارید تا اطمینان حاصل کنید که اظهارنامه مالیاتی شما در زمان مقرر بارگذاری میشود و از جریمهها جلوگیری شود
مراحل ارسال اظهارنامه های مالیاتی بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403
در این بخش سعی داریم فرایند ارسال اظهارنامه مالیاتی 1403 | بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 را به صورت کامل برای شما شرح دهیم.
در ابتدا باید بگوییم، ثبت نام شماره اقتصادی و همچنین دریافت کد رهگیری، به عنوان اولین مرحله ارسال اظهارنامه مالیاتی 1403 به شمار میرود. در این مرحله، مودیان باید اطلاعات اولیه خود را وارد کرده و شماره اقتصادی خود را پیش ثبتنام کنند. پس از این کار، کد رهگیری دریافت میشود که برای مراحل بعدی ضروری است.
تایید اطلاعات مربوط به پیش ثبت نام و دریافت اس ام اس حاوی اطلاعات کاربری: پس از پیش ثبتنام، اطلاعات وارد شده باید تأیید شود. در این مرحله، مودیان پاکت نامهای حاوی اطلاعات کاربری خود دریافت میکنند که شامل جزئیات لازم برای ادامه فرآیند است.
ثبت نام شماره اقتصادی: در این مرحله، مودیان باید شماره اقتصادی خود را بهطور رسمی ثبت کنند. این شماره برای شناسایی مالیاتی و انجام معاملات تجاری ضروری است.
تایید اطلاعات ثبت نام: پس از ثبت نام، اطلاعات وارد شده باید دوباره تایید شود تا از صحت آن اطمینان حاصل گردد.
ارسال اظهارنامه مالیاتی و دریافت کد رهگیری: پس از تکمیل اظهارنامه، آن را باید از طریق سامانههای آنلاین ارسال کرد. پس از ارسال، کد رهگیری جدیدی دریافت میشود که نشان دهنده ثبت صحیح اظهارنامه است.
با رعایت این مراحل، مودیان میتوانند فرآیند ارسال اظهارنامههای مالیاتی را بهطور موثر و بدون مشکل انجام دهند و از بروز مشکلات مالیاتی جلوگیری به عمل آورند. همچنین نحوه پر كردن اظهارنامه مالياتي اشخاص حقیقی گروه سوم شامل مراحلی همچون دریافت فرم اظهارنامه، ارائه اطلاعات شناسایی و .. میشود.
مدارک مورد نیاز برای تکمیل اظهارنامه مالیاتی بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403
برای تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی 1403 بخشنامه تمدید اظهار نامه سال 1403 ، مودیان باید مدارک و مستنداتی را آماده کنند.
این مدارک شامل مدارک مربوط به پرداخت بیمه، گواهی حسابهای قبل، کارت بازرگانی، مدارک مربوط به مالیاتهای پرداخت شده، مانده سود
و زیان سال قبل، گواهی گردش حساب و بسیاری دیگر میشود. به این موضوع دقت داشته باشید که مودیان باید مدارک مربوط به پرداختهای
بیمهای خود را جمعآوری کنند. این مدارک شامل فیشهای پرداختی و گواهیهای مربوط به بیمه تامین اجتماعی و سایر بیمهها است. همچنین،
گواهی حسابهای مالیاتی سالهای گذشته که نشان دهنده وضعیت مالی مودی در سالهای قبل است، باید ارائه شود. این گواهیها به ممیزان
مالیاتی کمک میکند تا ارزیابی دقیقی از وضعیت مالی مودی داشته باشند. قابل ذکر است، در صورتی که مودی دارای کارت بازرگانی باشد،
این مدرک باید ارائه شود. کارت بازرگانی نشان دهنده مجوز قانونی برای انجام فعالیتهای تجاری است.
اساسنامه و شرکت نامه به همراه آخرین تغییرات آنها نیز از دیگر مدارک ضروری برای ثبت اظهارنامه مالیاتی است. در نهایت باید بگوییم،
رونوشت کارت ملی و شناسنامه اعضای هیات مدیره و صاحبان امضا اسناد تعهدآور نیز باید به همراه سایر مدارک ارائه شود. با استفاده
از خدمات حسابداری که برخی شرکتها ارائه میدهند، میتوانید با خیالی آسوده خدمات حسابداری خود را به آنها بسپارید.
اهمیت ارسال اظهارنامه مالیاتی به موقع
ارسال به موقع اظهارنامه مالیاتی از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند تاثیرات مثبت و منفی زیادی بر وضعیت مالی و حقوقی مودیان داشته باشد.
عدم ارسال به موقع اظهارنامه مالیاتی 1403 موجب جرائم و تبعات قانونی میشود. بر اساس ماده 192 قانون مالیاتهای مستقیم،
جریمه عدم ارسال اظهارنامه برای اشخاص حقیقی و حقوقی، برابر 30% مالیات متعلقه است و قابل بخشودگی هم نمیباشد. این جریمه میتواند
تاثیرات منفی زیادی بر وضعیت مالی مودیان داشته باشد و علاوه بر افزایش بار مالی، ممکن است به مشکلات حقوقی و اداری نیز منجر شود.
علاوه بر جریمه مالی، عدم ارسال به موقع اظهارنامه میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در اعتبار مالیاتی مودیان شود. این موضوع ممکن است
بر توانایی آنها در دریافت تسهیلات بانکی، قراردادهای تجاری و سایر فعالیتهای اقتصادی تاثیر منفی بگذارد. در نهایت، ارسال به موقع و
صحیح اظهارنامه میتواند به بهبود روابط مودیان با سازمان مالیاتی و ایجاد اعتماد متقابل کمک کند.
مراحل پیگیری و بررسی اظهارنامه مالیاتی سال 1403
جهت پیگیری و بررسی اظهارنامه مالیاتی و همچنین استعلام پروندههای مالیاتی لازم است به سامانهای که امور مالیاتی برای انجام این کار راه اندازی کرده است،
مراجعه کنید. متقاضیان میتوانند با ورود به وبسایت این سامانه، وضعیت وجود یا عدم وجود پرونده مالیاتی خود را پیگیری کنند.
افراد پس از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور خود، یا با ثبت نام در این سامانه، قادر خواهند بود تا پرونده مالیاتی خود را استعلام کنند.
پس از ورود به سامانه، کاربران با یک صفحه اصلی مواجه میشوند که شامل گزینههای مختلف برای پیگیری و بررسی اظهارنامه مالیاتی و پروندههای مالیاتی است.
در این بخش، متقاضیان میتوانند با انتخاب گزینههای مربوطه، به اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت مالیاتی خود دسترسی پیدا کنند.
مؤدیان در صورت ارتکاب تخلفات ذیل علاوه بر پرداخت مالیات و عوارض، مشمول جریمه هایی بهشرح زیر میباشند :
الف ) تا زمان استقرار سامانه مؤدیان « موضوع قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان » عدم تسلیم اظهارنامه در هر دوره مالیاتی برای کلیه مؤدیان و بعد از استقرار سامانه مذکور برای آن دسته از مؤدیانی که از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع کردهاند : ده میلیون ( ۱۰.۰۰۰.۰۰۰ ) ریال یا دو برابر مالیات و عوارض پرداخت نشده تا موعد مقرر در ماده 4 این قانون، هر کدام بیشتر باشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند « ب » ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان است که مؤدی به دلیل عدم ثبتنام در سامانه مؤدیان باید بپردازد.
ب ) کتمان معامله، بیشاظهاری مالیات و عوارض خرید یا کم اظهاری مالیات و عوارض فروش، ثبت معامله خود به نام غیر یا معامله غیر به نام خود، استناد به اسناد صوری و هر عمل دیگری که به کم اظهاری مالیات یا استرداد غیرواقعی منجر شود :
دو برابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر در ماده 4 این قانون و در صورت تکرار تخلف قبل از دو سال، سه برابر مالیات پرداختنشده.
ج ) دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز :
دو برابر مالیات و عوارض دریافتی.
مالیات بر ارزش افزوده چیست؟
یکی از انواع مالیات هایی که به صورت غیرمستقیم توسط دولت اخذ می شود، ارزش افزوده است. این مالیات به صورت درصدی از قیمت بر هزینه کالا اضافه شده و توسط فروشنده از مصرف کننده نهایی اخذ می شود. سپس فروشنده باید آن را از طریق سامانه مالیاتی (درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی) با ارسال اظهارنامه ارزش افزوده پرداخت کند.
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده چیست؟
جرایم مالیاتی قانون ارزش افزوده، مجموعه قوانینی هستند که در صورت عدم پرداخت این نوع مالیات، عدم اظهار آن و غیره اخذ می شوند. در صورتی که مودی از انجام این قانون امتناع ورزیده و تخلف کند، می بایست علاوه بر پرداخت مالیات متعلق، جریمه تاخیر را نیز بپردازد.
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرائم مالیات بر ارزش افزوده:
مؤدیانی که در مهلت مقرر نسبت به ثبت اظهارنامه مالیاتی خود اقدام نکنند، مشمول جریمه ای معادل (۷۵%) مالیات معوقه تا زمان ثبت اظهارنامه مالیاتی خواهند بود.
جریمه ای معادل یک برابر مالیات متعلق در صورت عدم صدور فاکتور در نظر گرفته می شود.
در صورت عدم درج صحیح قیمت کالا در فاکتور، مبلغ یک برابر مابهالتفاوت مالیات متعلق جریمه اعمال می شود.
در صورت عدم تکمیل و درج اطلاعات صورتحساب مطابق با نمونه اعلامی، جریمه ای معادل بیست و پنج درصد (25%) مالیات متعلق تعیین خواهد شد.
عدم تسلیم اظهارنامه از تاریخ ثبت یا شناسایی به بعد، جریمه ای معادل پنجاه درصد (50%) مالیات متعلق را شامل می شود.
در صورت عدم ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک حسب مورد معادل بیست و پنج درصد (25%) مالیات متعلق جریمه اعمال می شود.
جریمه ۲۰۰ درصدی ماده ۳۶ قانون مالیات ارزش افزوده
بیشترین جریمه مالیات میتواند به دلیل تخلفات مالیاتی جدی اعمال شود. این میزان جریمه بستگی به قوانین مالیاتی و سیاستهای دولت هر کشور دارد و ممکن است در طول زمان تغییر کند.
به عنوان مثال، در برخی کشورها، جریمهها ممکن است به میزان درصدی از مقدار مالیاتی که باید پرداخت شود، یا بر اساس میزان تخلفات مالیاتی محاسبه شوند.
در هر صورت، برای اطلاعات دقیقتر و بروزتر در مورد بیشترین جریمه مالیاتی در یک کشور خاص، بهتر است به منابع مرجع رسمی هر کشور مراجعه کنید.
همچنین، در موارد خاص، مشاوران حقوقی یا مالیاتی موسسه حسابا میتواند به شما کمک کند تا درک بهتری از مقررات مالیاتی و جریمههای مرتبط با آن پیدا کنید.
بر مبنای ماده ۳۶ قانون دائمی جریمه مالیات ارزش افزوده موارد زیر ۲ برابر آن، خواهد بود:
ثبت معامله خود با نام غیر
دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز
عدم تسلیم اظهارنامه ارزش افزوده در هر دوره مالیاتی
توضیح بسیار مهم
اگر مودی مالیاتی به هر دلیلی موارد زیر را انجام دهد مشمول جریمه ۲۰۰ درصدی طبق ماده ۳۶ قانون ارزش افزوده است:
اظهار بیشتر از واقعیت در خرید کالا برای کمتر پرداخت کردن مالیات و عوارض ارزش افزوده
اظهار کمتر از واقعیت در فروش کالا برای کمتر پرداخت کردن مالیات و عوارض ارزش افزوده
مشخص شدن کتمان درآمد در زمان رسیدگی مالیاتی
آیا این جریمه قابل بخشش است؟
بخشودگی مالیات یک فرایند است که توسط دولت یا مقامات مالیاتی اجازه میدهد که بخشی یا تمامی مبلغ مالیاتی که یک شخص یا یک شرکت باید پرداخت کند، حذف یا کاهش یابد.
این اقدام معمولاً به دلیل دلایل مختلفی از جمله:
رفع بدهیهای مالیاتی
کاهش بار مالیاتی برای افراد یا شرکتها
تشویق به سرمایهگذاری
توسعه اقتصادی
یا به منظور کاهش زحمات مالیاتی از جمله بدهیهای نامپرداز استفاده میشود.
بخشودگی مالیات ممکن است به صورت کامل یا جزئی صورت بگیرد.
در بعضی موارد، دولت ممکن است بخشی از مالیات یا جریمههای مربوطه را کاهش دهد
یا به صورت تسویه بدهی، تسهیلات پرداخت یا تنظیم یک برنامه پرداخت مالیاتی متناسب با وضعیت مالیاتی فرد یا شرکت ارائه دهد.
بخشودگی مالیات میتواند به صورت موقت یا دائمی اجرا شود.
و میتواند در دستورات مالیاتی سالانه دولت یا در شرایط خاصی که ممکن است ایجاد شود، مورد استفاده قرار گیرد. در هر صورت، این یک ابزار قانونی است که برای تنظیم و تعدیل بار مالیاتی مورد استفاده قرار میگیرد.
درخصوص جریمه ماده ۳۶ قانون دائمی مالیات ارزش افزوده نیز شامل بخشودگی میگردد ولی با توجه به نرخ ۲۰۰ درصدی جریمه حتی پس از بخشودگی نیز مبلغ بسیار زیادی بایستی به عنوان جریمه باید پرداخت گردد ؛
در نتیجه برای تمامی امور مالیاتی خود بهتر است که با مشاور مالیاتی مشورت کرده و برنامه زمان بندی شده امور مالیاتی خود را تعیین نمایید.
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده ماده 36 و 37
ماده ۳۶- مؤدیان در صورت ارتکاب تخلفات ذیل علاوه بر پرداخت مالیات و عوارض، مشمول جریمههایی بهشرح زیر میباشند:
الف- تا زمان استقرار سامانه مؤدیان «موضوع قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان» عدم تسلیم اظهارنامه در هر دوره مالیاتی برای کلیه مؤدیان و بعد از استقرار سامانه مذکور برای آن دسته از مؤدیانی که از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع کردهاند: ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا دوبرابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر در ماده (۴) این قانون، هر کدام بیشتر باشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (۲۲) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان است که مؤدی به دلیل عدم ثبتنام در سامانه مؤدیان باید بپردازد.
ب- کتمان معامله، بیشاظهاری مالیات و عوارض خرید یا کماظهاری مالیات و عوارض فروش، ثبت معامله خود به نام غیر یا معامله غیر به نام خود، استناد به اسناد صوری و هر عمل دیگری که به کماظهاری مالیات یا استرداد غیرواقعی منجر شود: دو برابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر در ماده (۴) این قانون و در صورت تکرار تخلف قبل از دوسال، سه برابر مالیات پرداختنشده.
ج- دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز: دو برابر مالیات و عوارض دریافتی
جرائم مربوط به ماده 36 و 37 قانون مالیات بر ارزش افزوده، شامل جرایم ناشی از تخلفات در ارائه اظهارنامه و پرداخت مالیات و عوارض این قانون می شود.این جرایم شامل جریمه برای عدم تسلیم اظهارنامه، تأخیر در پرداخت مالیات و عدم ارائه اسناد و مدارک مورد نیاز می باشند.
ماده 36:
عدم تسلیم اظهارنامه:
جریمهای معادل دو برابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر یا ده میلیون ریال (بسته به اینکه کدام یک بیشتر باشد) در صورت عدم تسلیم اظهارنامه در مهلت مقرر.این جریمه برای مؤدیانی که از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع کردهاند نیز اعمال میشود.
عدم صدور فاکتور:
جریمهای معادل یک برابر مالیات متعلق به فاکتور در صورت عدم صدور فاکتور.
عدم درج صحیح قیمت:
در صورت عدم درج صحیح قیمت کالا در فاکتور، مبلغ یک برابر مابهالتفاوت مالیات متعلق جریمه اعمال میشود.
عدم تکمیل اطلاعات صورتحساب:
جریمهای معادل بیست و پنج درصد (25%) مالیات متعلق در صورت عدم تکمیل اطلاعات صورتحساب مطابق با نمونه اعلامی.
عدم ارائه اسناد و مدارک:
جریمهای معادل بیست و پنج درصد (25%) مالیات متعلق در صورت عدم ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک حسب مورد.
ماده 37:
تأخیر در پرداخت مالیات:جریمهای معادل دو درصد (2%) در ماه، نسبت به مالیات و عوارض پرداختنشده از زمان انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات، هریک که مقدم باشد.این جریمه با توجه به مفاد ماده 191 قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود.
ماده 37 قانون مالیات بر ارزش افزوده
تاخیر در پرداخت مالیاتها و عوارض موضوع این قانون در مواعد مقرر با رعایت مفاد ماده(19) قانون مالیاتهای مستقیم، موجب تعلق جریمهای به میزان دودرصد (2%) در ماه، نسبت به مالیات و عوارض پرداختنشده و مدت تاخیر از زمان انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات و عوارض، هریک که مقدم باشد، خواهد بود.جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
تبصره- چنانچه مودی خارج از اراده خود امکان پرداخت مالیات و عوارض موضوع این قانون را در مواعد مقرر نداشته باشد، میتواند به هیاتهای حل اختلاف مالیاتی اعتراض نماید. در صورتیکه ادعای مودی با ارائه اسناد و مدارک مثبته در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی پذیرفته شود، جریمه مذکور بخشیده میشود.
امتناع از عضویت در سامانه مؤدیان
جرم:امتناع از عضویت در سامانه مؤدیان
ماده قانونی: بند الف ماده 36
جریمه: ده میلیون (10.000.000) ریال یا دوبرابر مالیات و عوارض پرداخت نشده تا موعد مقرر در ماده (4) این قانون، هر کدام بیشتر باشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (22) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان است که مودی به دلیل عدم ثبت نام در سامانه مودیان باید بپردازد.
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده 1404
کتمان معامله یا بیش اظهاری مالیات و عوارض خرید
جرم: کتمان معامله یا بیش اظهاری مالیات و عوارض خرید یا کم اظهاری مالیات و عوارض فروش، ثبت معامله خود به نام غیر با معامله غیر به نام خود، استناد به اسناد صوری و هر عمل دیگری که به کم اظهاری مالیات با استرداد غیرواقعی منجر شود.
ماده قانونی: بند ب ماده ۳۶
جریمه: دوبرابر مالیات و عوارض پرداخت نشده تا موعد مقرر در ماده (۴) این قانون و در صورت تکرار تخلف قبل از دو سال، سه برابر مالیات پرداخت نشده.
دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز
جرم: دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز
ماده قانونی: بند ج ماده ۳۶
جریمه: دوبرابر مالیات و عوارض دریافتی
تأخیر در پرداخت مالیاتها
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: تأخیر در پرداخت مالیاتها و عوارض موضوع این قانون در مواعد مقرر با رعایت مفاد ماده (۱۹۱) قانون مالیاتهای مستقیم یکی دیگر از تخلفات ارزش افزوده است.
ماده قانونی: ماده ۳۷
جریمه: ٪۲ در ماه نسبت به مالیات و عوارض پرداخت نشده و مدت تأخیر از زمان انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات و عوارض هر یک که مقدم باشد، خواهد بود.
دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدمات معاف
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدماتی که معاف هستند و طبق قانون نباید از آنها مالیات یا عوارضی دریافت شود.
ماده قانونی: تبصره ۲ بند الف ماده ۹
جریمه: ۲ برابر مالیات و عوارض دریافتی (غیر قابل بخشودگی)
عدم عضویت و ثبت معاملات در سامانه توسط عرضهکنندگان کالاها و خدمات معاف
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: عدم عضویت و ثبت معاملات در سامانه توسط عرضهکنندگان کالاها و خدمات معاف و همچنین فعالان اقتصادی مستقر در مناطق آزاد و مناطق ویژه اقتصادی که حجم معاملات سالانه آنها از مبلغی که به پیشنهاد سازمان به تأیید هیئت وزیران میرسد، بیشتر باشد.
ماده قانونی: ماده ۱۲
جریمه: 9 درصد ارزش معاملات ثبت نشده در سامانه به همراه جریمه موضوع بند (ب) ماده (۲۲) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
در خصوص عرضهکنندگان کالا و خدمات طلا، جواهر و پلاتین
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: در خصوص عرضهکنندگان کالا و خدمات طلا، جواهر و پلاتین: کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور
ماده قانونی: جزء ۳ بند ب ماده ۲۶
جریمه: 9 درصد ارزش اصل طلا جواهر و پلاتین به همراه جریمه بند (ب) ماده ۳۶ (غیر قابل بخشودگی)
عدم پرداخت مالیات و عوارض شمارهگذاری توسط اشخاص حقوقی واردکننده
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: عدم پرداخت مالیات و عوارض شمارهگذاری توسط اشخاص حقوقی واردکننده و تولیدکنندگان انواع وسائط نقلیه حداکثر تا پانزدهم ماه بعد
ماده قانونی: تبصره ۵ ماده ۲۸
مجازات: ٪۱۰ مالیات و عوارض و در صورت تأخیر در پرداخت مشمول جریمه طبق ماده ۳۷ (غیر قابل بخشودگی)
عدم تسلیم اظهارنامه مربوط به عوارض سبز
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: عدم تسلیم اظهارنامه مربوط به عوارض سبز توسط واحدهای تولیدی صنعتی معدنی و خدماتی آلاینده حداکثر تا پایان ماه پس از انقضای دوره
ماده قانونی: تبصره ۱۱ ماده 27
مجازات: 10 درصد عوارض آلایندگی و در صورت تاخیر در پرداخت مشمول جریمه طبق ماده ۳۷ (غیر قابل بخشودگی)
عدم پرداخت عوارض وسائط نقلیه
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: عدم پرداخت عوارض سالانه و عوارض سالانه آلایندگی وسائط نقلیه تا پایان همان سال
ماده قانونی: تبصره ۷ ماده ۲۹
مجازات: 10 درصد عوارض سالانه و در صورت تاخیر بیش از یک ماه علاوه بر آن مشمول جریمه طبق ماده ۳۷ (غیر قابل بخشودگی)
ثبت سند انتقال بدون پرداخت مالیات
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: ثبت سند انتقال بدون پرداخت مالیات نقلوانتقال وسایل نقلیه توسط دفاتر اسناد رسمی و یا تعویض پلاک
ماده قانونی: تبصره ۱ ماده ۳۰
جریمه: 2 برابر مالیات پرداخت نشده
عدم پرداخت عوارض برونشهری
جرایم ماده 36 و 37 ارزش افزوده
جرم: عدم پرداخت عوارض برونشهری مسافر حداکثر تا پانزدهم ماه بعد
ماده 197 198 199 قانون ماليات مستقيم نسبت به اشخاصی که بشرح مقررات این قانون مکلف به تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات راجع به مودی میباشند، در صورتیکه از تسلیم آنها در موعد مقرر خودداری و یا برخلاف واقع تسلیم نمایند جریمه متعلق در مورد حقوق عبارت خواهد بود از ۲۰ % حقوق پرداختی و در خصوص پیمانکاری ۱ % کل مبلغ قرارداد و در هر حال با مودی متضامناً مسوول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود.
ماده 197 198 199 قانون ماليات مستقيم
دستورالعمل و بخشنامه
عدم تعلق جریمه موضوع ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم در صورت بارگذاری لیست حقوق در سامانه مالیات بر درآمد حقوق، در موعد مقرر
نظر به ابهام برخی از ادارات کل امور مالیاتی، در خصوص شمول یا عدم شمول جریمه موضوع ماده 197 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1394/04/31 با عنایت به بارگذاری لسیت های حقوق در سامانه مالیات بر درآمد حقوق و عدم ارسال نسخه فیزیکی آن به ادارات امور مالیاتی، متذکر می گردد:
از آنجا که ارسال لیست حقوق در موعد مقرر از طریق سامانه مالیات بر درآمد حقوق، به منزله تسلیم لیست مزبور به اداره امور مالیاتی محل، در اجرای مقررات موضوع ماده 86 قانون مالیات های مستقیم میباشد، لذا مطالبه جریمه موضوع ماده 197 قانون موصوف، به جهت عدم تسلیم فهرست یادشده به صورت فیزیکی از اشخاصی که در موعد مقرر، نسبت به ارسال و بارگذاری لیست حقوق کارکنان خود در سامانه مزبور اقدام نموده اند، موضوعیت نخواهد داشت.
ماده 197 قانون مالیات های مستقیم
شمول جریمه ای معادل ۲ درصد کل حقوق پرداختی در صورت عدم تسلیم فهرست دریافت کنندگان حقوق توسط دستگاه های دولتی به ادارات امور مالیاتی کشور
همانگونه که مستحضرید، به موجب حکم مقرر در ماده 86 قانون مالیات های مستقیم، «پرداختکنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلف اند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده 85 قانون مالیات مستقیم محاسبه و کسر و تا پایان ماه بعد ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافتکنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماههای بعد فقط تغییرات را صورت دهند». با توجه به اینکه حقوق کارکنان دستگاه های دولتی به صورت متمرکز از طریق خزانه داری کل( اداره کل خزانه در مرکز و یا خزانه معین استان حسب مورد) پرداخت می شود بعضاً دستگاه های موصوف از ارائه فهرست متضمن نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق موضوع ماده 86 قانون صدرالاشاره به اداره امور مالیاتی خودداری می نمایند، ضمن اعلام این مطلب که تسلیم فهرست موضوع ماده 86 قانون مزبور به خزانه داری به منزله تسلیم فهرست یاد شده به اداره امور مالیاتی محل نمی باشد، متذکر می گردد عدم تسلیم فهرست مذکور در موعد مقرر، به موجب ماده 197 قانون فوق الاشاره مشمول جریمه ای معادل 2% کل حقوق پرداختی خواهد بود. لذا خواهشمند است به کلیه ذیحسابی ها تأکید شود تا فهرست حقوق تخصیصی یا پرداختی به کارکنان خود را در مهلت مقرر قانونی (هر ماه تا پایان ماه بعد) فارغ از شمول یا عدم شمول مالیات و یا پرداخت حقوق از طرف خزانه داری کل، به ادارات امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.
سازمان امور مالیاتی کشور
شماره:200/9902
نحوه رسیدگی به پرونده های مالیاتی وکلای دادگستری
دستورالعمل
حسب بررسی های به عمل آمده راجع به نحوه رسیدگی،تشخیص و مطالبه مالیات از وکلای دادگستری و با ملاحظه مواردی از ایرادات و ناهماهنگی ها در فرآیند انجام کار و به منظور هماهنگی و اتخاذ رویه واحد و بهبود سطح کیفی رسیدگی به پرونده مالیاتی وکلای دادگستری، مقتضی است موارد ذیل مورد توجه و اقدام واقع گردد:
الف.جایگاه شغلی وکلا در قانون مالیاتهای مستقیم:
وکلای دادگستری از مؤدیان ردیف (5) بند (ب) ماده 96 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27 / 11 / 80 بوده که طبق مقررات مربوط مکلف به نگهداری دفتر درآمد و هزینه و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشتمل بر حساب درآمد و هزینه مطابق نمونه سازمان امور مالیاتی کشور می باشند.
ب. نکات قابل توجه در رسیدگی به پرونده مالیاتی وکلای دادگستری:
1_ در موارد تسلیم اظهارنامه مالیاتی و رسیدگی به دفاتر:
1_ 1- در اجرای مقررات بند 2 ماده 97 مالیات مستقیم و ماده 229 قانون مالیات های مستقیم نسبت به صدور برگ دعوت ارائه اسناد و مدارک از مؤدی اقدام و در تاریخ تعیین شده (با رعایت ماده 37 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات مستقیم) به محل فعالیت مؤدی مراجعه و صورت مجلس ارائه یا عدم ارائه دفاتر و اسناد و مدارک مربوط تنظیم گردد.
1_ 2- دفتر ابطال تمبر موضوع ماده 188 قانون مذکور از وکیل دریافت و موارد وکالت مالی و غیرمالی و میزان حق تمبر ابطالی برای هر کدام از آنها احصاء گردد.
1_ 3- قراردادهای وکالت از مؤدیان اخذ و مراتب با دفتر حق تمبر موضوع بند فوق و نیز درآمد و هزینه تطبیق داده شود.
1_ 4- صورتحساب های صادره مربوط به حق الوکاله ها را از مؤدی دریافت و از ثبت آن در دفاتر اطمینان حاصل گردد.
1_ 5- در صورت لزوم با استعلام از مراجع ذیربط نسبت به شناسایی درآمدهای مورد نظر اطمینان حاصل گردد.
1_ 6- لازم است وظایف و تکالیف قانون ی مؤدی در خصوص مقررات ماده 169 مکرر قانون مذکور مورد توجه قرار گیرد.
1_ 7- با بررسی سامانه های استخراج اطلاعات مالیاتی سازمان، میزان درآمد وکیل مربوط را استخراج و مراتب ثبت یا عدم ثبت آن در دفتر درآمد و هزینه کنترل گردد. همچنین در صورت عدم وجود اطلاعات در سامانه های مذکور،کد پیگیری مربوط را در گزارش رسیدگی درج نمایند.
1_ 8- در صورت رعایت مقررات مربوط در ثبت فعالیت های مالی و انجام تکالیف قانون ی در ارائه دفاتر و اسناد و مدارک و سایر مقررات مربوط در خصوص آیین نامه تحریر دفاتر موضوع ماده 95 قانون مالیات های مستقیم و دیگر مقررات موضوعه، تعیین درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی به دفاتر و برگشت هزینه های غیرقابل قبول مالیاتی انجام خواهد پذیرفت.
2_در موارد عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی و تشخیص علی الرأس:
2_ 1- در اجرای مقررات ماده 229 قانون مالیاتهای مستقیم نسبت به صدور برگ دعوت اسناد و مدارک اقدام گردد:
2_ 2- (ضمن اخذ دفترچه حق تمبر ابطالی موضوع ماده 188 قانون مالیات های مستقیم و احصای وکالت های مالی و غیرمالی و حق تمبر ابطالی، هر یک به عنوان یکی از قراین مالیاتی در جهت تعیین میزان حق الوکاله)، از آنجایی که طبق مقررات مربوط،درصدی از اختلاف مالی مورد نظر به عنوان حق تمبر منظور می گردد، لذا با توجه به میزان حق تمبر ابطالی و درصد آن، میزان حق الوکاله مشخص می گردد. همچنین در خصوص وکالت های غیرمالی لازم است با توجه به تعرفه های تعیین شده و عنداللزوم استعلام از اشخاص ثالث میزان حق الوکاله دریافتی مشخص گردد. همچنین لازم به ذکر است که در صورت عدم ارائه قراردادهای انجام وکالت، پیگیری ها و بررسی های لازم برای مشخص شدن میزان حق الوکاله به عمل آید.
2_ 3- با توجه به اینکه درآمد مؤدیان مورد نظر منحصر به انجام وکالت نمی باشد، لذا بررسی های لازم در خصوص شناسایی سایر درآمدها از قبیل حق المشاوره، تنظیم دادخواست،تنظیم لایحه،حق مطالعه پرونده و … به عمل آید.
2_ 4- لازم است ادارات امور مالیاتی در صورت نیاز و وجود اطلاعات نزد اشخاص ثالث، نسبت به انجام استعلام و دریافت اطلاعات لازم اقدام نمایند. همچنین مأموران مالیاتی که در رسیدگی به پرونده مالیاتی سایر اشخاص به موارد حق الوکاله پرداختی برخورد می نمایند مراتب را از طریق اداره کل متبوع به اداره ذیربط ارسال نمایند.
2_ 5- ادارات امور مالیاتی در صورت لزوم یا استعلام از مراجع ذیربط، نسبت به شناسایی سایر درآمدهای احتمالی مؤدی اطلاع حاصل نمایند.
2_ 6- وظایف و تکالیف قانونی مؤدی در خصوص مقررات ماده 169 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مورد توجه قرار گیرد.
2_ 7- در اجرای مقررات این ماده قانونی مأموران مالیاتی نسبت به جستجوی اطلاعات در سامانه های موجود اقدام و در صورت عدم وجود اطلاعات، شماره پیگیری مربوط در گزارش رسیدگی درج گردد.
2_ 8- ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که درآمدهای مربوط به وکالت نامه هایی که امور حقوقی مربوط به آنهاطی دو یا چند عملکرد به طول می انجامد، به تناسب هر سال در درآمد مشمول مالیاتی مؤدیان لحاظ گردد.
2_ 9- در صورت نیاز،ادارات امور مالیاتی می توانند نسبت به دریافت گردش حساب های صرفاً مربوط به شغل مؤدیان فوق با هماهنگی سازمان متبوع اقدام نمایند.
ج. سایر مقررات:
1_ وضعیت مالیات حقوق مستخدمین و کارکنان شاغل در دفاتر وکلاء مورد بررسی قرار گیرد، در صورت عدم انجام تکالیف قانون ی موضوعه علاوه بر انجام مقررات ماده 90 اصلاحی قانون موصوف،نسبت به اعمال جرائم موضوع ماده 197 و ماده 199 قانون مالیات های مستقیم اقدام گردد.
2_ وضعیت اجاری یا غیراجاری بودن محل دفاتر وکلاء، با رؤیت و دریافت تصویر اسناد مالکیت یا قراردادهای اجاره بررسی و ضمن درج در گزارش رسیدگی آنان، مراتب اجاری بودن محل به واحد مالیاتی مستغلات اعلام گردد.
د.تجمیع پرونده های مالیاتی وکلا و مشاورین حقوقی قوه قضاییه:
در این خصوص ادارات کل امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که پرونده های مؤدیان مذکور و نیز سایر افرادی که به نحوی به فعالیت های مشاوره ای اشتغال دارند نظیر مشاورین مالیاتی (اعم از رسمی و غیررسمی) در یک یا چند واحد مالیاتی حسب نیاز و تعداد پرونده ها تجمیع گردیده و رسیدگی به پرونده های مؤدیان فوق با استفاده از حداکثر توان تخصصی همکران انجام پذیرد.
با اتخاذ ملاک از ماده 11 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم، رؤسای امور مالیاتی ذیربط مسئول نظارت بر مأموران رسیدگی کننده و حسن اجرای مقررات و دستورالعملهای مرتبط می باشند.
نسبت به اشخاصی که به شرح مقررات این قانون مکلف به تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات راجع به مودی میباشند، در صورتی که از تسلیم آنها در موعد مقرر خودداری و یا بر خلاف واقع تسلیم نمایند، جریمه متعلق در مورد حقوق عبارت خواهد بود از :
دو درصد (2%) حقوق پرداختی و در خصوص پیمان کاری یک درصد (1%) کل مبلغ قرارداد و در هر حال با مودی متضامنا مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود.
ماده 197 قانون ماليات مستقيم
باب چهارم: درمقررات مختلفه- فصل هفتم- تشویقات و جرایم مالیاتی
نسبت به اشخاصی که به شرح مقررات این قانون مکلف به تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات راجع به مؤدی میباشند، در صورتی که از تسلیم آنها در موعد مقرر خودداری و یا بر خلاف واقع تسلیم نمایند، جریمه متعلق در مورد حقوق عبارت خواهد بود از ۲% حقوق پرداختی و در خصوص پیمان کاری ۱% کل مبلغ قرارداد و در هر حال با مؤدی متضامناً مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)
ماده 198 قانون مالیات های مستقیم
ماده 198 199 قانون مالیات های مستقیم
باب چهارم: درمقررات مختلفه- فصل هفتم- تشویقات و جرایم مالیاتی ماده 198 قانون مالیات های مستقیم
در شرکتهای منحله، مدیران تصفیه اشخاص حقوقی و در سایر شرکتها مدیران اشخاص حقوقی غیردولتی به طور جمعی یا فردی، نسبت به پرداخت مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی و همچنین مالیاتهایی که اشخاص حقوقی به موجب این قانون و قانون مالیات بر ارزش افزوده مکلف به کسر یا وصول یا ایصال آن میباشند و در دوران مدیریت آنها قطعی شده باشد با شخص حقوقی مسؤولیت تضامنی خواهند داشت. این مسؤولیت مانع از مراجعه ضامنها به شخص حقوقی نیست.
** به موجب بند (۴۹) ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۳۱/۰۴/۱۳۹۴ مجلس شورای اسلامی این ماده جایگزین شده است. (تاریخ اجرا از ۰۱/۰۱/۱۳۹۵) متن ماده حذف شده بدین شرح است: در شرکتهای منحله مدیران اشخاص حقوقی مجتمعاً یا منفرداً نسبت به پرداخت مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی و همچنین مالیاتهایی که اشخاص حقوقی به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال آن بوده و مربوط به دوران مدیریت آنها باشد با شخص حقوقی مسئولیت تضامنی خواهند داشت. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸) ماده 198 قانون مالیات های مستقیم
.* به موجب ماده (۸۸) قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب ۲۷ بهمن ماه ۱۳۸۰، عبارت در شرکتهای منحله» به ابتدای ماده افزوده شده است. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۸۱) خطاهای رایج در سامانه مودیان مالیاتی 1402
ماده 199 قانون ماليات مستقيم
باب چهارم: درمقررات مختلفه- فصل هفتم- تشویقات و جرایم مالیاتی
هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر است در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره علاوه بر مسؤولیت تضامنی که با مؤدی در پرداخت مالیات خواهد داشت، مشمول جریمهای معادل ده درصد (۱۰%) مالیات پرداخت نشده در موعد مقرر و دو و نیم درصد (۵/۲%) مالیات به ازای هر ماه نسبت به مدت تأخیر از سررسید پرداخت، خواهد بود.
ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
چنانچه مالیات توسط دریافت کننده وجوه پرداخت شود، در این صورت جریمه دو و نیم درصد (۵/۲%) موضوع این ماده تا تاریخ پرداخت مالیات توسط مؤدی مزبور از مکلفین به کسر و ایصال مالیات، مطالبه و وصول خواهد شد.
** به موجب بند (۵۰) ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۳۱/۰۴/۱۳۹۴ مجلس شورای اسلامی متن این ماده جایگزین متن ماده و تبصرههای قبلی آن شده است. (تاریخ اجرا از ۰۱/۰۱/۱۳۹۵) متن ماده حذف شده بدین شرح است: هر شخص حقیقی یا حقوقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر میباشد در صورت تخلف از انجام وظایف مقرره علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مؤدی در پرداخت مالیات خواهد داشت مشمول جریمهای معادل بیست درصد (۲۰%) مالیات پرداخت نشده خواهد بود.
تبصره ۱- در مواردی که مکلفین به کسر مالیات، وزارتخانه، شرکت یا مؤسسه دولتی یا شهرداری باشد مسئولین امر مشمول مجازات مقرر طبق قانون تخلفات اداری خواهند بود.
تبصره ۲- هرگاه مکلف به کسر مالیات شخص حقوقی غیردولتی باشد مدیر یا مدیران مربوط نیز علاوه بر مسئولیت تضامنی نسبت به پرداخت مالیات و جرایم متعلق به حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهند شد. این حکم شامل مدیر یا مدیران اشخاص حقوقی که برای پرداخت مالیاتهای مذکور در فوق به سازمان امور مالیاتی کشور تأمین سپردهاند نخواهد بود.
تبصره ۳- چنانچه کسر کننده مالیات شخص حقیقی باشد به حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
تبصره ۴- اقامه دعوی علیه مرتکبین نزد مراجع قضایی در خصوص تبصرههای (۲) و (۳) این ماده از طرف رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور به عمل خواهد آمد. (مصوب ۳ اسفند ۱۳۶۶، تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۶۸)
* به موجب ماده (۸۹) قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب ۲۷ بهمن ماه ۱۳۸۰، در تبصره (۲) ماده (۱۹۹) عبارت «وزارت امور اقتصادی و دارایی» به عبارت «سازمان امور مالیاتی کشور» اصلاح و در تبصره (۴) ذیل ماده عبارت «وزیر امور اقتصادی و دارایی» به عبارت «رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور» اصلاح شده است. (تاریخ اجرا از اول سال ۱۳۸۱) افزایش حد مجاز فروش از طریق سامانه تیکتینگ 1402
ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
قانون مالیاتهای مستقیم در سال ۱۳۶۶ در کشور تصویب شده است. نام دیگر قانون مالیاتهای مستقیم در ایران قانون مالیات بر درآمد است. دلیل این نام گذاری آن است که این مالیات به طور مستقیم و بدون واسطه توسط مأموران اداره دارایی از اموال و درآمد افراد گرفته میشود. این قانون بعدها اصلاحیههای متعددی از جمله ماده ۱۹۷ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم داشته است. این قانون از سال ۱۳۶۸ اجرا شده است. موضوع این مقاله تفسیر ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم است و به مسائل مختلف مربوط به این ماده از قانون میپردازد
قانون مالیاتهای مستقیم چیست؟
مالیات مستقیم به مالیاتی گفته میشود که بر درآمد و دارایی افراد تعلق میگیرد. اولین بار در زمان مشروطه تلاشهایی برای تصویب قانون مالیاتهای مستقیم صورت گرفت. از آن زمان تا کنون تغییرات و اصلاحیههای زیادی از جمله ماده اصلاحی ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم در این قانون صورت گرفته است. افراد مختلف و صنفهای کاری باید نسبت به پرکردن اظهارنامه و پرداخت مالیات اقدام نمایند؛ در غیر این صورت مرتکب جرم شده و مشمول جریمههای مختلف میشوند. مالیات مستقیم به صورت مستقیم و بدون واسطه توسط مأموران از مردم گرفته میشود. البته در صورتی که کارمند دولت باشید مالیات شما بهصورت خودکار از حقوق کسر میگردد. هم چنین در جهت رعایت عدالت اجتماعی اقشار کم درآمد از پرداخت مالیات معاف هستند. نوعی مالیات غیرمستقیم نیز از مردم گرفته میشود که به شکل افزایش قیمتی که روی اجناس کشیده میشود دریافت میشود.
قانون مالیاتهای مستقیم از ۵ باب و ۲۸۲ ماده قانونی
قانون مالیاتهای مستقیم از ۵ باب و ۲۸۲ ماده قانونی تشکیل شده است. باب اول اشخاص مشمول مالیات قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات بر دارایی، مالیات بر درآمد، مقررات مختلف قانون مالیاتهای مستقیم و سازمان تشخیص و مراجع مالیاتی قانون مالیاتهای مستقیم است. ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم در باب چهارم یعنی مقررات مختلف قانون مالیاتهای مستقیم جای میگیرد. این باب ماده ۱۹۶ تا ۲۰۲ را در بر میگیرد.
ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
جریمه ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم
ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم بیان میکند که مؤدیان مالیاتی باید در زمان مقرر اقدام به تسلیم مشخصات، فهرستها و قراردادها نمایند و در غیر این صورت مشمول جریمه میشوند. برای حقوق ۲۰ درصد حقوق و برای پیمانکاری معادل ۱ درصد مبلغ قرارداد میباشد. هم چنین مؤدی باید تضمین کند تا خسارتی که به دولت وارد شده است را جبران کند. دو واژهی پیمان و قرارداد معمولاً بهجای هم به کار میروند. از طرفی نیز دلیلی منطقی وجود ندارد که این ماده تنها به پیمانکاریهای خاصی مثل کارهای ساختمانی و … تعلق بگیرد. هم چنین تسلیم رونوشت قراردادها طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۴ قانون مالیاتهای مستقیم که مصوب اسفند ۱۳۶۶ الزامی میباشد.
بهصورت عرفی استفاده از لفظ پیمانکار میتواند در هر قراردادی صورت بگیرد. با استناد به گزارههایی که ذکر شد جریمه ۱ درصد به تنها به پیمانکاریهای ذکر شده در ماده ۹۹ یا ماده ۱۰۷ قانون مالیاتهای مستقیم تعلق نمیگیرد و اگر کارفرما از ارسال رونوشت قرارداد به اداره امور مالیاتی سرپیچی کند مشمول این جریمه قانونی خواهد شد.
ماده 197 قانون مالیات های مستقیم
عدم تعلق جریمه ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم
بخشنامه اخیر سازمان امور مالیاتی اعلام میدارد که در صورت ارسال الکترونیکی لیست مالیات حقوق، جریمه موضوع ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم تعلق نخواهد گرفت. ارسال لیست مالیات حقوق تا چند سال قبل تنها به روش فیزیکی انجام می گرفت و روش دیگری در دسترس نبود. امروزه روش جدیدی به نام روش ارسال الکترونیکی لیست مالیات حقوق وجود دارد که مشمول عدم تعلق جریمه ماده ۱۹۷ قانونهای مالیاتی مستقیم نیز میشود.
بخشنامه عدم تعلق جریمه ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم
عدم اطلاع برخی از کارکنان سازمان امور مالیاتی از این روش باعث شد تا سازمان بخشنامهای به شماره ۲۳۰/۹۶/۱۳۲ صادر کند. این بخشنامه اعلام میدارد: از آن جا که ارسال لیست حقوق در موعد مقرر از طریق سامانه مالیات بر درآمد حقوق، به منزله تسلیم لیست مزبور به اداره امور مالیاتی محل، در اجرای مقررات موضوع ماده ۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم میباشد، لذا مطالبه جریمه موضوع ماده ۱۹۷ قانون موصوف، به جهت عدم تسلیم فهرست یادشده بهصورت فیزیکی از اشخاصی که در موعد مقرر، نسبت به ارسال و بارگذاری لیست حقوق کارکنان خود در سامانه مزبور اقدام نمودهاند، موضوعیت نخواهد داشت.
اگر مؤدیان به موقع نسبت به پرداخت صورتحسابهای سود و زیان، اظهارنامه و ترازنامه یا ترتیب دادن پرداخت مالیات طبق اظهارنامه یا صورت حساب سود و زیان اقدام کنند، هشتاد درصد جریمهای که به آنان تعلق گرفته بخشیده خواهد شد. همچنین اگر مؤدیان تا یک ماه پس از تاریخ ابلاغ برگه قطعی مالیات به پرداخت مالیات اقدام کنند، از چهل درصد جرائمی که در این قانون ذکر شده معاف خواهند بود. ماده 197 قانون مالیات های مستقیم
جرائم اشخاص طبق ماده 197 ق م م
طبق مفاد این ماده اشخاص به شرح ذیل نسبت به تکالیف خود اقدام می نمایند:
تسلیم صورت راجع به مودی
تسلیم فهرست دریافت کنندگان حقوق
تسلیم هر نوع قرارداد پیمانکاری یا سایر قراردادها
تسلیم مشخصات مربوط به مودی مربوطه
جریمه متعلق در مورد حقوق، 2 درصد حقوق پرداختی و قرارداد پیمانکاری و سایر قراردادها، 1 درصد کل قرارداد می باشد.
جایزه، جریمه دیرکرد و بخشودگی تبصره 1 ماده 190 قانون مالیات های مستقیم
در ارتباط با جایزه خوش حسابی، جریمه دیرکرد و بخشودگی جریمه ماده فوق و تبصره های آن، هیئت عمومی شورای عالی مالیاتی به شرح ذیل اعلام رای نموده است:
جایزه خوش حسابی 1 درصد مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سررسید مقرر شامل حال پرداخت کنندگان حقوق بابت وصول و ایصال ( پرداخت ) مالیات بردرآمد حقوق بگیران نمی باشد.
در صورت عدم انجام تکالیف پرداخت کنندگان حقوق و تعلق جرائم مواد 197 و 199 ق م م ، جریمه 2/5 درصد مالیات به ازای هر ماه شامل حال آنها نمی شود.
بخشودگی 80 و 40 درصد جرائم مقرردر تبصره 1 ماده 190 ق م م شامل جرائم مفاد مواد 197 و 199 ق م م می گردد.
بخشودگی جریمه تبصره 1 ماده 190 قبل و بعد از ابلاغ
در صورتی که مالیات متعلقه قبل از صدور برگ مطالبه، پرداخت یا فهرست حقوق تسلیم شود
در صورتی که پرداخت مالیات و جرائم متعلقه بعد از ابلاغ برگ مطالبه مالیات حقوق و قبل از طرح پرونده در هیئت حل اختلاف مالیاتی صورت پذیرد
در این 2 حالت بخشودگی 80 درصد جریمه موضوع مواد 197 و 199 ق م م به آن تعلق می گیرد.
مزایای پایان خدمت
طبق بند 5 ماده 91 ق م م هزینه پایان خدمت پرسنل، معاف از مالیات بر درآمد حقوق می باشد.
ولی در مواقعی کارفرمایان با انعقاد قرارداد جدید با پرسنلی که قراداد خدمت آنها در سال قبل پایان یافته است و هزینه پایان کار خود را دریافت نموده اند، مبادرت به انعقاد قرارداد جدید می نمایند که در این حالت نه تنها خدمت آنها پایان نمی پذیرد، بلکه استمرار و ادامه نیز می یابد.
بنابراین مبالغی که در پایان مدت اینگونه قراردادها ( مدت معین ) به پرسنل پرداخت می شود و در سال بعد هم ادامه پیدا می کند، مشمول مالیات حقوق می باشد.
مفهوم اظهارنامه مالیاتی
همانطور که از مفاد ماده 110 ق م م استنباط میشود، اظهارنامه فرمتی است شامل ترازنامه و حساب سود و زیان، همراه با فهرست هویت شرکاء و سهامداران، با میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام ونشانی هر یک از شرکاء و سهامداران.
همچنین طبق مفاد ماده 86 ق م م لیست حقوق و دستمزد فهرستی است شامل نام و نشانی پرسنل حقوق بگیر کارفرما با میزان حقوق و مزایای نقدی و غیرنقدی و سایر موارد مصرح در ق م م و قوانین مرتبط که از طرف کارفرمای مربوطه تهیه و به اداراه امور مالیاتی محل فعالیت مودی ارسال می گردد.
مرور زمان مالیاتی حقوق
با توجه به صدر ماده 156 ق م م، اداره امور مالیاتی، اظهارنامه مودیان مالیات بر درآمد را در مورد ( درآمد هر منبع ) که در موعد مقرر تسلیم شده است را تا (یکسال ) از تاریخ انقضای مهلت مقرر برای تسلیم اظهارنامه رسیدگی نماید.
بنابراین و با توجه به اینکه هزینه حقوق و دستمزد و جدول متعلق به آن تابعی از اظهارنامه ماده 110 ق م م می باشد و به صراحت صدر ماده 156 ق م م به عنوان یک منبع درآمدی محسوب و به همراه سایر منابع درآمدی مندرج در اظهارنامه تسلیمی مورد رسیدگی اداره امور مالیاتی قرار میگیرد.
لذا مرور زمان مالیاتی حقوق در صورت تسلیم به موقع اظهارنامه 110 ق م م و در موعد مقرر قانونی، یکسال از تاریخ انقضای مهلت مقرر جهت تسلیم اظهارنامه می باشد.
شرط مشمولیت مرور زمان 5 سال مالیات حقوق
در دو مورد اداره امور مالیاتی، مالیات و جرائم متعلقه مربوط به حقوق را به موجب برگ تشخیص مالیات و رعایت مهلت مقرر 5 سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات موضوع ماده 157 ق م م از مودی مطالبه میکند:
در صورتی که کارفرما مالیات متعلق را در موعد مقرر و طبق مفاد ماده 86 ق م م پرداخت نکند
در مواقعی که مالیات را کمتر از میزان واقعی پرداخت نماید
در صورت کسر مالیات حقوق از طرف کارفرما و عدم پرداخت آن در موعد مقرر قانونی، وصول مالیات از نامبرده، مشمول مرور زمان نخواهد بود.
ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
جرائم مقرردرارتباط با ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
قانونگذار در این ماده 2 نوع جریمه درصورت تخلف نسبت به کسر و پرداخت مالیات مودیان دیگر جهت پرداخت کنندگان حقوق پیش بینی نموده است:
10 درصد جریمه مالیات پرداخت نشده در موعد مقررطبق مفاد ماده 86 ق م م
2/5 درصد جریمه مالیات به ازای هر ماه نسبت به ( مدت تاخیر ) از سررسید پرداخت مالیات
ابهامات موجود در ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
2 نوع ابهام در ماده یاد شده عبارتند از: ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
در قسمت اخیر پاراگراف اول، قانونگذار 2/5 درصد مالیات به ازای هر ماه نسبت به مدت تاخیر از سررسید پرداخت مالیات عنوان نموده است که به نظر می رسد مراد و منظور مقنن (جریمه 2/5 درصد) مد نظر بوده است. قانونگذار در پاراگراف دوم عبارت اشتباه (2/5 درصد مالیات) را تصحیح و عبارت درست آن را درج نموده است که به نظر میرسد این اشتباه بایستی اصلاح گردد. ماده 199 قانون مالیات های مستقیم
اصولا کسر و پرداخت مالیات تکلیفی به عهده کارفرما میباشد و در مواردی مانند تبصره 9 ماده 53 ق م م، قانونگذار مستاجرین را مکلف به پرداخت مالیات مال الاجاره نموده است که با توجه به پاراگراف دوم ماده 199 قانون مالیات های مستقیم دریافت کننده وجوه به صورت کلی تکلیفی در این زمینه نداشته بخصوص زمانی که از حقوق بگیران اشخاص بوده و طبق قانون حق مراجعه به اداره امور مالیاتی را ندارد، مگر اینکه نامبرده نیز دارای پرونده مالیاتی باشد که این مورد یکی از ابهام های اساسی این ماده قانونی میباشد.
جمع بندی
مالیات مستقیم بدون واسطه توسط سازمان امور مالیاتی دریافت میشود. در صورت عدم تسلیم اطلاعات و اظهارنامه یا صورت حساب و ترازنامه توسط مؤدیان مالیاتی، مشمول ماده ۱۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم میشوند. این ماده از قانون جریمهای معادل بیست درصد حقوق و برای پیمانکاران معادل یک درصد از مبلغ قرارداد است. به دلیل عرفی بودن لفظ پیمانکار در قراردادها، کارفرماها ملزم به ارسال رونوشت قرارداد به سازمان امور مالیاتی هستند. در صورت ارسال الکترونیکی مدارک، جریمه به افراد تعلق نخواهد گرفت و این موضوع با صدور بخشنامهای توسط اداره امور مالیاتی روشن شده است. در صورت پرداخت مالیات طبق صورت حساب و ترازنامه؛ هشتاد درصد جریمه و در صورت ترتیب دادن پرداخت تا یک ماه پس از تاریخ ابلاغ برگه قطعی چهل درصد جریمه بخشوده خواهد شد.
هزینه های قابل قبول مالیاتی ماده 147 و 148 قانون مالیاتهای مستقیم
ماده 147 و 148 قانون مالیاتهای مستقیم
هزینه های قابل قبول مالیاتی چیست؟
ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
هزینه های قابل قبول مالیاتی، هزینههای قانونی مشخصی است که طی یکسال مالیاتی، در جهت تحصیل درآمد توسط مودی پرداخت شود یا تخصیص یابد. برای اینکه هزینهای برای کسر از جمع درآمد سالانه، مورد قبول قرار گیرد، حداقل چند شرط لازم است.
اول اینکه هزینه انجام شده باید در زمره هزینههایی باشد که در قانون مالیات های مستقیم، به عنوان هزینه قابل قبول شناسایی شده باشد. دوم اینکه هزینه انجام شده، مربوط و در راستای تحصیل درآمد مالیات پذیر مودی صورت گرفته باشد.
هزینه های قابلقبول مالیاتی، فقط در مورد مالیات بر درآمد عملکرد است!
هزینه قابل قبول مالیاتی جهت کسر از جمع درآمد، در همه منابع درآمدی و مالیاتی قابل ابراز نیست بلکه صرفا در مورد مالیات بر درآمد عملکرد (مالیات مشاغل و اشخاص حقوقی) مصداق دارد. در مورد سایر منابع درآمدی و سایر مالیات ها مثل مالیات بر درآمد حقوق، مالیات بر درآمد نقل و انتقال، مالیات بر درآمد اجاره املاک و مالیات بر درآمد اتفاقی، هزینه قابل قبول مصداق ندارد. ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
از سوی دیگر تمامی مودیان مشمول مالیات بر درآمد عملکرد، شامل همه اشخاص حقوقی و نیز تمامی صاحبان مشاغل مشمول مالیات، میتوانند از امکان کسر هزینه از جمع درآمد، با رعایت شرایط قانونی مربوطه، استفاده کنند.
ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
شرایط هزینه قابل قبول مالیاتی
برای اینکه هزینه مودی، قابل کسر از جمع درآمد وی باشد چندین شرط برای هزینه لازم است؛ انجام هزینه باید مستند به مدارک باشد. صرف ابراز یا ادعای هزینه توسط مودی بدون ارائه مدارک دال بر پرداخت یا تخصیص آن موجب قبول هزینه نیست بلکه ابراز هزینه حتما باید با ارائه مدارک متعارف دال بر پرداخت یا تخصیص آن توسط مودی نزد اداره مالیاتی به اثبات برسد. بنابراین لازم است تمام هزینه های خود را برای تحصیل درآمد هنگام پرداخت یا تخصیص، بر اساس مقررات مالیاتی مستند سازی کنید.
هزینه های قابل قبول مالیاتی ماده ۱۴۷
طبق ماده ۱۴۷ قانون مالیتهای مستقیم، هزینه های قابل قبول مالیاتی براي تشخيص درآمد مشمول ماليات به شرحی که ضمن مقررات اين قانون مقرر میگردد عبارت است از هزينههايی که در حدود متعارف متكی به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصيل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط با رعايت حدنصابهای مقرر باشد. در مواردی که هزينهای در اين قانون پيشبينی نشده يا بيش از نصابهای مقرر در اين قانون بوده ولی پرداخت آن به موجب قانون و يا مصوبه هيئت وزيران صورتگرفته باشد قابل قبول خواهد بود.
تبصره ۱: از لحاظ مقررات این فصل، کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع ماده (۹۵) این قانون که مکلف به نگهداری دفاتر میباشند، در حکم موسسه محسوب میشوند. همچنین هزینه های قابل قبول مالیاتی در مورد سایر صاحبان مشاغل نیز قابل پذیرش است.
تبصره ۲: هزینههای مربوط به درآمدهایی که به موجب این قانون از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات با نرخ صفر بوده یا با نرخ مقطوع محاسبه میشود؛ به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی شناخته نمیشوند.
تبصره ۳: پذیرش هزینههای پرداختی قابل قبول مالیاتی موضوع این قانون که به شیوه تهاتری انجام نشود، از مبلغ دویست میلیون ریال به بالا منوط به پرداخت یا تسویه وجه آن از طریق سامانه (سیستم بانکی) خواهد بود. ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
۱) در حدود متعارف متکی به مدارک باشند: یعنی بتوان با ارائه اسناد و مدارک مثبته وقوع هزینه را اثبات کرد. مدارک مثبته میتواند صورتحساب معتبر، مدارک پرداخت معتبر و… باشد.
۲) منحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه در دوره مالی مربوط باشد: این مورد به اصل تطابق هزینه با درآمد و ارتباط هزینه با موسسه مربوطه اشاره دارد. بر این اساس هزینه انجام شده باید برای کسب درآمد در همان موسسه انجام شده باشد و تاریخ تحقق هزینه هم مربوط به سال مالی باشد که اظهارنامه آن ارسال شده است.سازمان امور مالیاتی
۳) حدنصابهای مقرر شده بابت هزینه ها رعایت شده باشد: شرط پذیرش برخی از هزینهها توسط سازمان امور مالیاتی رعایت سقف تعیین شده برای آن است. نمونه این مورد هزینه ماموریت خارجی است. هزینه مازاد بر سقف تعیین شده مورد قبول واقع نمیشود.
۴) هزینههای مربوط به درآمدهای معاف مورد قبول نیست: نکته مهمی که در این ماده ذکر شده این است که هزینههایی که برای کسب درآمدهای معاف از مالیات یا مالیات با نرخ صفر یا مالیات مقطوع انجام میگردد، به عنوان هزینه مورد قبول نیست و در رسیدگی مالیاتی کنار گذاشته میشود و شما نمیتوانید هزینه آن را از درآمدهای مشمول خود کسر کنید.
۵) پرداخت هزینههای بالای ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال از طریق سیستم بانکی: این مورد قبلاً در قانون مالیاتهای مستقیم وجود نداشت و در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم که در تیر ماه ۱۳۹۴ به تصویب رسید لحاظ شده است. با توجه به این تبصره، هزینههای بالای ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باید علاوه بر دارا بودن سایر شرایط ذکر شده در ماده ۱۴۷ از طریق سیستم بانکی به حساب فروشنده واریز شده باشد.
هزینه های قابل قبول مالیاتی ماده ۱۴۸
ماده 148 قانون مالياتهای مستقیم
طبقه بندی هزینه های قابل قبول مالیاتی ماده ۱۴۸
در ماده ۱۴۷ اصول کلی و در ماده ۱۴۸ مصداقهایی از هزینههای معمول مورد استفاده در تمام بنگاههای اقتصادی را فهرست وار آورده است و شرایط اختصاصی پذیرش هزینه رو بیان میکند. اما در مورد نحوه ثبت آنها و چگونگی نمایش آنها در اظهارنامه و صورتهای مالی صحبتی نشده است.
بند ۱ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
قیمت خرید کالای فروخته شده و با قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده.
بند ۲ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
هزینههای استخدامی متناسب با خدمت کارکنان بر اساس مقررات استخدامی موسسه به شرح زیر:
الف: حقوق یا مزد اصلی و مزایای مستمر اعم از نقدی یا غیرنقدی. (مزایای غیرنقدی به قیمت تمام شده برای کارفرما)
ب: مزایای غیرمستمر اعم از نقدی و غیرنقدی از قبیل خواروبار، بهره وری، پاداش، عیدی سال ۱۴۰۲، اضافه کار، هزینه سفر و فوق العاده مسافرت. نصاب هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران به منظور رفع حوائج موسسه ذیربط طبق آییننامههایی خواهد بود که از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران میرسد تعیین خواهد شد.
نکته مهم: مطابق بخشنامه ۲۸۳۴۵ مورخ ۱۸/۷/۱۳۸۵، صرفا وجوه پرداختی بابت بازخرید مرخصی کارکنان وفق مقررات موضوعه به استناد بند(۲) ماده ۱۴۸ ق.م.م به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی تلقی میگردد.
ج: هزینههای بهداشتی و درمانی و وجوه پرداختی بابت بیمههای بهداشتی و عمر و حوادث ناشی از کار کارکنان.
د: حقوق بازنشستگی، وظیفه، پایان خدمت طبق مقررات استخدامی موسسه و خسارت اخراج و بازخرید طبق قوانین موضوعه مازاد بر مانده حساب ذخیره مربوط.
ه: وجوه پرداختی به سازمان تامین اجتماعی طبق مقررات مربوط و همچنین تا میزان سه درصد (۳%) حقوق پرداختی سالانه بابت پس انداز کارکنان بر اساس آیین نامهای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
و: معادل یک ماه آخرین حقوق و دستمزد و همچنین مابه التفاوت تعدیل حقوق سنوات قبل که به منظور تأمین حقوق بازنشستگی و وظیفه و مزایای پایان خدمت، خسارت اخراج و بازخرید کارکنان موسسه ذخیره میشود. این حکم نسبت به ذخایری که تاکنون در حساب بانکها نگهداری شده است نیز جاری خواهد بود.
ز: پرداختی به بازنشستگان موسسه حداکثر تا سقف یک دوازدهم معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیاتهای مستقیم.
بند ۳ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
کرایه محل موسسه در صورتی که اجاری باشد، مالالاجاره پرداختی طبق سند رسمی و در غیر اینصورت در حدود متعارف.
بند ۴ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
اجاره بهای ماشین آلات و ادوات مربوط به موسسه در صورتی که اجاری باشد.
بند ۵ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
مخارج سوخت، برق، روشنایی، آب، مخابرات و ارتباطات.
بند ۶ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات و دارایی موسسه.
بند ۷ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
حق الامتیاز پرداختی و همچنین حقوق و عوارض و مالیاتهایی که به سبب فعالیت موسسه به شهرداریها و وزارتخانهها و موسسات دولتی و وابسته به آنها پرداخت میشود. (به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیاتهایی که موسسه به موجب مقررات این قانون ملزم به کسر از دیگران و پرداخت آن میباشد و همچنین جرایمی که به دولت و شهرداریها پرداخت میگردد.
نکات بند ۷ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
هزینه مالیات بر درآمد مطابق استانداردهای حسابداری به عنوان هزینه شناخته میشود اما از جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی نیست.
مالیاتهای تکلیفی اگر به درستی کسر و پرداخت شده باشد اصلا هزینه محسوب نمیگردد. اما اگر دریافت کننده وجه قبول نکند که مالیات از وی کسر گردد آن را به عنوان هزینه در دفاتر ثبت میکنیم اما جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی نیست.
جرائم پرداختی به دولت و شهرداریها جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی نیست اما جریمه پرداخت شده به بانک ها به استناد رای ۱۲۳۵۶/۴/۳۰ مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۷۱ مورد قبول است.
نکته مهم: مطابق بخشنامه شماره ۲۰۰۶۴/۲۰۰ مورخ ۱۱/۱۰/۱۳۹۱، در صورتی که طبق قوانین و مقررات مربوط عدم انجام تکلیف به تبعیت از سوی اشخاص مشمول جریمهای شناخته شود، این جرایم با توجه به عدم پیش بینی آن در قانون مالیاتهای مستقیم و مقررات ذیربط به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی در تشخیص درآمد مشمول مالیات قابل پذیرش نخواهد بود.
شایان ذکر است برابر بند (۱۸) ماده ۱۴۸ ق.م.م، جریمههایی که برای انجام عملیات موسسه به بانکها، صندوق تعاون، صندوقهای حمایت از توسعه بخش کشاورزی و همچنین موسسات اعتباری غیر بانکی مجاز و شرکتهای واسپاری (لیزینگ) دارای مجوز از بانک مرکزی پرداخت شده یا تخصیص یافته باشد، جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی میباشد.
بند ۸ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
هزینههای تحقیقاتی، آزمایشی و آموزشی، خرید کتاب، نشریات و لوحهای فشرده، هزینهصهای بازاریابی تبلیغات و نمایشگاهی مربوط به فعالیت موسسه، بر اساس آیین نامهای که به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد.
نکات بند ۸ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم:
هزینه بازاریابهای تحت استخدام موسسه که در لیست بیمه حضور دارند جز سرفصل حقوق تلقی میگردد و راه اثبات این هزینه کنترل لیستهای حقوق میباشد اما در رابطه با سایر بازاریابها باید صورتحساب معتبر وجود داشته باشد.
مخارج تبلیغات قبل از بهره برداری باید تحت سرفصل دارایی ثبت گردد و طی ۱۰ سال مستهلک گردد.
هزینههای آموزش پرسنل در صورتی که مرتبط با فعالیت موسسه باشد و در قالبهای مختلف مانند همایش، ضمن خدمت و یا دورههای کوتاه مدت انجام میشود مورد قبول است اما هزینه ادامه تحصیل دانشگاهی جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی تلقی نمیشود.
بر اساس ماده ۱۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم، هزینههای مورد تایید برای مشخص کردن درآمد مشمول مالیات، بر اساس مقررات این قانون، هزینههایی است که باید در اسناد و مدارک مربوط به درآمد شرکت، ثبت و تنظیم آن بر اساس معیارهای سازمان مالیاتی باشد؛ در صورت عدم ثبت این هزینهها در قانون یا بیشتر بودن از حد نصاب آن، پرداخت آن باید بر طبق قانون و مصوبههای هیئت وزیران باشد تا مورد تایید امور مالیاتی قرار بگیرد.
تبصره ۱: بر طبق این تبصره، اشخاص حقیقی و حقوقی و صاحبان کسب و کار که مشمول ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم هستند، موظفاند از دفاتر و مدارک خود نگهداری کنند؛ زیرا این دفاتر جزو اسناد موسسه محسوب میشوند.
تبصره ۲: هزینههای مرتبط با درآمدهایی که به سبب این قانون از پرداخت مالیات معاف هستند یا مشمول مالیات با مبالغ صفر میشوند یا با نرخ عادی محاسبه میگردند، به عنوان هزینههای مورد تایید مالیاتی محسوب نمیشوند.
تبصره ۳: این تبصره که اهمیت زیادی دارد، بیان میکند که پذیرش هزینههای پرداختی مورد تایید مالیاتی ذکر شده در این قانون، اگر از طریق معامله پایاپای صورت نپذیرد و از مبلغ 50,000,000 ریال بیشتر باشد، باید پرداخت یا تسویه پول، از طریق سامانه بانکی انجام شود.
ماده 147 قانون مالیات های مستقیم
هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات بشرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر میگردد عبارت است از هزینه هائی که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد موسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حد نصابهای مقررباشد. در مواردیکه هزینه ای در این قانون پیش بینی نشده یا بیش از نصابهای مقرر در این قانون بوده ولی پرداخت آن به موجب قانون و یا مصوبه هیأت وزیران صورت گرفته باشد قابل قبول خواهد بود. تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱)- از لحاظ مقررات این فصل، کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع ماده (۹۵) این قانون که مکلف به نگهداری دفاتر میباشند، در حکم موسسه محسوب میشوند. همچنین هزینههای قابل قبول مالیاتی در مورد سایر صاحبان مشاغل نیز قابل پذیرش است تبصره 2 ماده 147 قانون مالیاتهای مستقیم (الحاقی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱)- هزینههای مربوط به درآمدهایی که به موجب این قانون از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات با نرخ صفر بوده یا با نرخ مقطوع محاسبه میشود، به عنوان هزینههای قابل قبول مالیاتی شناخته نمیشوند. تبصره 3 ماده 147 قانون مالیاتهای مستقیم (الحاقی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱)- پذیرش هزینههای پرداختی قابل قبول مالیاتی موضوع این قانون که به شیوه تهاتری انجام نشود از مبلغ پنجاه میلیون (۰۰۰ /۰۰۰ /۵۰) ریال به بالا منوط به پرداخت یا تسویه وجه آن از طریق سامانه (سیستم) بانکی خواهد بود.
دستورالعمل و بخشنامه ماده 147 قانون مالیاتهای مستقیم
ارسال آیین نامه حمایت از مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران خصوصی و غیردولتی آثار غیر منقول و بافت های تاریخی – فرهنگی ثبت شده در فهرست آثار ملی و تاریخی، فرهنگی و با ارزش
به پیوست تصویر آیین نامه حمایت از مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران خصوصی و غیردولتی آثار غیر منقول و بافت های تاریخی – فرهنگی ثبت شده در فهرست آثار ملی و تاریخی، فرهنگی و با ارزش، موضوع تصویب نامه شماره 48393/ت58183هـ مورخ 1400/05/06 هیئت محترم وزیران که به موجب ماده 3 آن مقرر گردید:« هزینه تعمیر، مرمت، تکمیل، تجهیز فضا، حفاظت، نگهداری، احیا، بیمه و معرفی آثار غیر منقول تاریخی – فرهنگی پرداختی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی با تأیید وزارت به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی محسوب می شود.» جهت اجرا ارسال می گردد.
بنابراین هزینه هایی که توسط اشخاص مشمول آئین نامه یادشده (اعم از حقیقی و حقوقی) مطابق ماده مذکور انجام شده باشد، در صورت تأیید وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در زمره هزینه های قابل قبول مالیاتی قرار میگیرد.
ابلاغ آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده ۶۳ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
تصویر آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده 63 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویب نامه شماره 121347/ت55520هـ مورخ 1399/10/23 هیئت محترم وزیران (تصویر پیوست)، به شرح ذیل جهت اجراء، ارسال می شود:
ماده 1- در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1– سازمان: سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.
2– فضاهای آموزشی: کلاس، کارگاه، آزمایشگاه، اتاق سمعی- بصری و اتاق رایانه (مطابق برنامه زیرنظام تأمین فضا، تجهیزات و فناوری وزارت آموزش و پرورش).
3– فضاهای پرورشی: اتاق پرورشی، نمازخانه، کتابخانه، سالن اجتماعات، اتاق بهداشت، اتاق مشاور، کانون فرهنگی- هنری، دارالقرآن ها، اردوگاه ها و اتاق تشکل های دانش آموزی (مطابق برنامه زیرنظام تأمین فضا، تجهیزات و فناوری وزارت آموزش و پرورش).
ماده 2- هزینه های کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی در احداث، توسعه، تکمیل و تجهیز فضاهای آموزشی و پرورشی، خوابگاه های شبانه روزی و سالن های ورزشی وابسته به وزارت آموزش و پرورش که در چهارچوب مصوبات شورای برنامه ریزی و توسعه استان انجام می شود، پس از تأیید سازمان به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب می شود.
ماده 3 – ادارات امور مالیاتی مکلفند هزینه های انجام گرفته در چهارچوب این آیین نامه را به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی بپذیرند.
هزینههای قابل قبول مالیاتی: بررسی ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم
چکیده:
در قانون مالیاتها، واژه “هزینه” به صورت رسمی تعریف نشده است؛ اما ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ مالیات مستقیم به هزینههای قابل قبول مالیاتی اشاره دارند. برای توضیح این مفهوم، استانداردهای حسابداری به عنوان منبع اصلی مورد بهرهبرداری قرار میگیرند.
مقدمه:
تعریف هزینه به عنوان مجموع مخارج اقتصادی که یک واحد کسب و کار در طول عملیات خود برای کسب درآمد تحمل میکند، اساسی است. این هزینهها، عوامل کلیدی در کاهش سود و در نتیجه، کاهش مالیات میباشند.
تعریف هزینه قابل قبول:
بنگاههای اقتصادی، به منظور اداره امور و انجام فعالیتها، موظف به تحمل هزینههایی هستند. هزینه قابل قبول، هزینهای است که در طول سال مالی، برای تحصیل درآمد توسط مودی پرداخت یا تخصیص یافته است.
هزینههای قابل قبول مالیاتی چیست؟
هزینههای قابل قبول مالیاتی، هزینههای قانونی مشخصی هستند که در جهت تحصیل درآمد، مودی پرداخت میکند یا تخصیص مییابد. برای قابلیت کسر این هزینهها از جمع درآمد، برخی شرایط باید رعایت گردد.
شرایط هزینه قابل قبول مالیاتی:
بر اساس ماده ۱۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم، هزینههای قابل قبول مالیاتی باید:
در حدود متعارف باشند: بر اساس اسناد و مدارک معتبر اثبات شود.
منحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه باشد: تطابق هزینه با درآمد و ارتباط با موسسه مشخص باشد.
حدنصابهای مقرر رعایت شود: سقف تعیین شده برای هر هزینه توسط سازمان امور مالیاتی رعایت گردد.
هزینههای مربوط به درآمدهای معاف مورد قبول نباشد: هزینههای معاف از مالیات یا با نرخ صفر یا مالیات مقطوع، قابل قبول نباشد.
پرداخت از طریق سیستم بانکی: هزینههای بالای ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باید از طریق سیستم بانکی واریز شود.
طبقه بندی هزینههای قابل قبول مالیاتی بر اساس ماده ۱۴۸
بند ۱: قیمت خرید کالای فروخته شده و مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده
این بند مربوط به قیمت خرید کالاها و مواد مصرفی است که به صورت مستقیم در تولید کالاها یا ارائه خدمات مورد استفاده قرار گرفتهاند. ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
بند ۲: هزینههای استخدامی ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
این بند شامل هزینههای مرتبط با استخدام کارکنان موسسه میشود، از جمله حقوق و مزایای نقدی و غیرنقدی، مزایای غیرمستمر، هزینههای بهداشتی و درمانی، حقوق بازنشستگی، وجوه پرداختی به سازمان تامین اجتماعی و سایر وجوه مرتبط با استخدام.
بند ۳: کرایه محل موسسه ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
هزینه کرایه محل موسسه در صورت اجاره با قیمت متعارف در این بند قرار میگیرد.
بند ۴: اجاره بهای ماشینآلات و ادوات ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
این بند شامل هزینه اجاره ماشینآلات و ادوات مرتبط با فعالیت موسسه میشود.
بند ۵: هزینههای مخابرات و ارتباطات ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
مخارج مرتبط با سوخت، برق، روشنایی، آب، مخابرات و ارتباطات به عنوان هزینههای قابل قبول مالیاتی در نظر گرفته میشوند.
بند ۶: وجوه پرداختی بابت انواع بیمهها
هزینههای مربوط به بیمههای عملیاتی، بیمه تکمیلی ،بهداشتی و عمر، و سایر انواع بیمهها در این بند قرار دارند.
بند ۷: حقوق الامتیاز و مالیاتهای پرداختی به دولت و شهرداریها
این بند شامل حقوق الامتیاز، حقوق و عوارض پرداختی به دولت و شهرداریها میشود.
بند ۸: هزینههای تحقیقاتی، آزمایشی و آموزشی، خرید کتاب و نشریات، و هزینههای بازاریابی
در این بند، هزینههای مرتبط با تحقیقات، آزمایشها، آموزشها، خرید کتاب و نشریات، و هزینههای بازاریابی قابل قبول مالیاتی میباشند.
ماده 147 قانون مالیاتهای مستقیم هزینههای قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحی است که ضمن مقررات این قانون مقرر میگردد، عبارتاند از هزینههایی که در حدود متعارف متکی به اسناد و مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد موسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حد نصابهای مقرر باشد در مواردی که هزینهای در این قانون پیشبینینشده یا بیش از حد نصابهای مقرر در این قانون بوده ولی پرداخت آن بهموجب این قانون و یا مصوبه هیئت وزیران صورتگرفته باشد، قابلقبول خواهد بود .
– تبصره 1: اشخاص حقیقی و حقوقی و صاحبان مشاغل (کسب کار) که مشمول ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم هستند، موظفاند از دفاتر خود نگهداری کنند و در حکم موسسه محسوب میشود همچنین هزینههای قابلقبول مالیاتی در مورد سایر صاحبان مشاغل نیز قابلپذیرش است.
– تبصره 2: هزینههای مرتبط با درآمدهایی که به سبب ان قانون از پرداخت مالیات معاف هستند یا مشمول مالیات با مبالغ صفر میشوند یا با نرخ مقطوع محاسبه میگردد بهعنوان هزینههای مورد تأیید مالیاتی شناخته نمیشوند.
– تبصره 3: این تبصره از اهمیت زیادی برخوردار است، بیان میکند که پذیرش هزینههای پرداختی قابلقبول مالیاتی موضوع این قانون که به شیوه تهاتری انجام نشود از مبلغ ۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال به بالا پرداخت یا تسویه وجه آن از طریق سامانه (دستگاه) بانکی خواهد بود.
هزینههای قابل قبول مالیاتی طبق 148
بهای تمام شده کالای فروخته شده و یا مواد مصرفی که در آن کالا یا خدمت فروش رفته استفاده شده است.
هزینههای مربوط به حقوق اصلی کارکنان طبق لیست بیمه به همراه مزایای مستمر و غیرمستمر
هزینههای بیمه درمانی و عمر و حوادث و آتشسوزی
مبلغ اجاره ماشینآلات و مسائل مربوط به آن.
اجاره محل بهشرط آن که اجاری باشد.
هزینههایی عبارتاند از آب، تلفن، برق مصرفی، سوخت و ارتباطات .
وجوه پرداختنی به سازمان تأمین اجتماعی بابت بیمه کارکنان
وجوه پرداختی بابت خرید داراییها
ضایعات تولید
هزینه و مخارج کرایه حملونقل
3درصد حقوق پرداختی سالانه بابت پس انداز کارکنان، قابل قبول است.
هر نوع زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که پس از رسیدگی به دفاتر و با توجه به مقررات مربوطه، محرز شود، از درآمد سال مالیاتی یا سال های بعد، استهلاک پذیر بوده و هزینه مورد تایید شناخته می شود.
کلیه حق الزحمه های پرداختی از قبیل حق العملی، حق الوکاله وحق المشاوره وهزینه های حسابرسی و خدمات مالی و حسابداری و حسابرسی و اداری و بازرسی های قانونی تا هزینه های نرم افزار و پشتیبانی شبکه همگی هزینه های قابل قبول است.
کلیه هزینه های مرتبط با تسهیلات از موسسات مالی و اعتباری و همچنین کارمزد و جریمه های دیرکرد وام ها مورد تایید است.
کلیه هزینه های انجام شده برای اکتشاف و بهره برداری معادن برای وزارت صنعت و معدن مورد قبول است.
هر نوع هزینه ای که مرتبط با تبلیغات و خدمات پس از فروش و گارانتی کالا مورد قبول است.
استهلاک (طبق ماده 149)
آن قسمت از داراییهای استهلاکپذیر که بر اثر بهکارگیری یا گذشت زمان یا سایر عوامل و بدون توجه به تغییر قیمتها ارزش آن کاهش مییابد و همچنین هزینههای تأسیس قابل استهلاک بوده و هزینههای استهلاک آنها جزو هزینههای قابلقبول تلقی میشود. مقررات مربوط به استهلاکهای داراییهای استهلاکپذیر شامل جدول استهلاکها و چگونگی اجرای آن با رعایت استاندارد حسابداری توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه میشود و ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
تبصره 1: افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای اشخاص حقوقی با رعایت استانداردهای حسابداری مشمول پرداخت مالیاتبردرآمد نیست و هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی بهعنوان هزینههای قابل قبول محسوب نمیشود.
تبصره 2: درصورتیکه براثر فروش مال قابل استهلاک یا مسلوب المنفعه شدن ماشینآلات زیانی متوجه موسسه گردد زیان حاصل معادل ارزش مستهلک نشده دارایی منهای حاصل فروش در حساب سود و زیان همان سال است. ماده 147 قانون مالياتهای مستقیم
حکم این تبصره درمورد داراییهای تجدید ارزیابی شده نسبت به ارزش دفتری بدون اعمال تجدید ارزیابی جاری است.
هزینههای غیرقابلقبول
پاداش اعضای هیئتمدیره
کاهش ارزش داراییها (سرمایهگذاری و موجودی کالا)
هزینه مرخصی (درصورتیکه پرداخت نشده)
هزینههایی که مربوط به داراییها است که مالکیت آن متعلق به واحد رسیدگی نیست.
هزینههای غیرمتعارف و عدم وجود ارائه مدارک مثبته و پرداخت
نکات مهم:
– برای هر یک از بندها، اطلاعات و مدارک قانونی معتبر باید ارائه شود.
– مطابق بند ۷، جرایم پرداختی به دولت و شهرداریها به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب نمیشوند.
نتیجه:
۱. هزینههای قابل قبول مالیاتی بر اساس ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم، هزینههایی هستند که در جهت تحصیل درآمد مؤسسه تخصیص یافته یا پرداخت میشوند.
۲. این هزینهها باید در حدود متعارف باشند و شرایطی مانند منحصراً مربوط به تحصیل درآمد مؤسسه و رعایت حدنصابهای مقرر باید رعایت گردد.
۳. ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم شش بند را برای طبقهبندی هزینههای قابل قبول مالیاتی ارائه میدهد، از جمله هزینههای استخدامی، کرایه محل موسسه، اجاره بهای ماشینآلات، هزینههای مخابرات و ارتباطات، وجوه پرداختی بابت بیمهها، حقوق الامتیاز، و هزینههای تحقیقاتی و بازاریابی.
۴. ارائه اسناد و مدارک قانونی برای تمام بندها امر ضروری است.
۵. جرایم پرداختی به دولت و شهرداریها به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب نمیشوند.
جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ به همراه مقایسه با سال 1402
برای اینکه درک بهتری از میزان حقوق سال 1403 به دست آورید، تمامی موارد مرتبط با حقوق سال 1403 را در جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ مشخص کردهایم.
اقلام حقوق
سال ۱۴۰۲ (بر مبنای ریال)
سال 1403 (بر مبنای ریال)
حداقل دستمزد روزانه
1,769,428
2,388,728
حداقل دستمزد ماهانه
53,082,840
71,661,840
مزد هر ساعت کاری
241,286
325,888
مزد هر ساعت اضافه کاری
337,800
469.607
حق مسکن
9,000,000
9,000,000
بن خواربار
11,000,000
14,000,000
پایه سنوات( افراد با حداقل 1 سال سابقه کار)
2,100,000
2,100,000
حق اولاد (یک فرزند)
5,308,284
7,166,184
حق اولاد (دو فرزند)
10,616,568
14,332,368
حق تاهل
–
5,000,000
حداقل حقوق کارگران متاهل بدون فرزند (با حداقل یکسال سابقه کار)
73,082,840
99,661,840
حداقل حقوق با یک فرزند
80,491,124
108,928,024
حداقل حقوق با دو فرزند
85,799,408
116,094,208
مفاد بخشنامه حقوق سال 1403
طی بخشنامه مذکور و بر اساس مصوبه شورایعالی کار، حداقل دستمزد کارگران مشمول قانون کار اعم از اینکه دارای قرارداد دائم و یا موقت باشند با 35.3درصد افزایش ،روزانه2.388.728 ریال تعیین شده است.که ماهیانه 30 روزه رقم 71.661.840 ریال می شود.
طبق بند 2 بخشنامه حقوق سال 1403 مقرر شده است،به کارگران دارای بیش از یک سال سابقه کاری،و کارگرانی که یکسال از دریافت آخرین پایه سنوات آنها گذشته باشد روزانه مبلغ 70.000 ریال نیز پایه سنوات به آنها پرداخت گردد. براین اساس ماهانه به کارگران واجدالشرایط مذکور مبلغ 210هزارتومان پایه سنوات به حقوق پایه آنها اضافه خواهد شد.
میزان افزایش سایر سطوح دستمزدی سال 1403
در بخشنامه مذکور بند 1 درمورد افزایش مزد کارگران دارای سابقه شغلی (سایر سطوح مزدی) مقرر شده است : طبق مصوبه شورایعالی کار از ابتدای سال1403 درآمد ماهانه این کارگران به میزان 22درصد نسبت به آخرین مزد سال ١402 افزایش و بعلاوه مبلغ ثابت روزانه 230،026 ریال به حقوق آنها نسبت به سال 1402 افزوده گردد.
سایر مزایا سال 1403
1.طبق بند 3 بخشنامه حقوق سال 1403 کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار مبلغ 14.000.000 ریال برای افراد متاهل و مجرد بصورت یکسان ماهانه تعیین گردیده است.
2.طبق بند 4 بخشنامه حقوق سال 1403 کمک هزینه مسکن کارگری مبلغ 9.000.000 ریال ماهانه بدون تغییر نسبت به سال 1402 تعیین گردیده است.
3.طبق بند 5 بخشنامه حقوق سال 1403 حق تاهل مبلغ 5.000.000 ریال ماهانه اعم از زن و مرد تعیین گردیده است.حق تاهل برای اولین بار در بخشنامه حقوق از ابتدای سال 1403 تعیین و قابل پرداخت می باشد.
نکته :
طبق تبصره 1 بند 2 بخشنامه مزد سال 1403 “پرداخت مبلغ پایه سنواتی برای کارگران مشمول طرح طبقه بندی مشاغل ، با در نظر گرفتن رقم پایه سنوات برای گروه یک با توجه به دستورالعمل و جدول اعلامی توسط اداره کل روابط کار و جبران خدمت صورت می گیرد.
حقوق اداره کار 1403 چقدر است؟ جدول حداقل حقوق وزارت کار 1403
حداقل دستمزد کارگران در سیصد و بیست و نهمین نشست شورای عالی کار با افزایش 35.3 درصدی به میزان ۸ میلیون و ۲۰۸ هزار تومان تعیین شد. بر اساس آخرین اخبار میتوان به موارد زیر درباره حقوق سال 1403 اشاره کرد:
حق اولاد از ۵۳۷ هزار تومان به ۷۱۶,۶۰۰ تومان افزایش یافت.
بن خوار و بار از ۱.۱ میلیون تومان به ۱.۴ میلیون تومان افزایش یافت.
حق مسکن بدون تغییر ۹۰۰ هزار تومان باقی ماند.
حق تأهل ۵۰۰ هزار تومانی برای اولین بار برای کارگر خانم و آقا در نظر گرفته شد.
بنابراین حداقل دریافتی یک کارگر با دو فرزند از ۸میلیون و ۵۰۹ هزار تومان امسال به ۱۱ میلیون ۶۰۹ هزار تومان افزایش یافت.
دستمزد سایر سطوح کارگری ۲۲ درصد به اضافه ماهانه ۶ میلیون و ۹۰۰ هزارو ۷۸۰ ریال تعیین شد.
بر اساس جدول حقوق و دستمزد 1403، حداقل دستمزد روزانه برای کارگران و کارمندان به 2,388,728 ریال افزایش خواهد یافت. همچنین حداقل حقوق ماهانه بدون در نظر گرفتن سایر مزایا 71,661,840 ریال خواهد بود.
جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ حداقل حقوق و مزایای وزارت کار ..
حقوق وزارت کار 1403 برای افراد دارای مدرک دیپلم چقدر است؟
به نظر میرسد که مدرک تحصیلی نباید تاثیری در میزان حقوق دریافتی داشته باشد و تمام کارگران باید مبلغ 71,661,840 ریال یعنی حداقل حقوق وزارت کار 1403 را دریافت کنند. با این حال در برخی از شرکتها با توجه به قوانین شرکت و طبقه بندی مشاغل، حقوق کارگران بر اساس مدرک تحصیلی تعیین می شود و ساختار و مقدار مشخصی ندارد.
افزایش حقوق سربازان در سال 1403 چقدر است؟
حداقل حقوق سرباز مجرد در سال آینده ۶۰ درصد دریافتی پایور باشد یعنی نزدیک ۶ میلیون تومان در مناطق غیر عملیاتی و ۷.۵ میلیون تومان در مناطق عملیاتی. همچنین حداقل حقوق سرباز متاهل در مناطق عملیاتی در سال آینده ۹ میلیون تومان تعیین شد. حقوقهای جدید سربازان از فروردین ۱۴۰۳ اجرایی خواهد شد.
در اجرای ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳ حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه مجرد مشغول در مناطق غیر عملیاتی معادل ۶۰ درصد حداقل دریافتی پایور، حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه مجرد مشغول در مناطق عملیاتی معادل ۷۵ حداقل دریافتی پایور و حداقل دریافتی ماهانه سربازان وظیفه متاهل بدون فرزند معادل ۹۰ درصد دریافتی حداقل دریافتی پایور است.
نرخ افزایش حقوق بازنشستگان 1403 چقدر است؟
حداقل حکم حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیرو های مسلح و سایر صندوقهای وابسته به دستگاههای اجرائی متناسب با سنوات خدمت به میزان نود میلیون (۹۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تعیین میشود.
جدول حقوق سال 1403
جدول مالیات حقوق 1403
بر اساس لایحه بودجه 1403، افرادی که درآمد ماهانه آنها کمتر از 12 میلیون تومان است، از پرداخت مالیات معاف هستند. به این ترتیب افرادی که حداقل دستمزد را دریافت میکنند، مبلغی به عنوان مالیات حقوق پرداخت نخواهند کرد. بنابراین نرخ مالیات بر حقوق 1403 به صورت پلکانی محاسبه و کسر خواهد شد:
نسبت به مازاد 120.000.000 ریال تا 165.000.000 ریال
%۱۰
نسبت به مازاد 165.000.000 ریال تا 270.000.000 ریال
%۱۵
نسبت به مازاد 270.000.000 ریال تا 400.000.000 ریال
%۲۰
400.000.000 ریال به بالا
%۳۰
نرخ سالانه مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی در سال 1403 چقدر است؟
نسبت به مازاد (۱،۴۴۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال تا (۱،۹۸۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال
10%
نسبت به مازاد (۱،۹۸۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال تا (۳،۲۴۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال
15%
نسبت به مازاد (۳،۲۴۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال تا (۴،۸۰۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال
20%
نسبت به (۴،۸۰۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال به بالا
30%
کلیه افرادی که در قبال ارائه خدمت در دستگاهها تحت هر عنوان از جمله ساعتی، روزمزد، قراردادی، حقالتدریس، حقالتحقیق، حقالزحمه، حق نظارت، حقالتألیف و پاداش شورای حل اختلاف دریافتی دارند، مشمول حکم این بند هستند.
اعضای هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی و آموزشی و قضات دادگستری از شمول این حکم مستثنی و مشمول ماده (۸۵) «قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم» مصوب سال ۱۳۹۴ هستند. مفاد این بند در خصوص درآمد مشمول مالیات حاصل از عناوین برشمرده شده فوق که از مصادیق درآمد مواد (۸۲) و (۸۳) «قانون مالیاتهای مستقیم» نباشند، نیز جاری است.
آیا افزایش حقوق در سال ۱۴۰۳ به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
یکی از سوالت مهم کسانی که بیمه بیکاری دریافت میکنند و از این طریق مجبور به تامین معیشت خود هستند مسئله میزان تاثیر افزایش ۲۰% حقوق در سال ۱۴۰۳ بر مبلغ بیمه بیکاری است؟
آیا افزایش حقوق ۲۰% به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
بیمه بیکارید درسال ۱۴۰۳ چقدر افزایش مییابد؟
بر مبنای قانون کار، مبلغ بیمه بیکاری برابر با ۵۵ درصد از حقوق پایه است. و چنانچه مبلغ افزایش سالانه حقوق از ۵۵ درصد بیشتر باشد، افزایش سالانه حقوق به بیمه بیکاری تعلق نمیگیرد.
میزان افزایش سقف مالیاتی اصناف و مشاغل در سال 1403 چقدر است؟
خبرها حاکی از آن است که نحوه مالیات ستانی در بودجه در حال اصلاح است و سازمان امور مالیاتی پیشنهاد داده که سقف معافیتهای مالیاتی کارکنان و کارمندان با افزایش ۲۵ درصدی، از ۱۰ میلیون تومان در ماه به ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سقف معافیت مالیاتی اصناف و مشاغل نیز با افزایش ۱۱۰ درصدی از ۴۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در سال به ۱۰۰ میلیون تومان برسد.
آیا افزایش حقوق به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
افراد زیادی به دلیل از دست دادن شغل خود مجبور به تامین معیشت از طریق بیمه بیکاری هستند. با منتشر شدن خبر افزایش حقوق 20 درصدی در ماه گذشته برای کارگرانی که حداقل حقوق را دریافت میکنند، این سوال برای کسانی که از بیمه بیکاری استفاده میکنند به وجود آمده که بیمه بیکاری در سال 1403 چقدر افزایش مییابد؟ بر اساس قانون کار، بیمه بیکاری برابر با 55 درصد حقوق پایه است. در صورتی که افزایش سالانه حقوق از 55 درصد بیشتر باشد آنوقت افزایش سالانه حقوق به بیمه بیکاری نیز تعلق میگیرد.
حداقل دستمزد چیست؟ توسط چه مرجعی تعیین میشود؟
قبل از اینکه با فرایند نحوه تعیین حداقل دستمزد کارگران آشنا شویم، بهتر است تعریف حداقل دستمزد را بررسی کنیم. بر اساس تعریفی که سازمان بین المللی کار ارائه داده است، حداقل دستمزد مبلغی است که در ازای کار یا خدمتی در مدت معین به کارگر پرداخت میشود و هیچ فرد یا قرارداد جمعی نمی آن را کاهش دهد. پرداخت حداقل دستمزد توسط قانون کار تضمین شده است و باید کفاف معاش کارگر و خانواده وی را با توجه به شرایط اقتصادی بدهد.
جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ حداقل حقوق و مزایای وزارت کار ..
در نتیجه، حداقل دستمزد باید به گونهای تعیین شود که متناسب با شرایط اقتصادی کشور باشد و حداقل هزینههای زندگی کارگر را تأمین کند. با توجه به تغییرات مداوم شرایط اقتصادی، شورای عالی کار به عنوان متولی تعیین حداقل دستمزد کارگران، هر ساله مبلغ حداقل حقوق کارگران را اعلام میکند. بعد از تعیین حداقل حقوق کارگران، شرکتها، کارگاهها و کارفرمایان با استفاده از نرم افزار مالی میتوانند حقوق کارگران خود را محاسبه و در موعد مقرر به آنها پرداخت کنند.
شورای عالی کار چگونه حداقل دستمزد را مشخص میکند؟
شورای عالی کار، متشکل از اعضای مختلفی است که با همکاری یکدیگر بر طبق قانون کار و شرایط اقتصادی کشور در مورد حداقل دستمزد کارگران تصمیم گیری میکنند. برای اینکه حقوق متقابل کارگران و کارفرمایان رعایت شود و مبلغ اعلامی توسط شورای عالی کار متناسب با شرایط اقتصادی باشد، اعضای مختلفی در این شورا فعالیت میکنند.
به جز وزیر کار و امور اجتماعی، سایر اعضای این شورا در دورههای دوساله انتخاب میشوند. کارکرد شورا به گونهای است که نمایندگانی از همه طرفها در آن حضور داشته باشند و در نتیجه تبعیت از تصمیم گیریهای آن طبق قانون برای کارفرمایان و کارگران الزام آور است.
حقوق و دستمزد و براساس حداقل حقوق تعیین شده
کارفرمایان با استفاده از سیستم حقوق و دستمزد و براساس حداقل حقوق تعیین شده توسط شورای عالی کار، باید دستمزد کارگران خود را پرداخت کنند. در ماده 41 قانون کار، وظیفه شورای عالی کار تعیین حداقل دستمزد است و آن را محدود به زمان خاصی نکرده است. به این ترتیب اگر شرایط اقتصادی کشور دست خوش تغییرات شدیدی شود که نیاز به تعیین مجدد حداقل دستمزد باشد، شورای عالی کار باید در طول سال در میزان حداقل حقوقها تجدید نظر کند.
حداقل حقوق کارگران سال ۱۴۰۳ چقدر است؟
حقوق کارگران سال ۱۴۰۳ توسط هیات وزیران و شورای عالی کار ۳۵.۳% به تصویب رسیده است. شورای عالی کار، اعلام می کند حداقل دستمزد روزانه ۱۴۰۳ برابر با ۲.۳۸۸.۷۲۸ ریال می باشد. حداقل حقوق قانون کار ۱۴۰۳ برابر با ۱۱۱,۰۷۰,۰۰۰ ریال است. همچنین پایه سنوات ماهیانه، حق اولاد، حق مسکن و بن کارگری در سال ۱۴۰۳ نیز افزایش پیدا کرده و کارمندان می توانند موارد فوق را در فیش حقوقی خود مشاهده نمایند.
لازم به ذکر است که کارگران دارای فرزند و سابقه کار باید حقوق بیشتری نسبت به سالهای قبلی دریافت کنند. مطابق ماده ۶۸ قانون تامین اجتماعی، یکی از شرایط پرداخت حق اولاد آن است که بیمهشده حداقل سابقه پرداخت حق بیمه به مدت ۷۲۰ روز کاری را داشته باشد.
از الان فکر اکثریت کارگران این می باشد که میزان افزایش حقوق و دستمزد در سال ۱۴۰۳ چقدر می تواند باشد. با توجه به نوسانات قیمت روز افزون کشور، کارگران انتظار دارند تا کارفرما دستمزد بالایی را برایشان در نظر بگیرد و کارفرمایان با وضعیت نه چندان مناسب اقتصادی برایشان سخت است که حقوق و دستمزد بالایی را برای کارگران پرداخت کنند.
لازم به ذکر است که شورای عالی کار برای اینکه هر دو طرف را راضی نگه دارد، حداقل حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ را ۳۵.۳% اضافه کرده است. برای محاسبه دقیق تر حقوق و دستمزد ، عیدی، سنوات و… می توانید در کلاس های آموزش حقوق و دستمزد سرای حسابدار شرکت کنید.
شورای عالی کار دستمزد روزانه را ۲۳۸.۸۷۲ ریال و حق مسکن ۹۰۰.۰۰۰ هزار تومان و حق بن و خوار بار ۱.۴۰۰.۰۰۰ ریال افزایش داده است.
و اما جواب این سوال شما: حداقل حقوق سال ۱۴۰۳ چقدر است؟ در جواب باید بگوییم که حداقل حقوق برای یک کارگر بدون سابقه قبلی ۱۱,۱۰۷,۰۰۰ میلیون تومان می باشد.
جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۳ حداقل حقوق و مزایای وزارت کار
حداقل حقوق 1403 چقدر است؟
قطعا هر ساله با وجود تورم و افزایش قیمت ها و هزینه ها افزایش دستمزدها ضروری است که با احتساب تورم هر سال باید افزایش یابد. البته با نگاهی به چند سال اخیر می بینیم که درصد افزایش حقوق با افزایش هزینه ها همخوانی ندارد و هر سال افزایش حقوق به میزان قابل توجهی کمتر از افزایش هزینه ها است.
حداقل حقوق ۱۴۰۳
طبق ماده ۴۱ قانون کار، حقوق و دستمزد هر ساله افزایش می یابد و پایه سنوات و همچنین حق مسکن، حق بیمه، خوار و بار، در پایان سال قبلی به وسیله شورای عالی اعلام می شود. لازم به ذکر است که هر ساله افزایش حقوق به دو صورت اعلام می شود:
افزایش سایر سطوح
افزایش حداقل حقوق
معمولا افزایش حداقلی حقوق درصد نسبتا بالاتری به افزایش سایر دارد، افزایش حداقل حقوق همیشه درصد بالاتری به افزایش سایر سطوح دارد و یک مبلغ ثابتی به درصد افزایش، افزوده می شود که در سطح حداقل حقوق، بتوان در هر دو روش یک مبلغی را بدست آورند.
حقوق دریافتی سربازان در سال ۱۴۰۳ چقدر است؟
طبق مصوبه ماده ۴۵ قانون خدمت وظیفه عمومی در سال ۱۳۶۳ حداقل دریافتی سربازان مجرد که درمناطق غیرعملیاتی مشغول به خدمت هستند معادل ۶۰ درصد حداقل دریافتی پایور و در مناطق عملیاتی ۷۵ درصد تعیین شده است. برای سربازان متاهل بدون فرزند معادل ۹۰ درصد حداقل دریافتی پایور است.
بر مبنای این مصوبه حداقل دریافتی سربازان مجرد در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۰ درصد پایور یعنی مبلغی معادل ۶ میلیون تومان برای خدمت در مناطق غیر عملیاتی و ۷.۵ میلیون تومان در مناطق غیرعملیاتی تعیین شده است. این مبلغ برای سربازان متاهل معادل ۹ میلیون در مناطق عملیاتی است. و این مصوبات از فروردین ۱۴۰۳ قابل اجرا میباشد.
نرخ افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۳
حداقل حقوق بازنشستگان مشمول صندوق بازنشستگی کشوری، سازمان تامین اجتماعی، نیروهای مسلح و دیگر صندوقهای وابسته در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۹۰ میلیون ریال معادل ۹ میلیون تومان تعیین شده است.
میزان نرخ ماهیانه مالیات بر حقوق در سال ۱۴۰۳ چقدر است؟
در سال ۱۴۰۳ یکی از منبع درآمدهای اصلی دولت که توجه خاصی به آن شده است بحث دریافت مالیات است. مالیات بر حقوق یکی از راههای کسب درآمد دولت در سال ۱۴۰۳ بصورت پلکانی محاسبه و کسر خواهد شد.
طبق موصبات افرادی که درآمد ماهانه آنها کمتر از ۱۲.۵ میلیون تومان باشد از پرداخت مالیات بر حقوق معاف هستند.
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان 1402 – 1403
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان 1402 / 1403
قانون تسهیل تکالیف مودیان در اجرای پایانه های فروشگاهی تصویب شد. شورای نگهبان در آذر ماه 1402 لایحه اصلاحی وزارت امور اقتصادی و دارایی در خصوص قانون تسهیل سامانه مودیان را تصویب نمود؛ بدین ترتیب این قانون از ابتدای دی ماه 1402 لازم الاجرا است. در این مطلب آموزش رایگان مالیات همراه ما باشید تا شما عزیزان را با متن قانون تسهیل تکالیف مودیان آشنا نماییم.
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
قانون تسهیل سامانه مودیان در اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان در 10 ماده و یک تبصره به شرح زیر در تاریخ 1402/9/16 تصویب و در تاریخ 1402/9/18 طی اطلاعیهای از سوی سازمان مالیاتی ابلاغ شد.
قانون تسهیل تکالیف مودیان 1403
تعیین تاریخ دقیق ثبت نام اشخاص (حقیقی و حقوقی) در سامانه مودیان
ماده 1- الزام مودیان به ثبت نام در سامانه مودیان مالیاتی و صدور صورتحساب الكترونیكی موضوع قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1398/7/21 با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ شرح فراخوان مودیان مالیاتی برای اجرای تکالیف سامانه مودیان به شرح زیر است:
نوع شخص
فراخوان قطعی ثبت نام در سامانه مودیان
1-كلیه شركتهای پذیرفته شده در بورس و فرابورس، شركتهای دولتی و سایر دستگاههای اجرایی مشمول ماده (5) قانون مدیریت خدمات كشوری مصوب 1368/08/07 و نیز سایر اشخاص حقوقی
به استثنای اشخاص حقوقی موضوع ماده (16) قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده
1402/7/1
2- كلیه اشخاص باقیمانده (اشخاص حقیقی گروه اول و دوم و سوم)
به علاوه اشخاص حقوقی موضوع ماده (16) قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده
1402/10/1
فراخوان ثبت نام مشمولین سامانه مودیان بر اساس قانون تسهیل پایانه فروشگاهی
تاریخهای مذكور در این ماده قطعی و غیر قابل تغییر است و در صورت هرگونه تخطی از رعایت آنها مطابق قوانین مربوط، با متخلفان برخورد میشود.
خوب است بدانید:
به منظور رعایت مواعد زمانی موضوع بندهای (1) و (2) این ماده، سازمان برنامه و بودجه كشور مكلف است به ازای هر ماه تاخیر نسبت به مواعد مزبور، به میزان پنج درصد (5%) و تا سقف پنجاه درصد (50%) از منابع اختصاصی سازمان مالیاتی موضوع ماده (217) ق.م.م مصوب 1366/12/3 را كاهش دهد. پس از اینكه سازمان مالیاتی به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی امكان صدور و ارسال صورتحسابهای الكترونیكی توسط كلیه مودیان را فراهم نمود، درصدهای كاهش یافته به حالت قبل باز میگردد.
تبصره- اشخاص حقوقی موضوع ماده (16) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/3/2 مشمول بند (2) این ماده هستند.
تعیین مهلت و میزان بخشودگی جرایم قانون پایانه فروشگاهی
ماده 2- سازمان مالیاتی میتواند تا پایان سال 1403 تا صد در صد (100%) جریمههای موضوع ماده (22) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان را مورد بخشودگی قرار دهد.
نحوه تولید اظهارنامه مودیان ثبت نام نشده در سامانه تا پایان سال 1403
ماده 3- تا پایان سال 1403 صورتحسابهایی که در سامانه مودیان صادر نشده است، قابل قبول است. در این مدت سازمان مالیاتی مکلف است با استفاده از اطلاعات موجود در سامانه مودیان در پایان هر دوره، نسبت به تهیه اظهارنامه برای کلیه مودیان اقدام کند. پس از پایان هر دوره، مودی یک ماه فرصت دارد تا با ثبت خرید و فروشهایی که صورتحسابهای آنها در سامانه مودیان صادر نشده است، اظهارنامه ارسال شده توسط سازمان را تکمیل و از طریق سامانه مودیان به سازمان مسترد نماید.
!نکته: صورتحسابهای الکترونیکی با رعایت ماده (9) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مورد تایید بوده و قابل رسیدگی نیستند.
فراخوان کلیه مشمولین ارزش افزوده جهت ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده تا پایان سال 1403
ماده 4- سازمان مالیاتی موظف است مودیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشدهاند، مطابق جدول زمانبندی که توسط رییس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد، تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید. مودیان موضوع این ماده تا زمانی که توسط سازمان مالیاتی فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند.
دریافت کننده مشمول جریمه تبصره (2) بند الف ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 بوده و وجه دریافتی باید به پرداخت کننده مسترد شود. همچنین مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مودیان، مادامی که توسط سازمان مالیاتی فراخوان نشدهاند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمیگردد.
تشریح تکالیف دستگاههای دولتی و اجرایی در قبال سامانه مودیان
تکالیف سازمان امور مالیاتی کشور
ماده 5- در ابتدای ماده (2) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان جمله «کلیه اشخاص مشمول مکلفند به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، نسبت به ثبت نام در سامانه مودیان اقدام کنند» به جمله «سازمان مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ لازم لاجرا شدن این ماده نسبت به ثبت نام و عضویت کلیه مودیان در سامانه مودیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. همچنین سازمان موظف است حداکثر ظرف یک هفته پس از ثبت نام مودیان در نظام مالیائی، نسبت به ثبت نام و عضویت و نیز تخصیص كارپوشه اختصاصی به آنها در سامانه مودیان اقدام نماید. در صورت عدم اجرای حكم فوق توسط سازمان، مودیانی كه در نظام مالیاتی ثبت نام کردهاند، مشمول جرائم مربوط به عدم عضویت یا عدم ثبت نام در سامانه مودیان نمیشوند.» اصلاح میگردد.
تکالیف بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
ماده 6- دو تبصره به عنوان تبصرههای (1) و (3) به ماده (5) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان به شرح زیر الحاق میشود و عنوان تبصره این ماده به تبصره (2) تغییر مییابد:
تبصره 1- بانک مركزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف دو ماه، مطابق ساختار اعلامی توسط سازمان، به رسید پرداخت صادرشده توسط دستگاههای كارتخوان و گزارش الكترونیكی دریافتی از درگاههای الكترونیكی پرداخت، شماره منحصربه فرد مالیاتی تخصیص دهد و آن را در رسید یا گزارش پرداخت مذكور درج نماید. همچنین بانک مركزی موظف است اطلاعات رسید یا گزارش پرداخت هر روز را حداكثر تا پایان روز بعد به سامانه مودیان منتقل كند.
تکالیف مربوط به دستگاههای اجرایی
تبصره 3- كلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده (29) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14 و ماده (5) قانون مدیریت خدمات كشوری و سازمانهای وابسته به آنها كه حسب مقررات قانونی متولی رصد و دریافت اطلاعات مربوط به جریان كالا و خدمات از مبادی تولید و واردات تا سطح خرده فروشی از طریق سامانههای دولتی از قبیل سامانه جامع تجارت ایران و سامانه ثبت الكترونیكی معاملات نفتی (ثامن) موضوع قانون مبارزه با قاجاق كالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات و الحاقات بعدی هستند، موظفند با رعایت الزامات صدور صورتحساب الكترونیكی موضوع این قانون اطلاعات مذكور را به ترتیبی كه سازمان مقرر میكند به سامانه مودیان منتقل كنند. در این صورت مودیان تكلیفی در خصوص ثبت مجدد اطلاعات یا صدور مجدد صورتحساب الكترونیكی معاملات مذكور ندارند.
اصلاح حدنصاب صدور صورتحساب الکترونیکی
ماده 7- در ماده (6) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان عبارتهای «بیشتر از سه برابر فروش اظهارشده» و «بیش از سه برابر معافیت سالانه» به عبارتهای «بیشتر از پنج برابر فروش اظهارشده»، و «بیش از پنج برابر معافیت سالانه» اصلاح میشود. همچنین در این ماده بعد از عبارت «که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، باشد» عبارت «در صورتی که فروش اظهارشده مودی در دوره مشابه سال قبل که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، کمتر از معافیت سالانه موضوع ماده (101) ق.م.م باشد، پنج برابر معافیت سالانه موضوع ماده اخیرالذکر ملاک عمل خواهد بود.» اضافه میشود.
ماده 8- ذیل فصل سوم قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان یک ماده به عنوان ماده (14) مکرر به شرح ذیل الحاق میشود:
«ماده 14 مکرر- به منظور تسهیل تکالیف مودیان مشمول این قانون، سازمان میتواند مودیانی که میزان فروش سالانه آنها کمتر از بیست و پنج برابر معافیت موضوع ماده (84) ق.م.م باشد را از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف نماید. ماخذ محاسبه مالیات و عوارض مودیان مذکور با توجه به میزان فروش آنها در هر دوره مالیاتی و ضریبی که توسط سازمان تعیین میشود، محاسبه و مالیات آن پس از کسر اعتبار قابل قبول، دریافت میشود.
ضریب مذکور بر اساس نوع کسب وکار، ترکیب اقلام خریداری شده مودی که در سامانه مودیان ثبت شده و با توجه به نرخ مالیات بر ارزش افزوده اقلام خریداری و فروخته شده مودی در چهارچوب آیین نامه اجرائی این ماده که ظرف یک ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن آن، توسط سازمان تهیه شده و به تصویب هیات وزیران میرسد، محاسبه میگردد.
در صورت خرید سایر مودیان از مودیانی که از معافیت موضوع این ماده، استفاده میکنند خریدهای مذکور مبنای محاسبه اعتبار مالیاتی نیست و به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته نمیشود. همچنین مصرف کنندگان نهائی که از مودیان مذکور خرید کنند، مشمول حکم ماده (18) این قانون نمیشوند.
رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی مودیان با میزان فروش سالانه بیشتر از نصاب موضوع این ماده، (با رعایت تبصرههای (1) و (2) این ماده) از ابتدای دومین دوره بعد از اتمام دوره عبور فروش سالانه از میزان فوق صورتحساب الکترونیکی محسوب نمیشود.
تبصره 1- به منظور ایجاد تسهیل برای مودیان مشمول این قانون، نصاب مذکور در این ماده در سالهای 1402، 1403 و 1404 به ترتیب 150، 100و 50 برابر معافیت موضوع ماده (84) ق.م.م تعیین میشود.
تبصره 2 – تا پایان سال 1404 رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی کلیه مودیانی که عرضه کننده کالا و خدمت واحد هستند یا کالاها و خدمات مورد عرضه آنها مشمول نرخ مالیات بر ارزش افزوده یکسان است، صورتحساب الکترونیکی محسوب میشود.»
شرایط بخشودگی جرایم قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان
ماده 9- متن زیر به انتهای تبصره (2) ماده (22) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان اضافه میشود:
«چنانچه عدم انجام تکالیف موضوع این قانون، خارج از اختیار مودی باشد، سازمان مکلف است جرائم موضوع این ماده را مورد بخشودگی قرار دهد.»
تخصیص تعرفه خدمات شرکتهای معتمد
ماده 10- در فراز دوم ماده (26) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، عبارت «به استثنای تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی» پس از عبارت «تعیین تعرفهها» اضافه و یک تبصره به شرح زیر به آن الحاق میگردد:
تبصره- سازمان موظف است تعرفه خدمات شرکتهای معتمد در خصوص صدور صورتحسابهای الکترونیکی را مطابق تعرفه تعیین شده توسط شورای اقتصاد از محل وصولیهای جاری مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند. بدین منظور حساب مخصوصی نزد خزانهداری کل کشور برای این امر ایجاد میشود و اعتبار لازم برای اجرای مفاد این امر به طور سالانه در قوانین بودجه سنواتی پیش بینی شده و صددرصد (100%) آن تخصیص مییابد.
حکم این تبصره در خصوص تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی اشخاص از قبیل دفاتر ثبت اسناد رسمی و مراکز تعویض پلاک که موظفند به موجب این قانون اطلاعاتی غیر از اطلاعات خرید و فروش خود را در اختیار سازمان قرار دهند نیز جاری است. همچین تا پایان سال 1405 هزینه آموزش مودیان و فرهنگ سازی اجرای این قانون از محل اعتبار این حکم قابل پرداخت است.
قانون فوق مشتمل بر ده ماده و یک تبصره که گزارش آن توسط کمیسیون اقتصادی به صحن علنی تقدیم شده بود، پس از تصویب در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و سوم آبان ماه یک هزار و چهارصد و دو مجلس، در تاریخ 1402/09/16 به تایید شورای نگهبان رسید.
دانلود متن قانون تسهیل سامانه مودیان
در ادامه میتوانید متن قانون تسهیل تکالیف مودیان در اجرای قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان را دریافت نمایید.
آشنایی با مواد و بندهای قانون
برای آشنایی با قانون تسهیل قانون سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی می خواهیم به برخی از بندهای آن بپردازیم که به شرح زیر می باشند:
سازمان امور مالیاتی متعهد شده است که اقدام به ثبت نام تمام مودیان براساس ماده 5 این لایحه نماید.
این سازمان موظف است پس از ثبت نام مودیان در سامانه، حداکثر ظرف 1 هفته پس از ثبت نام آنها در نظام مالیاتی، نسبت به عضویت و نیز تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید.
یکی از بندهای مهم قانون تسهیل قانون سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی برای حسابرسی و حسابداری دقیق تر، اعطای شماره منحصر به فرد مالیاتی است. با توجه به ماده 6، بانک مرکزی موظف است تا برای رسیدهای پرداختی که توسط کارتخوان ها و نیز گزارش های الکترونیکی درگاه های پرداخت، یک شماره منحصر به فرد مالیاتی اختصاص دهد.
با توجه به تبصره ماده 7، سازمان می بایست هزینه ای که خدمات شرکت های معتمد برای صدور صورتحساب های الکترونیکی می گیرند با تعرفه معین شده پرداخت نمایند. این هزینه از منبع مالیات بر ارزش افزوده تامین می شود.
مطابق با ماده 8 این لایحه، سازمان امور مالیاتی این اختیار را دارد که اگر فروش مودیان در سال کمتر از عدد تعیین شده توسط وزارت امور اقتصادی باشد، مالیات را با توجه به ضرایب خاصی محاسبه و دریافت نماید.
ضریبی که برای مورد قبل تعیین شده است، برمبنای پارامترهایی توسط سازمان تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد.
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان از لایحههای مجلس در راستای اصلاح و اضافه کردن مواد به قانون سامانه مودیان است. این قانون در تیرماه امسال تصویب و اجرایی شد. در ادامه کمی بیشتر راجع به این موضوع صحبت می کنیم.
قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان چیست؟
قانون سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی اولین بار در سال 1398 مهرماه به تصویب رسید. این قانون از جمله مهم ترین تغییرات در نظام مالیاتی ایران شناخته می شود. این قانون برای ثبت نام کلیه اشخاص در سامانه مودیان و انجام تکالیف مالیاتی به صورت الکترونیکی تدوین شده که از 1 دی ماه سال 1402، ارسال صورتحساب الکترونیکی مطابق با آن الزامی می باشد.
با توجه به این قانون، به سازمان امور مالیاتی تا تاریخ اسفندماه سال 1399 فرصت داده شد تا سامانه مودیان راه اندازی گردد. با این حال به خاطر عدم آمادگی بستر لازم، این خواسته تا تیرماه سال 1401 به تعویق افتاد. پس از این تاریخ سامانه به صورت آزمایشی آغاز به کار کرد.
از این تاریخ، فراخوان هایی برای افراد جهت ثبت نام، انجام تکالیف مالیاتی و ارسال صورتحساب الکترونیکی اعلام شد که تاکنون تمام صاحبین مشاغل حقوقی و حقیقی (بالای 18 میلیارد تومان فروش در سال) مشمول شده اند.
قانون تسهیل قانون سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی در تیرماه سال 1402 برای ساده تر کردن روند انجام قانون سامانه مودیان تصویب شد.
با تصویب “قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان” در تاریخ 1398/07/21 نظام مالیاتی ایران دچار تغییراتی شگرف و مهم شد. بر اساس این قانون بنا بود که سامانه مودیان مالیاتی با هدف جمعآوری و یکپارچهسازی اطلاعات مالیاتی راهاندازی شود. به دولت یک فرصت 15 ماهه برای بسترسازی این سامانه اعطا گردید.اما به دلیل وجود چالش های متعددی تخصصی و فنی که بر سر راه ایجاد این سامانه وجود داشت، اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان به تاخیر افتاد.برای تسریع در فرایند اجرای این قانون، لایحه ای با عنوان “لایحه قانون تسهیل اجرای تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان” ارائه گردید . قانونگذاران در این لایحه بخشی از مواد “قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان” را تغییر دادند و اصلاح کردند.این لایحه در تاریخ 1402/04/26 در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و برای دریافت تاییدیه به شورای نگهبان فرستاده شد. در نهایت نیز این قانون پس از تایید شورای نگهبان در تاریخ 1402/09/16 توسط رییس جمهور ابلاغ شد. این قانون از تاریخ ابلاغ برای همه مودیان مالیاتی لازم الاجرا است.
سامانه مودیان چیست؟
سامانه مودیان درواقع ، سامانه ای برای جمع آوری دیتای مالیاتی است. شما می توانید از طریق آدرس اینترنتی tp.tax.gov.irبه این سامانه دسترسی پیدا کنید.
کار سامانه مودیان آن است که مطابق فراخوانهای اعلامی، صورتحساب های الکترونیکی را از مودیان دریافت می کند. این سامانه با مجموعه اطلاعات دریافتی خود از مودیان یک حافظه مالیاتی ایجاد می کند. بعدا همین بانک اطلاعاتی مبنایی برای تکالیف مالیاتی مودیان قرار خواهد گرفت.
قانون تسهیل تکالیف مودیان 1402
چه کسانی مشمول قانون تسهیل تکالیف مودیان هستند؟
در اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور که در راستای اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان و با توجه به قانون تسهیل تکالیف مودیان صادر شده. مشمولین این قانون بدین نحو دسته بندی شدند:
“کلیه اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) به شرح ذیل از اول دی ماه سال ۱۴۰۲ ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع ۱ و یا ۲ از طریق سامانه مودیان برای فروش کالا و خدمات مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، حسب مورد میباشند:
1-کلیه اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) که میزان فروش خالص کالا و خدمات سال ۱۴۰۲ آنها تا پایان شهریور ماه سال ۱۴۰۲، بیشتر از ۱۸۰ میلیارد ریال بوده است.
2-اشخاص حقیقی موضوع جزء ۲ بند ط تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۲، با هر میزان فروش کالا و خدمات سالانه کماکان ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند.
3-عرضهکنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین با هر میزان فروش کالا و خدمات به استناد جزء ۴ بند ب ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰
4-فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فراوری مواد معدنی موضوع بند م تبصره ۷ قانون بودجه سال ۱۴۰۲ با هر میزان فروش ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع ۱ مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی میباشند.
رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی اشخاص بندهای ۱ و ۲ فوق که صرفا برای عرضه کالا و خدمات با نرخ مالیات بر ارزش افزوده یکسان صادر میشود، در حکم صورتحساب الکترونیکی میباشد.
مراتب فوق مانع از صدور صورتحساب الکترونیکی نوع ۱ و یا ۲ مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، توسط صاحبان مشاغل با فروش سالانه کمتر از نصاب مذکور که طبق سایر قوانین مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی شدهاند، نخواهد بود.”
به بیان ساده تر، کلیه اشخاص مشمول ثبت نام در سامانه مودیان در این دو دسته جای می گیرند:
1- کسب و کار ها
تمامی اشخاص حقیقی با میزان فروش بیش از ۱۸ میلیارد تومان در شش ماهه نخست امسال که صاحب کسب و کاری هستند و در کسب و کار مذکور با نام خود به فعالیت می پردازند ؛ مشمول قانون تسهیل قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می شوند . این اشخاص باید صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و 2 کسب و کار خود را به سامانه مودیان ارسال کنند.
2- شرکت ها
تمامی اشخاص حقوقی که تحت یک کد اقتصادی یا شناسه ملی فعالیت می کنند؛ مشمول قانون تسهیل قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان هستند. این شرکت ها باید صورتحساب های الکترونیکی نوع 1 و 2 را به سامانه مودیان ارسال کنند.
عدم صدور صورتحساب الکترونیکی توسط اشخاص به شرح فوق، مشمول جرائم و ضمانت اجرایی قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان خواهد بود.
از جانب دیگر بر اساس جزء دوم بند ط تبصره 6 قانون بودجه 1402 بسیاری از مشاغل از جمله وکلاء و پزشکان با هر میزان فروشی مشمول این قانون اند و باید صورتحساب های الکترونیک خود را در سامانه مودیان ارسال نمایند:
“کلیه صاحبان حِرفه و مشاغل پزشکی، پیراپزشکی، داروسازی و داروخانه ها و دامپزشکی و فروشندگان تجهیزات پزشکی که پروانه کار آنها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سازمان نظام پزشکی ایران صادر می شود و کلیه اشخاص شاغل در کسب و کارهای حقوقی اعم از وکالت و مشاوره حقوقی و خانواده، مکلفند از پایانه فروشگاهی استفاده کنند. با مستنکفان از اجرای این حکم مطابق قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب ۱۳۹۸/۷/۲۱ برخورد می شود. سازمان امور مالیاتی کشور مکلف به معرفی متخلفان به مراجع ذیصلاح و ارائه گزارش فصلی به مجلس شورای اسلامی می باشد.”
البته استفاده از پایانه فروشگاهی و رسید دستگاه کارتخوان به منزله صورتحساب خواهد بود. چراکه تمامی دستگاه های کارتخوان به کارپوشه های اشخاص در سامانه مودیان وصل خواهد بود و رصد اطلاعاتی آن ها ممکن است.
قانون تسهیل تکالیف مودیان چه تفاوتی با قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان دارد؟
قانون تسهیل ده ماده و یک تبصر دارد. در این قانون، برخی از مواد قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان تغییر و اصلاح گردید.
در این قسمت به بررسی بخشی از این مهم ترین تغییرات می پردازم:
1) شروع اجرای تکالیف توسط اشخاص حقیقی و حقوقی
مهم ترین تفاوتی که این قانون برای اشخاص حقیقی و حقوقی قائل شده است؛ تاریخ اجرای تکالیف قانونی آن ها یعنی صدور صورتحساب الکترونیکی است.
ماده 1 قانون تسهیل قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان بیان می دارد:
“الزام مؤدیان به صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب ۱۳۹۸/۷/۲۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی به ترتیب زیر انجام می شود:
1-کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورس شرکت های دولتی و سایر دستگاه های اجرائی مشمول ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 و نیز سایر اشخاص حقوقی از تاریخ 1402/07/01
2-کلیه اشخاص باقیمانده از تاریخ 1402/10/01
تبصره – اشخاص حقوقی موضوع ماده (١۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02مشمول بند (۲) این ماده می باشند.”
بر اساس مقرره بالا در صورتی که مودیان حقوقی یا حقیقی تا قبل از مواعد مقرره در بالا صورتحساب های الکترونیک خود را ارسال نکرده باشند؛ مشمول مجازات های مندرج در این قانون نخواهند شد.
2) بخشودگی 100 درصد جرایم مندرج در قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
تبصره 2 ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان بیان می کند:
“سازمان نمی تواند بیشتر از پنجاه درصد(۵۰%) جریمه های موضوع این ماده را مطابق ماده (۱۹۱) قانون مالیات های مستقیم مورد بخشودگی قرار دهد”
درحالی که ماده 2 قانون تسهیل قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان بدین نحو مقرر کرده است:
“سازمان امور مالیاتی کشور می تواند تا پایان سال ۱۴۰۳ تا صد درصد (۱۰۰) جریمه های موضوع ماده (۲۲) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را مورد بخشودگی قرار دهد.”
نکته بسیار مهم:
بر اساس قانون تسهیل، این بخشودگی، “اختیار” سازمان امور مالیاتی کشور است . سازمان امور مالیاتی هیچ گونه “الزامی” به بخشش جرایم متخلفین نخواهد داشت.
3) اعتبار صورتحساب الکترونیکی و ارسال اظهارنامه ارزش افزوده
ماده 3 قانون تسهیل بیان می کند:
“تا پایان سال ۱۴۰۳ صورتحسابهایی که در سامانه مؤدیان صادر نشده است، قابل قبول میباشد. در این مدت سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است با استفاده از اطلاعات موجود در سامانه مؤدیان در پایان هر دوره، نسبت به تهیه اظهارنامه برای کلیه مؤدیان اقدام کند.
پس از پایان هر دوره مؤدی یک ماه فرصت دارد تا با ثبت خریدها و فروشهایی که صورتحسابهای آنها در سامانه مؤدیان صادر نشده است، اظهارنامه ارسال شده توسط سازمان را تکمیل و از طریق سامانه مؤدیان به سازمان مسترد نماید. صورتحسابهای الکترونیکی با رعایت ماده 9 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مورد تایید بوده و قابل رسیدگی نمیباشد.”
بنابراین صورتحساب هایی که تا پایان سال 1403 در سامانه مودیان ارسال نشده باشند هم از نظر قانونگذار معتبر محسوب می شوند. مودیان مکلف اند که در هر حال خرید و فروش های خود را ثبت کنند.
نکته مهم آنکه بعد از اجرایی شدن قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان اساسا نیازی به ارسال اظهارنامه ارزش افزوده نبود. اما بر اساس قانون تسهیل سازمان وظیفه دارد که اظهارنامه را بر اساس اطلاعاتی که در بانک اطلاعات خود دارد (خرید و فروش هایی که در سامانه مودیان وجود دارد) به مودیان پیشنهاد دهد.
مودیان ظرف یک ماه خرید و فروش هایی که در این سامانه وجود ندارند را ثبت کرده. و اظهارنامه ارزش افزوده را بر اساس خرید و فروش های جدید تسلیم می نمایند.
قانون تسهیل تکالیف مودیان 1402
4) ارسال اظهارنامه ارزش افزوده توسط اشخاص حقیقی و حقوقی
در “قانون مالیات بر ارزش افزوده” همه اشخاص چه حقیقی و چه حقوقی که به عرضه کالا، ارائه خـدمت، واردات یا صـادرات می پردازند مشمول ارزش افزوده شده بودند.
آن ها می بایست مبلغ ارزش افزوده را در رسید های خود درج کرده و این مبلغ را از خریداران مطالبه می کردند. مگر اینکه بر اساس ماده 9 مشمول معافیت باشند.
اما چون اجرای این قانون، به اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان منوط شده بود؛ ارسال اظهارنامه ارزش افزوده قابلیت اجرایی نداشت.
ماده 4 قانون تسهیل بیان می کند:
“سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشدهاند، مطابق جدول زمانبندی که توسط رئیس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارائی خواهد رسید، تا پایان سال ۱۴۰۳ بهتدریج فراخوان نماید.
مؤدیان موضوع این ماده، تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات برارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت کننده مشمول جریمه تبصره (۲) بند «الف» ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰ بوده و وجه دریافتی باید به پرداخت کننده مسترد شود.
همچنین، مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مؤدیان، مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشدهاند، بهعنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمیگردد.”
بدین ترتیب بر اساس قانون تسهیل، سازمان امور مالیاتی باید به کلیه اشخاص مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده فراخوان دهد. و آنان را به ارسال اظهارنامه ارزش افزوده و اجرای مقررات ارزش افزوده دعوت کند.
5) ثبت نام در سامانه مودیان
ماده 2 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان بیان می کند:
“کلیه اشخاص مشمول مکلفند به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، نسبت به ثبت نام در سامانه مودیان اقدام کنند.”
بنابراین ثبت نام در سامانه مودیان وظیفه مودیان بود اما در قانون تسهیل این بخش از ماده به این صورت در ماده 4 اصلاح گردید:.”سازمان مکلف است ظرف یکهفته از تاریخ لازمالاجراء شدن این ماده نسبت به ثبتنام و عضویت کلیه مودیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. “
پس دیگر ثبت نام در سامانه مودیان توسط خود مودیان صورت نخواهد گرفت و تخصیص کارپوشه وظیفه خود سازمان امور مالیاتی است. البته باید دید که دقیقا چه تفاوتی بین ثبت نام و عضویت از دید قانونگذار وجود خواهد داشت. و کدام یک از این تکالیف بر عهده مودیان و کدام یک از آن ها بر عهده سازمان خواهد بود.
6) افزایش حد مجاز فروش
حد مجاز فروش در سامانه در ماده 7 قانون تسهیل، از سه برابر به پنج برابر افزایش یافت.
توضیح آنکه پیش از این قانونگذار برای جلوگیری از خلق شرکت های صوری و صورتحساب های صوری و ایجاد اعتبار واهی برای خریداران در ماده 6 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان حد مجاز فروش را به این صورت تعیین کرده بود :
“جمع صورتحساب های الکترونیکی صادره توسط هر مؤدی در هر دوره مالیاتی نمی تواند بیشتر از سه برابر فروش اظهار شده وی در دوره مشابه سال قبل، که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، باشد. “
اما در ماده 7 قانون تسهیل این میزان به “بیشتر از پنج برابر فروش اظهارشده” تغییر یافت.
این یعنی در خصوص مودیانی که سابقه مالیاتی در خصوص آن ها وجود دارد در دوره فصلی مشابه سال قبل تا سقف 5 برابر فروشی که قبلا داشته اند می توانند صورتحساب صادر کنند.
اگر از این سقف فراتر بروند؛ عملا صورتحسابی برایشان صادر نخواهد شد. مگر اینکه مبلغ صورت حساب را تسویه کنند(از طریق تسویه حساب کامل نقدی یا اعطای چک به تعداد اقساط یا ارائه تضامین). سپس سازمان می تواند سقف بیشتری را برای ایشان آزاد کند.
اما در خصوص مودیانی که سابقه مالیاتی وجود ندارد این حد مجاز، به چه میزان خواهد بود ؟ در خصوص اینگونه اشخاص این حد معادل 5 برابر موضوع معافیت ماده 101 در سال 1402 که معادل با 47 میلیون پانصد هزار تومان است خواهد بود. یعنی حد مجاز ، دویست و سی و هفت میلیون و پانصد هزار تومان است.
کلیات این طرح در نشست علنی روز ۱۸ دی ۱۴۰۲ مجلس شورای اسلامی تصویب شد.
طرح اصلاح ماده ۱ قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده ۱ قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب ۲۸ آبان ۱۴۰۲ به شرح زیر اصلاح می شود:
ماده ۱- از تاریخ یکم دی ۱۴۰۲ کلیه مودیان اعم از حقیقی و حقوقی ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب ۲۷ مهر ۱۳۹۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی هستند. به منظور رعایت موعد زمانی فوق سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است به ازای هر ماه تاخیر به ازای موعد زمانی مزبور به میزان ۵ درصد تا سقف ۵۰ درصد از منابع اختصاصی سازمان امور مالیاتی کشور موضوع ماده ۲۱۷ قانون مالیات های مستقیم مصوب سوم اسفند ۱۳۶۶ کاهش دهد پس از اینکه سازمان امور مالیاتی کشور به تائید وزیر امور اقتصادی و دارایی امکان صدور و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی توسط کلیه مؤدیان را فراهم نمود، درصدهای کاهشیافته به حالت قبل بازمیگردد.
لايحه تسهيل تكاليف مؤديان جهت اجراي «قانون پايانههاي فروشگاهي و سامانه مؤديان»